دەستٷرلٸ ەمەس يسلامدى ۇستانۋشىلارعا, ولاردىڭ وتباسىنا مەملەكەت تاراپىنان ماقساتتى تٷردە كٶمەك كٶرسەتٸلەدٸ دەگەن ۇعىم تۋماۋى تيٸس. مۇنداي ماقساتتى ەرەكەت جوق, بولۋى مٷمكٸن دە ەمەس. بۇل تۋرالى بٷگٸن قر قوعامدىق دامۋ مينيسترلٸگٸ قوعامدىق كەلٸسٸم كوميتەتٸنٸڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جەنە تالداۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى اينۇر ەبدٸرەسٸلقىزى كونفەرەنتسييا بارىسىندا ايتتى, دەپ حابارلايدى Sputnik قازاقستان تٸلشٸسٸ.
ورتالىق ديرەكتورى تەرٸس اعىمدا جٷرگەن ازاماتتارعا مەملەكەت تاراپىنان نەلٸكتەن كٶمەك كٶرسەتٸلەتٸنٸن تٷسٸندٸردٸ.
"بٸرٸنشٸدەن, دەستٷرلٸ ەمەس يسلامدى ۇستانۋشىلارعا, ولاردىڭ وتباسىنا مەملەكەت تاراپىنان ماقساتتى تٷردە كٶمەك كٶرسەتٸلەدٸ دەگەن ۇعىم تۋماۋى تيٸس. مۇنداي ماقساتتى ەرەكەت جوق, بولۋى مٷمكٸن دە ەمەس. مەسەلە مىنادا: دەستٷرلٸ ەمەس نەمەسە راديكالدى اعىم يدەولوگيياسىنا ەلٸتٸپ جٷرگەن تۇلعالارمەن تۇراقتى تٷردە وڭالتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلەدٸ. ٶيتكەنٸ مۇنداي اعىمداردىڭ مەملەكەت جەنە قوعام ٷشٸن, ونىڭ ٸشٸندە دٸندار ازاماتتاردىڭ ٶزدەرٸ ٷشٸن زالال-زاردابى شاش-ەتەكتەن. مەملەكەت ٷشٸن ەربٸر ازاماتتىڭ ورنى بٶلەك, ٶيتكەنٸ اتا زاڭىمىزدا ايتىلعانداي, مەملەكەتتٸڭ ەڭ باستى بايلىعى — ادام جەنە ونىڭ ٶمٸرٸ, قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى.
سوندىقتان دەستٷرلٸ ەمەس اعىمدا جٷرسە دە مەملەكەت ٶز ازاماتىن سىرتقا تەپپەيدٸ, كەرٸسٸنشە دەستٷرلٸ قوعام قۇندىلىقتارىنا ورالتۋ ٷشٸن قولدان كەلگەننٸڭ بەرٸن جاسايدى", — دەدٸ مامان استانا قالاسىندا "جاستاردى رۋحاني-ادامگەرشٸلٸككە تەربيەلەۋدەگٸ جەنە راديكالدى دٸني يدەولوگيياعا قارسى يممۋنيتەت قالىپتاستىرۋداعى ەيەلدەر ۇيىمدارىنىڭ رٶلٸ" اتتى كونفەرەنتسييا بارىسىندا.
مۇنىمەن قاتار, اينۇر ەبدٸرەسٸلقىزى دەل وسىنداي سەبەپتەرمەن بۇل ازاماتتارمەن جۇمىس جٷرگٸزۋ بارىسىندا ولارعا زايىرلى مەملەكەت قاعيداتتارى مەن زاڭنامالارىن, دەستٷرلٸ ەمەس دٸني اعىمداردىڭ زالالىن, راديكالدى يدەولوگييانىڭ زارداپتارى مەن ولارعا ەلٸتۋدٸڭ سالدارلارىن تالداپ-تٷسٸندٸرٸپ, ۇزاق تا تاباندى تٷردە اقپاراتتاندىرۋ شارالارى جٷرگٸزٸلەتٸنٸن ايتىپ ٶتتٸ.
