ەزەربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ يلحام ەليەۆتٸڭ ٶكٸمٸمەن ەزەربايجاندا 2021 جىل نيزامي گاندجاۋي جىلى دەپ جارييالاندى, دەپ حابارلايدى اzertag اقپارات اگەنتتٸگٸ.
«2021 جىلى كەمەڭگەر اقىن ەرٸ ويشىل نيزامي گاندجاۋيدٸڭ تۋعانىنا 880 جىل تولادى. ەزەربايجان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيياسىنىڭ 109-بابى 32-تارماعىن باسشىلىققا الىپ, ادامداردى ادامگەرشٸلٸك تۇرعىدا ٷنەمٸ جەتٸلۋگە شاقىرعان, ولارعا جوعارى عيبراتتىق ساپا سٸڭٸرگەن سٶز بەن اقىل-ويدىڭ قۇدٸرەتتٸ شەبەرٸنٸڭ باي شىعارماشىلىعىنىڭ بٸرەگەي ماڭىزىن ەسكەرە وتىرىپ قاۋلى ەتەمٸن: 2021 جىل ەزەربايجان رەسپۋبليكاسىندا «نيزامي گاندجاۋي جىلى» دەپ جارييالانسىن; ەزەربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ مينيسترلەر كابينەتٸ «نيزامي گاندجاۋي جىلىمەن» بايلانىستى ٸس-شارالار جوسپارىن دايىنداسىن جەنە جٷزەگە اسىرسىن», - دەلٸنگەن ەلپرەزيدەنتٸنٸڭ ٶكٸمٸندە.
ورتاعاسىرلىق پارسى تٸلدٸ نيزامي گاندجاۋي لاقاپ اتىمەن تانىلعان اقىن ەبۋ مۇحاممەد ٸليياس بين يۋسۋف ورتا ازيياعا موڭعولدار شاپقىنشىلىق جاساعانعا دەيٸن ٶمٸر سٷرگەن. كەيبٸر دەرەكتەردە 1141 جىلى وسى كٷنگٸ ەزەربايجاندا تۋىپ, 1209 جىلى دٷنيەدەن ٶتكەندٸگٸ جەنە اتاقتى اقىن بولعاندىعى ايتىلادى. شىعارماشىلىعى حافيز شيرازي, جالال اد-دين رۋمي, ساعدي عانا ەمەس, سونداي-اق قازاق اقىنى ابايعا دا ەسەر ەتكەن. ونىڭ قالامىنان «حۋسراۋ جەنە شىرىن», «لەيلٸ – مەجنٷن», «يسكاندەر نامە» سەكٸلدٸ شىعارمالار تۋعان. كٶلەمدٸ-كٶلەمدٸ قاسىدالار (پوەمالار) جازعان. قىپشاق قىزى اپپاق ارۋعا عاشىق بولىپ, سوعان ٷيلەنگەن. سوعان ارناپ «اپپاق نامە» اتتى پوەما تۋىنداتقان. ونى قازاق تٸلٸنە قاليجان بەكحوجين اۋدارعان.
نيزاميدٸڭ كٶپتەگەن شىعارمالارىنىڭ كاشميردەن تابىلۋىندا دا كەزدەيسوقتىق جوق. ونىڭ پارسى تٸلٸندەگٸ دٷنيەلەرٸ ٷندٸستانعا دا تاراعان. 1991 جىلى اقىننىڭ تۋعانىنا 850 جىل تولۋى يۋنەسكو شەڭبەرٸندە كەڭ كٶلەمدە اتالىپ ٶتتٸ. وسى كٷندەرٸ ول ەزەربايجاندىقتاردىڭ كلاسسيك اقىنى سانالادى. نيزامي گاندجاۋي يران پەن كاۆكاز بويى جۇرتىن تٷرٸك سەلجۇقتار بيلەگەن كەزدە عۇمىر كەشتٸ. سول سەبەپتٸ دە ول تٷركٸ حالقىنا دا ورتاق, ولاردىڭ دا ماقتانىشى. نيزاميدٸڭ ەڭبەكتەرٸ «حامسا» («بەس كٸتاپ») اتتى پوەمالارمەن بەلگٸلٸ, وعان «قۇپييالار قازىناسى», «حۋسراۋ مەن شىرىن», «لەيلٸ –مەجنٷن», «جەتٸ ارۋ» جەنە «ەسكەندٸر نامە» اتتى شىعارمالارى توپتاستىرىلعان. ابايدىڭ «ەسكەندٸر» پوەماسى دا نيزامي گاندجاۋيدٸڭ اتالمىش پوەماسى نەگٸزٸندە جازىلعان. نيزامي¬دٸڭ «اپپاق نامەسٸنەن» باسقا, «لەيلٸ – مەجنٷنٸ» دە انا تٸلٸمٸزگە اۋدارىلعان.
