مەيرامبەك جەنە بٸز...
(امانات ارقالاتقان اعاعا)
تولعاۋ
...اقاڭنىڭ اماناتى – دەپ,
نارعا ەمەس,
ارعا سالىپ بٸر جٷكتٸ,
قالي اعام, قاتتى ايتىپتى شىندىقتى.
قاتتى ايتقاندا, جاقسى ايتىپتى,
مىنا سۇرقاي تٸرلٸكتەگٸ سۇمدىقتى;
«عالىمنان زالىمدى,
ارىڭنان جانىڭدى,
جانىڭنان مالىڭدى وزدىرعان,
بەيگە اتىنداي باۋىرىن پۇلعا جازدىرعان,
قاسىڭداعى قوشەمەتشٸل توبىرعا
تەرەڭدەپ قابٸر قازدىرعان.
كٶك ساندىعىڭ كٶزدٸ كٶكشيتٸپ,
اشىناش پەن قۇشىناشتى مەز قىلعان.
ساڭقىلداپ سامعار قىراندار,
قاڭقىلداتىپ قاز قۋعان,
حالقىم , ۇلتىم, جۇرتىم – دەپ
پەلەنٸڭ وشاعىن قازدى سٶز قۋعان?!
بۇل نە دەگەن زامان بوپ تۇر, مەيرامبەك,
الباستىنىڭ دا ارقاسىن قوزدىرعان?!
ايعايلاعانى ەنشٸ بوپ,
ىڭىرانعانى شەمشٸ بوپ,
قۇرقۇلاقپەنەن اۋىرعان
جازىقسىز جۇرتىڭ جىلپوستارعا جالشى بوپ,
توپتان وزىپ, دٷلدٷلٸ شىقپاي,
باقتان ۇزاپ, بۇلبۇلى ۇشپاي توبىردىڭ
وي بالقىتقان كٶسەمٸ دە,
سٶز شالقىتقان شەشەنٸ دە
بارا جاتىر جەي, ەنشەيٸن, جارشى بوپ...
ايتپايىن دەسەم, نامىسىم...
جەرگە قاراسام, ٶزٸمە تيدٸ,
ەلگە قاراسام,
كٶزٸمە تيدٸ قامشى بوپ.
ۇلتتى ويلايتىن ۇلىم قايدا?
جۇرتتى ويلايتىن قىزىم قايدا?
جولىڭ قايدا?..
جولىم قايدا?..
مەن قايدا?..
كەرۋەن-كەرۋەن كٶشٸ ٸلگەرٸ,
ۇلى دالا تٶسٸندەگٸ ەڭسەسٸ زور ەل قايدا?
جوعالتپاعان تاسقىن كەيپٸن,
ون ٷشٸندە باسپىن – دەيتٸن, ەزدٸگٸ جوق ەر قايدا?
سولاردى ويلاپ بەرٸلەمٸن شەرلٸ ويعا...
وسىلاي,..
تٶتە بولدى قويعان سۇراق,
ويلان, شىراق! »
يە, ويلانايىق,باعامدايىق, باجايلاپ,
باسىمىزدان ٷركٸپ ۇشقان تالاي باق.
قىرىن قاراپ كەتسە داعى بٸر كەزدە,
قىزىر دا جٷر قىرسىز ەلدٸ ماڭايلاپ.
ۇلتىن سٷيگەن ۇلىلاردى ۇلىقتاپ,
تٷس كٶرسەم دە, تٷس قاشسا دا سونى ويلاپ,
مٸنەر جاعىن مەنسٸنبەيتٸن...
قاسقا ايعىرداي, ساقسىنىپ,
...قامشىلار جاعىما قارايلاپ,
سٶز باستادىم ورايلاپ,
الدى-ارتىمدى ابايلاپ.
قالەكەمنٸڭ قازىق قىپ قاداپ, ايتقانى-اي,
اينالاسىن سولقىلداتتى, ... زىرق ەتتٸ.
جەر قوزعالىپ كەتپەسە دە..,
ميىمىزدان شاڭ ۇشقانداي, بۇرق ەتتٸ.
قازاعىمنىڭ قايران سٶزدەرٸ-اي,
تەڭٸر-نەتتەس, اي مەنەن اناۋ, كٷن-تەكتٸ.
بۇلتاقتاتپاي, بۇرا تارتپاي قالاي جەتكٸزەم,
بۋىرقانىپ, بۋلىعىپ تۇرعان بۇل-كەپتٸ?
بوزتورعايى ۇيا سالىپ جٷرەككە,
سول - التى جاسىندا-اق,
بوزداۋىن ايتقان بۇ كٶپكە.
مەيرامبەكتەي بٸر ۇل بەرگەن قۇدايعا
ايتا الار دەيسٸڭ كٸم ٶكپە?..
...ٶكپە دە ەمەس, نازدا ەمەس.