بۇعان قوسا ەدەتتە مۇنداي اعىم ٶكٸلدەرٸ قوعامنان وقشاۋلانىپ, كٶبٸنە-كٶپ جاماعات اياسىندا شەكتەلەتٸندٸكتەن, سونىڭ ٸشٸندە ەسٸرەسە ەيەل ازاماتتار وقۋ مەن جۇمىستان قول ٷزٸپ, كٷنكٶرٸس كٶزٸ بولماي قالاتىندىقتان, كٶپ جاعدايدا ولار جولداستارىنان تالاق الىپ, بالالارىمەن اسىراۋشىسىز قالاتىندىقتان مەملەكەت جەنە ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىم ٶكٸلدەرٸ, وڭالتۋ ورتالىقتارى, قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسى تاراپىنان ولارعا ادام رەتٸندە, ازامات رەتٸندە قولداۋ-كٶمەك شارالارى ۇيىمداستىرىلادى.
"سونىڭ ٸشٸندە قايىرىمدىلىق كٶمەك كٶرسەتٸپ, ازىق-تٷلٸك پاكەتتەرٸن تاراتۋ, "مەكتەپكە جول" اكتسيياسى قارساڭىندا بالالارعا كيٸم-كەشەك پەن وقۋ قۇرال-جابدىقتارىن تاراتۋ, اتا-انالارىنىڭ ماماندىق الۋى ٷشٸن تەگٸن كۋرستار ۇيىمداستىرۋ, تەگٸن مەديتسينالىق كٶرسەتۋ, تٸگٸن قۇرال-جابدىقتارىن تاراتۋ, ىنتا بٸلدٸرۋشٸلەردٸ قوعامدىق ورتاعا كەڭٸنەن تارتۋ ٷشٸن اراب تٸلٸ مەن دٸني كۋرستاردى ۇيىمداستىرۋ, ٶزدەرٸ جاساعان بۇيىمداردى ساۋداعا قويۋ ٷشٸن جەرمەڭكەلەر ۇيىمداستىرۋ سەكٸلدٸ تٷرلٸ شارالار جٷرگٸزٸلٸپ جاتادى", — دەدٸ اينۇر ەبدٸرەسٸلقىزى.
سونىمەن قاتار, مامان قۇقىقتىق ساۋاتسىزدىق سالدارىنان جەردەماقىلارعا, بالالارىن تٸركەۋگە قويۋعا, بالاباقشاعا ورنالاستىرۋعا, ت.ب. كٶپتەگەن شاراعا مٷمكٸندٸگٸ جەتپەي جٷرگەندەرگە دە كەڭەس بەرٸلٸپ, قولداۋ كٶرسەتٸلەتٸنٸن ايتتى. ياعني مۇنىڭ بارلىعى وڭالتۋ جۇمىستارىنىڭ بٸر سالاسى — ەلەۋمەتتەندٸرۋ باعىتىنداعى قالىپتى شارالار بولىپ تابىلادى. بۇل جۇمىستاردىڭ ماقساتى — ەلەۋمەتتٸك قولداۋ كٶرسەتە وتىرىپ, اتالعان ازاماتتاردى قوعامعا جەنە زايىرلى قۇندىلىقتارعا قايتا بەيٸمدەۋ. بۇل تەجٸريبە قازاقستاندا عانا ەمەس, ەلەم مەملەكەتتەرٸنٸڭ بارلىعىندا دەرلٸك جٷرگٸزٸلەدٸ.
"اتاپ ايتۋ كەرەك, جوعارىدا اتالعان شارالار بارىسىندا تەك دەستٷرلٸ ەمەس اعىم ٶكٸلدەرٸنە عانا ەمەس, كٶمەككە زەرۋ قاتارداعى قوعام مٷشەلەرٸنە دە جەردەم بەرٸلەدٸ. ٶكٸنٸشكە وراي, دەستٷرلٸ ەمەس اعىم ٶكٸلدەرٸ تاراپىنان كەيدە ٶزدەرٸنە قاتىستى استام پٸكٸرلەر دە تۋىنداپ جاتادى.
ناقتى ايتقاندا, "مەملەكەتتٸڭ ٶزٸ بٸزگە بارلىق جاعدايدى جاساپ جاتىر, دەمەك, ولار بٸزدٸ مويىندايدى نەمەسە قورقادى" دەگەن پٸكٸرلەردٸڭ وقشاۋلانعان جاماعاتتار اراسىندا تاراي باستاعانىنا بٸز كۋە بولىپ جٷرمٸز.
