28-29 قازاندا استانادا «ورتالىق ازيياداعى مەديتسينالىق بٸلٸم بەرۋدٸ ترانسفورماتسييالاۋ: بولاشاق دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەلەرٸ ٷشٸن بٸلٸم بەرۋدەگٸ ٷزدٸك تەجٸريبە جەنە تسيفرلىق قۇزىرەتتەر» اتتى كونفەرەنتسييا ٶتٸپ جاتىر, دەپ حابارلايدى ult.kz.
ٸس-شاراعا قاتىسۋشىلاردىڭ قاتارىندا ورتالىق ازييا ەلدەرٸنٸڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸكتەرٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸ, ۋنيۆەرسيتەتتەر, حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىلعان عالىمدار, عىلىمي زەرتتەۋشٸلەر, سونداي-اق بٸلٸم بەرۋ ساپاسىن باعالاۋ جەنە اككرەديتتەۋ ۇيىمدارىنىڭ ماماندارى بار.
Nazarbayev University مەديتسينا مەكتەبٸنٸڭ وقىتۋشىسى ەلتاي راحمانوۆتىڭ ايتۋىنشا كونفەرەنتسييادا مەديتسينالىق بٸلٸم بەرۋدەگٸ يننوۆاتسييالىق تەحنولوگييالاردى, سونىڭ ٸشٸندە جاساندى ينتەللەكتٸنٸ قولدانۋ, ونى بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنە ەنگٸزۋدٸڭ نەگٸزگٸ قاعيداتتارى جەنە حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارىن جٷزەگە اسىرۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلانادى. سونىمەن قاتار ٶڭٸردە جۇمىس ٸستەيتٸن دەرٸگەرلەردٸ, كينەزيوتەراپەۆتەر مەن ەرگوتەراپەۆتەردٸ بٸرٸكتٸرەتٸن كەسٸبي ۇيىمداردىڭ ٶكٸلدەرٸ دە قاتىسىپ وتىر.
«سوندىقتان بۇل كونفەرەنتسييانىڭ ماڭىزى زور. ول ورتالىق ازيياداعى مەديتسينالىق بٸلٸم بەرۋ سالاسىنىڭ بارلىق نەگٸزگٸ مٷددەلٸ تاراپتارىن بٸر الاڭعا جيناپ, تەجٸريبە الماسۋعا جەنە ٶڭٸردەگٸ بٸلٸم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», – دەيدٸ ەلتاي راحمانوۆ.
Nazarbayev University مەديتسينا مەكتەبٸنٸڭ وقىتۋشىسى گٷلجانات ايماعامبەتوۆانىڭ سٶزٸنشە سوڭعى 30 جىل ٸشٸندە مەديتسينالىق بٸلٸم بەرۋ سالاسى ٷلكەن جولدان ٶتتٸ. كسرو ىدىراعاننان كەيٸن بارلىق ەلدەردٸڭ بٸلٸم بەرۋ قۇرىلىمى بٸردەي بولعانىمەن, قازٸر ەرقايسىسى ٶز سالاسىندا جەكە دامىپ جاتىر.
«قازاقستان, قىرعىزستان, تەجٸكستان, ٶزبەكستان سيياقتى ورتالىق ازييا ەلدەرٸنٸڭ كونتەكستٸ ۇقساس بولعاندىقتان, وسى ٶڭٸردٸڭ باسشىلارى مەن جەتەكشٸلەرٸن جيناپ, ورتاق تەجٸريبە الماسۋدى كٶزدەيمٸز», – دەيدٸ ول.
ول بولاشاقتا شارانى باسقا دا ورتالىق ازييا ەلدەرٸندە ٶتكٸزۋ نيەتٸ بار ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
ماماندار مەديتسينا مەن مەديتسينالىق بٸلٸم بەرۋ جاڭا تەحنولوگييالاردىڭ, سونىڭ ٸشٸندە جاساندى ينتەللەكتتٸڭ ەسەرٸنەن قاتتى ٶزگەرٸپ جاتقانىن العا تارتىپ وتىر.