بۇل – ارتىنداعى ٸنٸلەرگە ايتقان
اعالىق اقىل, از كەڭەس...
ەيتپەسە,
اتىنان تٷسپەي دەرەت سىندىرعان تالايلار
اناۋ,
ٷلكەندەردٸڭ ارالارىندا از دا ەمەس...
قۇداي ەمەس-اۋ, قۇدايسىنعاننان قورقامىز
ويسىزدارمەنەن تولعان دا سايىن ورتامىز.
ٶلٸدەي-بەينە توبىردىڭ سانىن كٶبەيتپەي,
بٶرٸدەي كەيدە ...بٸزدەر دە جالعىز جورتامىز.
سوسىن, اۋىلعا شٶلدەپ, قايتامىز
تاندىر بوپ كەۋٸپ قولقامىز...
جورتىپ تا جٷرٸپ جورالعى, جول مەن جوسىققا
قييانات قىلماي ايتامىز سٶزدٸ, دوس ۇقسا...
و, بٸزدەردٸڭ تولقىن, توپانى بٸرگە ارالاس
ايىرا المايسىڭ مىقتىسىن,
ارالاستىرىپ, قوسىپ تا,
الدىنا اتتاي توسىپ تا!..
كەبەگٸ بٶلەك, كەرەگٸ بٶلەك شىعار ەد,
قالبىرلاپ, قايتا تاسىتسا.
ٶتپەلٸ كەزەڭ كەزەكپە-كەزەك كەپ جاتىر
كٸم ۇعار دەيسٸڭ?
سولاي ەكەن عوي, اسىقسا...
اسىققان ۇرپاق..,
اپتىققان تولقىن - تولقىن با?
اڭعارا المايدى,
الدىندا جار ما, ور تۇر ما?
اباي دا قورىققان بالالار مەنەن جاستاردان
اعايلار قورىقسا, اتادان قالعان جول تۇر دا?..
جوق, بٸزدەر...
تۋسا ەكەن –دەيمٸز,
تەكتٸدەن بەرٸ تەكتٸ – بوپ,
تەكتٸلەر بٸراق, تەكسٸزدەن جٷر-اۋ, تەپكٸ جەپ.
ارسىزعا قۇمار اتاقتىڭ قۇنى نە كەرەك?
ەرتەڭٸڭ ٷشٸن ەزٸلٸپ جاتسا, ەت-جٷرەك.
سىبىرلاپ سىرتتان تون پٸشٸپ جٷر مە بٸرۋلەر,
ٶنەردٸڭ قىزىر-شاپانى بيتتەپ كەتتٸ –دەپ...
بيتتەمەي قايتسٸن?!
شوشقانى ٷرگٸزٸپ قورادا...
قورانىڭ يتٸن قاڭعىتىپ قويىپ دالاعا,
..يت سيگەن جەرگە اۋناتىپ,
قوراعا قايتا تٷنەتٸپ,
كٷلٸمسٸ يٸسٸن مٷڭكٸتٸپ,
پەرٸشتەلەردٸ ٷركٸتٸپ,
جىن-جىبىردى پٸر تۇتىپ,
تٶبەسٸنە, بيلەتٸپ قويساڭ, شىلقىتىپ....
بيتتەمەي قايتسٸن?!
قولتىعىنا دىم بٷركٸپ,
ەتەك-جەڭٸن ٶرمەكشٸدەي
ٶڭشەڭ ٶلەرمەندەرگە ىزدىرتىپ,
موينىنا لىپاسىز سايتان مٸنگٸزتٸپ,
جاعاسىنداعى كيٸز بوپ كەتسە, قىل-قىلپىق...
بيتتەمەي قايتسٸن?.. - دەيمٸز-اۋ, كٶزدەن مۇڭ سٷرتٸپ,
قىزىرداي شالدى قىمسىنتىپ.
بيت-بٷرگە باسقان كيەلٸ ونداي شاپاندى
بىتىر-بىتىر ەتكٸزٸپ,
جالىنعا قاقتاپ,
وتقا الۋ كەرەك بٸر سٸلكٸپ!..
سودان سوڭ, كٷننٸڭ كٶزٸنەن
تٶگٸلتٸپ, نۇر بەر, شۋاق بەر.
اي سەۋلەسٸنە سۋارىپ,
ارىلماس مەڭگٸ قۋات بەر.
سايىن دالامدا سامالمەن, جەلمەن جارىسسىن,
جەر-كٶكتٸ تٷگەل شارلايتىن تۇلپار-پىراق بەر!
جاعاسىنا التىن, جەڭٸنە جەزدەن ٶرنەك ساپ,
استارىندا ارۋاق اۋنايتىن,
تىسىندا ەشكٸم مازاسىن المايتىن,
يىعىنا جۇلدىزداي جانعان شىراق بەر,
تەك, سوسىن بارىپ سىناپ كٶر!..
