كەشە عانا الماتىدا ٶتكەن جاس اقىنداردىڭ كٶشپەلٸ پوەتيكالىق دۋەلٸندە ٷزدٸك شىعىپ, "پوەزييا حانشايىمى" اتانعان تالانتتى جاس ەسەل كەرٸبايدىڭ بٸر توپ جاڭا ٶلەڭٸن وقىرمان نازارىنا ۇسىنامىز.
vieille ville
ەست گورودا, پوحوجيە نا ۆينو.
جايلى ماۋسىم قالاسى:
ەسكٸ ٷيلەر.
ەسكٸ جولدار.
بəرٸ ەسكٸ.
(و, ەسكٸنٸ سٷيەمٸن.)
جىلدارىم دا,
كٷندەرٸم دە كٶمەسكٸ.
كٸتاپ-مۇڭىم كيەلٸ.
جالاڭاياق جاڭبىر كەشكەن بويجەتكەن ترامۆايعا اسىعادى.
قاشىق əلٸ بەكەتٸ.
كٶزٸندەگٸ تəتتٸ مۇڭدى جاسىرادى
جولمەن بٸرگە əكەتٸپ...
– قايىرشى شال, كەپتەرلەرگە سىبىزعى-مۇڭ شەرت ەندٸ!
(مەن باقىتتى ەمەسپٸن-اۋ سول شالدان...)
جاپىراقتار ساعىنىشتان ٶرتەندٸ.
قايتەم, بٸراق
تەرەزەمدە توڭسا ارمان?..
تەاترلار دا,
ۆوكزالدار دا,
ٷيلەر دە
جٷز عاسىرعا كەشٸككەن بە?
قالاي جىلدام ەسكٸرگەن?
اڭساعان با?
ساعىنعان با?
سٷيگەن بە?
قاڭعىپ جٷرگەن كٶلەڭكەمنٸڭ ەسسٸز كٷيٸن كەشتٸم مەن.
قولشاتىردىڭ استىندا تۇر ەكٸ عاشىق جاراسىپ,
ەرٸن دە – گٷل,
سەزٸم دە – گٷل,
گٷل اتادى – قاراشىق.
جازىلمايتىن دەرتٸ مەڭدەپ,
ٶرتٸنە ٶلمەك ورانىپ,
قاراشانىڭ كٶشەسٸندە جالعىزدىق جٷر اداسىپ.
قاراشانىڭ كٶشەسٸندە جالعىزدىق جٷر اداسىپ...
escapism
بٸز نەگە عارىشتى اڭسايمىز?
كەتكٸمٸز كەلٸپ اسىعىپ.
جانارىمىزدان جۇلدىزدار اعىپ,
اي جٷزٸمٸزدٸ تٷنگٸ ىزعار قارىپ,
الدانىش بولار ماس ٷمٸت.
جەردٸ əلدە جاتسىندىق پا ەكەن?
جاتسىندىق, كٶكەم...
بٸر تٷيٸر مەيٸرٸم تاپپاي.
كٷيٸگٸن قاپتاي باسىڭا
مəڭگٷرتتەندٸرەر.
دالانى جاڭعىرتقان جىلار...
تٶبەڭنەن قاڭعىرتقان كٷلەر...
استاڭ-كەستەڭ دٷنيەنٸ تٶڭكەرٸپ تاستاپ
كەتكٸڭ كەلەدٸ.
سەبەبٸ,
بۇل جاقتا:
ۋماجدالعان گٷلدەردٸڭ تاعدىرى اڭقىر.
ٶلگەندەردٸڭ قايعىسى اۋادا مٷڭكٸر.
شاشى اعارعان ارماننان əلسٸرەپ جارقىل.
قارعىس ايتىپ قاقالعان كەمپٸردەي كٷڭكٸل.
دەمٸڭە سٸڭگەن دəۋٸردٸڭ حاتتارىن وقىپ,
جەڭٸڭە جۇققان سييامەن جازاسىڭ ٶلەڭ.
اقىنمىن دەگەن بٸرەۋدٸ ماقتارسىڭ كٶكٸپ.