بۇل ورايدا ولار مەملەكەتتٸڭ دەستٷرلٸ ەمەس اعىم مٷشەلەرٸنەن قورىققاندىقتان نەمەسە ولاردى قولداعاندىقتان ەمەس, ادام جەنە ازامات تاعدىرىنا ٷلكەن جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قاراعاندىقتان, قۇقىقتىق قۇندىلىقتاردى قۇرمەتتەگەندٸكتەن وسىنداي ٸزگٸ قادامدارعا بارىپ وتىرعانىن تٷسٸنبەيدٸ نەمەسە مويىنداعىسى كەلمەيدٸ", — دەدٸ قر قوعامدىق دامۋ مينيسترلٸگٸ قوعامدىق كەلٸسٸم كوميتەتٸنٸڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جەنە تالداۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى.
وسى ورايدا, اينۇر ەبدٸرەسٸلقىزى مۇنداي ۇشقارى پٸكٸر, شەتٸن كٶزقاراستاردى تۋىنداتپاۋ ٷشٸن ەندٸگٸ كەزەكتە وڭالتۋ شارالارى بارىسىندا ەلەۋمەتتٸك قولداۋ كٶرسەتۋدە قانداي دا بٸر قوسىمشا شارتتاردى قاراستىرۋدى ۇسىندى. ەرٸ قاراي ول بۇل شارالاردىڭ قايتارىمى بولۋى كەرەكتٸگٸن ايتىپ ٶتتٸ. ياعني تەرٸس دٸني اعىمعا كٸرگەن ازاماتتاردان وسى تەگٸن كٶمەك پەن جەڭٸلدٸكتەردٸ پايدالانعانى ٷشٸن قارىمتاسىن الىپ وتىرۋ قاجەت. سەبەبٸ, كەي ازامات مۇنى تەرٸس ماقساتتا پايدالانىپ, راديكالدى دٸندەگٸلەر اراسىندا ناسيحاتتاپ جٷر.
"بٸراق جوعارىدا اتاپ ٶتكەن شارالاردى تارتىنا جٷرگٸزۋگە تۋرا كەلەدٸ. ولاردىڭ تاراپىنان قانداي دا بٸر قارىمتا بولۋى كەرەك دەگەن شارتتى زاڭداستىرىپ قويۋ كەرەك سيياقتى. ٶيتكەنٸ سوڭعى كەزدەرٸ راديكال ٶكٸلدەرٸنٸڭ تاراپىنان "كٶردٸڭٸزدەر مە? مەملەكەتتٸڭ ٶزٸ بٸزگە بار جاعدايدى جاساپ وتىر. قۇدايدىڭ قۇدٸرەتٸمەن مەملەكەت بٸزگە قىزمەت ەتۋدە" دەگەن استامشىلىق پٸكٸرلەر ايتىلىپ جٷر. بۇدان ٶزگە كەيبٸر ازاماتتار "دەستٷرلٸ ەمەس دٸنگە ٶتٸپ كەتسەڭ, جاقسى ەكەن. سەبەبٸ مەملەكەت بار جاعدايىڭدى جاساپ بەرەدٸ" دەگەن ويدا جٷر", — دەدٸ اينۇر ەبدٸرەسٸلقىزى.
مۇنىمەن قاتار, مامان بٷگٸندە اقپاراتتىق-تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىنىڭ ەكٸ باعىتتا جٷرگٸزٸلٸپ وتىرعانىن ايتىپ ٶتتٸ. بٸرٸنشٸسٸ — ەكسترەميزم مەن تەرروريزم پروفيلاكتيكاسى, ياعني الدىن الۋ شارالارى. ەكٸنشٸسٸ — راديكالداردىڭ ىقپالىنا تٷسكەن ەر ەيەلمەن ناقتى جۇمىس جٷرگٸزۋ. مۇندايدا ەر ەيەل تۇلعا بولعاندىقتان, ولاردىڭ ەرقايسىسىنا جەكە شارا تاعايىندالادى.