ا, تەڭٸرٸم, جاماندىعىڭدى جەتكٸزبە,
شەجٸرەمنٸڭ شەرلٸ مۇڭىن شەرتكٸزبە!
جالىن كەشٸپ, جاسىن قۇشقان جاستارعا,
جالا مەنەن جاپانى دا شەككٸزبە!
باسقا سالسا, توزاقتى دا جۇماقتاي
كٶتەرەتٸن نار تۇلعالار كٶپ بٸزدە.
جاقسى اعالار جانىمىزدا جٷرگەندە,
جار قۇلاتار تولقىن بولۋ – سەرت, بٸزگە.
تاڭٸر يٸسٸ - تامىر يٸسٸم جۇمسارىپ,
ٶزەگٸنەن جۇپار شاشىپ تۇرسا انىق ,
مەنٸڭ رۋحىم – سەنٸڭ رۋحىڭ اسقاقتاپ
ٶزگە جۇرتتار قاراپ تۇرسا, كٷن سالىپ .
ٷنٸمٸزگە اي مٷلگٸسە, كٷن جايلاپ,
سىرىن تٶكسە, سىبىزعى مەن سىرنايعا-اق.
ەرۋاقتار تانيتىنداي داۋسىنان
بەسٸگٸندە-اق ۋٸلدەسە, ٸڭگەيلاپ...
ٶر رۋحىڭدى وياتارداي سەت تۋسا,
جانارىڭنان جارق ەتسە بٸر, نۇر قايناپ
باعالاساڭ – بايلىعىڭ عوي, بۇنداي باق!
تٸلٸمٸزگە تەمٸر ساۋىت كيگٸزبەي,
تٶرت قۇبىلادان سوققان جەلگە تيگٸزبەي.
ماڭدايىنان تاڭ جٷزٸندەي تەڭٸر مەن
كٷننەن باسقا ەشبٸر جانعا سٷيگٸزبەي...
قابىرعاسىنىڭ استىنا
كٸر-دٷنيەنٸ كٸرگٸزبەي,
ايالاساق قوي, بٸلگٸزبەي!..
بٸزدٸڭ جٷرٸس - ٶرلٸگٸنەن جاڭىلماۋ.
الاسارماس ار-نامىستان ارىلماۋ.
ات تەزەگٸن التىن كٶرگەن بٸرەۋدەن,
باق كەزەگٸن كٷتٸپ جٷرمەي, ارىنداۋ.
بٸزدٸڭ ارمان – سالماق قوسقان ساناعا,
ەرۋاق قوسقان مىناۋ ۇلى دالاعا,
جانى اۋىرىپ, قامقور بولعان قالاعا,
اقتامبەردٸ ارمانىنان اۋىرلاۋ!..
...اقاڭنىڭ اماناتى – دەپ,
قالي اعام قاتتى ايتقىنى – دۇرىس بولدى.
...جاقسى ايتقانى – جانىمىزعا تىنىس بەردٸ.
ۇلى دالا - ۇلت ٷشٸن مەڭگٸلٸك تٶر,
ىتىماققا بەرەيٸك ىرىس-تٶردٸ.
اعاسى – اقىل, ٸنٸسٸ – ماقۇل بولىپ,
بولاشاققا باستايىق, ۇلى ٸستەردٸ!
P.S
...مەيرامبەك تۋمام ەمەس, تۇعىرلاسىم.
(قۇدايىم ۇزاق قىلسىن عۇمىر جاسىن.)
تۇرعانداي بٸر بٷيرەكتٸ بٷلكٸلدەتٸپ,
تۋعانداي قادٸرلەيمٸن جۇمىر باسىن.
جٷرەكتٸ نۇرعا اۋناتىپ جٷرەتۇعىن
ٶرنەكتٸ ٶنەر جولى قۇبىلماسىن.
ٸس قىلسا, ٸزگٸلٸكتٸڭ ٸزٸن كٶرٸپ,
ٸلكٸ جۇرت ۇلىقتايدى ۇعىنعاسىن.
سٶزٸنە جۇرت كٶڭٸلٸ جٸبٸمەسە,
سەزەدٸ ٶز جٷرەگٸ جىلىنباسىن.
بەلبەۋدٸڭ قاسيەتٸن بٸلەدٸ ول دا
بۇل جولدا بەلدٸ بەكەم بۋىنعاسىن.
ەن ايتسا, كٷن قۇلاتىپ, اي جٷگٸرتەر...
وسىلاي تۋۋ كەرەك, تۋىلعاسىن!
باقىت بەدەلحانۇلى
اقىن, حالىقارالىق «الاش» ەدەبي سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ
ۇقساس جازبالار:
مەيرامبەك بەسپاەۆ قالي سەرسەنبايدىڭ حاتىنا جاۋاپ بەردٸ (ۆيدەو)