«سوندىقتان وقىتۋ ەدٸستەرٸن زامان تالابىنا ساي ٶزگەرتٸپ, دەرٸگەرلەرگە جاڭا تەحنولوگييالاردى دۇرىس قولدانۋدى ٷيرەتۋ ماڭىزدى», – دەيدٸ گٷلجانات ايماعامبەتوۆا.
كونفەرەنتسيياعا دٷنيەجٷزٸلٸك دەڭگەيدەگٸ جەتەكشٸ ۋنيۆەرسيتەتتەر – مىسالى, مااستريحت ۋنيۆەرسيتەتٸ مەن حالىقارالىق سەرتيفيكاتسييالىق اگەنتتٸكتەردٸڭ – UK Advance HE ٶكٸلدەرٸ شاقىرىلعان. بۇل ۇيىمدار وقىتۋشىلاردى قالاي وقىتۋ كەرەكتٸگٸن زەرتتەپ, ستاندارتتاۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزەدٸ.
نيدەرلاندداعى مااستريحت ۋنيۆەرسيتەتٸ پروفەسسورى ەريك دريسسەننٸڭ پٸكٸرٸنشە, مۇعالٸمدەر ستۋدەنتتەرگە جاساندى ينتەللەكت ۇسىنعان اقپاراتتى سىني تۇرعىدان باعالاۋدى ٷيرەتۋٸ كەرەك. ول ٷشٸن ستۋدەنتتەردٸڭ بەرٸك بٸلٸم بازاسى بولۋى ماڭىزدى.
«كەيدە جاساندى ينتەللەكت دەۋٸرٸندە بٸلٸمنٸڭ ماڭىزى تٶمەندەدٸ دەگەن پٸكٸر ايتىلۋى مٷمكٸن. الايدا كلينيكالىق پايىم جاساۋ, مەسەلەلەردٸ شەشۋ جەنە جاساندى ينتەللەكت ۇسىنعان تۇجىرىمدار مەن دەلەلدەردٸڭ دۇرىستىعىن باعالاۋ ٷشٸن تەرەڭ بٸلٸم قاجەت», – دەپ وتىر پروفەسسور دريسسەن.
سونىمەن قاتار ول كلينيكالىق تەجٸريبەدەن الاتىن پايدانى ارتتىرۋ ماڭىزدى ەكەنٸن دە ايتىپ ٶتتٸ. ونىڭ سٶزٸنشە, ستۋدەنتتەر اۋرۋحانالاردا نەمەسە امبۋلاتورييالىق جاعدايدا تەجٸريبەدەن ٶتكەن كەزدە, پاتسيەنتتەرمەن جۇمىس ٸستەگەننەن كەيٸنگٸ تالداۋ مەن كەرٸ بايلانىستى تالقىلاۋ ولاردىڭ بٸلٸمٸن تەرەڭدەتۋگە كٶمەكتەسەدٸ.
«ٷشٸنشٸدەن, ستۋدەنتتەردٸ بولاشاق ماماندىعىنا باعىتتاپ, كەسٸبي قالىپتاسۋىنا قولداۋ كٶرسەتۋ قاجەت. بۇل رەتتە وقىتۋشىلاردىڭ رٶلٸ ەرەكشە. دەرٸگەر ەردايىم بارلىق سۇراقتىڭ جاۋابىن بٸلە بەرمەيدٸ. سوندىقتان ٶز بٸلٸمٸنٸڭ شەگٸن تٷسٸنۋ, كلينيكالىق جاعدايدى دۇرىس باعالاۋ جەنە قاجەت بولعان جاعدايدا باسقا ەرٸپتەستەردەن نەمەسە مامانداردان كٶمەك سۇراي بٸلۋ دە — ماڭىزدى كەسٸبي داعدىلاردىڭ بٸرٸ», – دەدٸ ول.
گونكونگ قىتاي ۋنيۆەرسيتەتٸ پروفەسسورى ۆاي-تات ۆونگ جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇقباتىندا گونكونگ, ازييا جەنە ورتالىق ازييا ەلدەرٸنٸڭ مەديتسينا سالاسىنداعى بٸلٸم بەرۋ جٷيەلەرٸ ۇقساس مەسەلەلەرگە تاپ بولىپ وتىرعانىن جەتكٸزدٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, قازٸرگٸ مەديتسينا ستۋدەنتتەرٸنٸڭ وقۋ تەسٸلٸنە تەحنولوگييالار, ەسٸرەسە جاساندى ينتەللەكت ايتارلىقتاي ەسەر ەتۋدە. سوندىقتان ستۋدەنتتەرگە جاساندى ينتەللەكتتٸ مەديتسينالىق تەجٸريبەدە قالاي قولدانۋ كەرەكتٸگٸن ٷيرەتۋمەن قاتار, ونى بٸلٸم بەرۋ ٷدەرٸسٸندە دە تيٸمدٸ پايدالانۋ ماڭىزدى.
«بۇل مەديتسينا مەكتەپتەرٸ مەن كلينيكالىق وقىتۋشىلار ٷشٸن ٷلكەن مٸندەت. ەسٸرەسە ازييا ەلدەرٸندە ەكونوميكالىق دامۋ دەڭگەيٸ مەن مەدەني ەرەكشەلٸكتەردٸڭ ەرتٷرلٸلٸگٸ مەديتسينالىق بٸلٸم بەرۋدٸڭ بٸرىڭعاي تەسٸلدەرٸن قولدانۋدى قيىنداتادى. سوندىقتان حالىقارالىق تەجٸريبەنٸ جەرگٸلٸكتٸ جاعدايلارعا بەيٸمدەپ, بولاشاقتا مەديتسينالىق بٸلٸم بەرۋدٸ جەتٸلدٸرۋدٸڭ تيٸمدٸ جولدارىن قاراستىرۋ قاجەت», – دەدٸ ۆاي-تات ۆونگ.
پروفەسسور Nazarbayev University-دە ٶتٸپ جاتقان كونفەرەنتسيياداعى بايانداماسىندا جاساندى ينتەللەكت پەن ۆيرتۋالدى شىنايىلىق (VR) سيياقتى تەحنولوگييالاردى قولدانۋداعى سوڭعى جەتٸستٸكتەرمەن بٶلٸستٸ. سونداي-اق ەلەكتروندى وقىتۋ پلاتفورماسىنا نەگٸزدەلگەن «اۋىستىرىلعان سىنىپ» (flipped classroom) فورماتىن جەتٸلدٸرۋ جولدارىن قاراستىراتىنىن ايتتى.
«ال باعالاۋ جٷيەسٸندە تەحنولوگييالاردى قولدانۋ تەجٸريبەمٸز ەزٸرگە شەكتەۋلٸ. سوندىقتان قازاقستاننىڭ جەنە باسقا ەلدەردٸڭ مەديتسينا مەكتەپتەرٸندەگٸ تەجٸريبەلەرٸمەن تانىسىپ, بٸلٸم الۋشىلاردىڭ بٸلٸمٸن باعالاۋ ٷدەرٸسٸندە تەحنولوگييالاردى تيٸمدٸ پايدالانۋدىڭ جاڭا تەسٸلدەرٸن ٷيرەنۋگە ٷمٸتتٸمٸن», – دەدٸ پروفەسسور.
كونفەرەنتسييا بارىسىندا قاتىسۋشىلار وقىتۋشىلاردىڭ كەسٸبي-پەداگوگيكالىق ەلەۋەتٸن ارتتىرۋعا, بٸلٸم بەرۋ ٷدەرٸسٸنە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگييالارىن ەنگٸزۋگە, ينكليۋزيۆتٸ وقىتۋ تەجٸريبەلەرٸن دامىتۋعا جەنە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋگە باعىتتالعان تەجٸريبەگە باعدارلانعان ينتەراكتيۆتٸ شەبەرلٸك سىنىپتارىنا قاتىسادى. ەربٸر شەبەرلٸك سىنىبىنىڭ قورىتىندىسى رەتٸندە اتىسۋشىلار مەديتسينالىق بٸلٸم بەرۋدٸ ينستيتۋتسيونالدىق جەنە ٶڭٸرلٸك دەڭگەيدە دامىتۋ مەن جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان ناقتى پراكتيكالىق شەشٸمدەر مەن ولاردى ٸسكە اسىرۋدىڭ ٸس-قيمىل جوسپارىن بٸرلەسٸپ ەزٸرلەيدٸ.