ادالمىن دەگەن بٸرەۋدەن تٷرشٸگەر دەنەڭ.
جىرتىعىن جامار جانىڭنىڭ شٷبەرەك-سٶزدەر.
بٸر تىنىم تاپپاي قۋاسىڭ ساپ-سارى ساعىم.
كەپتەرٸڭ ۇشقان كەۋدەڭنەن ٷپەلەك-كەزدەر.
سودان سوڭ,
كٶكتەمٸڭ جٷرەر پانالاپ قابٸردٸڭ ماڭىن.
شاڭ باسقان ميىڭ تٷشكٸرتەر,
كٶنەرەر كٶزٸڭ,
كەزەرٸپ ەرنٸڭ كەتەدٸ,
جاسىڭ دا قۇرعاپ,
ەتٸڭدٸ سىلىپ العانداي مٷجٸلٸپ تٶزٸم,
عارىشقا كەتكٸڭ كەلەدٸ!
بٸر ۋاق.
"حاتيكو" سيندرومى
"قىزدىڭ اتى – اقتولقىن."
ەسەنعالي راۋشانوۆ
قاراشادا قۇس تا اۋىر كٷرسٸنەدٸ,
قاراشىققا مٶلدٸرەپ مۇڭ سٸڭەدٸ.
قۇسني-حاتىم اينالىپ جاستىعىڭا,
سەن دە, جانىم, ساعىنىپ جٷرسٸڭ مەنٸ.
جولدار ۇزاق.
ارامىز مىڭ شاقىرىم.
سامولەت ۇشسا باياۋ...
پوەزدار جٷرسە اقىرىن...
تەڭٸز كەشٸپ,
تاۋ اسىپ,
جەتسەڭشٸ ەندٸ!
دەمەسەڭ:
شاعىلسا ايىم,
سىنسا كٷنٸم.
سەنسٸز جٷرگەن جولداردىڭ بəرٸ بەكەر,
بٸزدٸ جولىقتىرار ما تəڭٸر-əكەم?
قاراشامىز بيىلعى شٸلدە بولدى,
كەرٸ كەتەر دٷنيە,
كەرٸ كەتەر!
كٶشەلەر دە بوس قالدى كٶلٸكتەرسٸز,
ايىرىلدى باياعى كٶرٸكتەن كٷز.
بۇل جاقتا جەر – قۇپ-قۇرعاق.
بۇل جاقتا اۋا – قاپىرىق.
شالشىق سۋعا اياعىن مالىپ وتىر
ەرٸككەن قىز.
كٶز جانارىڭ تالدى ما اي كٷزەتٸپ?
ايعىز بەتٸن اقتادىم قايعى جەتٸپ.
سەنٸمەنەن تانىسقان قاي كٷز ەدٸ?
سەنٸ مەنەن ايىرعان قاي كٷز ەدٸ?
ەكەۋمٸزدٸ سىنايتىن سىقىلدى كٷز,
جالعىزدىققا جابىرقاۋ جۇتىلدىم جٷز.
باتىس جاققا كەتٸپ ەڭ...
جول قارايلاپ,
بٸز الماتى ەكەۋمٸز كٷتٸپ جٷرمٸز...
قاشان كەلەسٸڭ?
***
ەكەۋمٸز دەرتتٸلەردەنبٸز:
سەرتتٸ بەرگەن ۇل.
سەرتتٸ بەرگەن قىز.
ەڭ اياۋلى مۇڭىمنىڭ كۋəسٸ ەتٸپ
سەنٸڭ ادالدىعىڭنىڭ كٶك تيىن قۇنىن
ارقالاپ جەتتٸم كٶكتەمگە.
نەسٸن سۇرايسىڭ?
مۇزدان توڭعام مىڭ.
ٶرتتەن ٶلگەم جٷز.
قايعى-شالدىڭ تاياعىنا ۇقساس كٶلەڭكەمدٸ
ٶز ەلەسٸنە
ەرتتٸ كەلگەن كٷز.
كٸتاپتىڭ ٸشٸنە ساقتاعان
گٷلدەرٸڭدٸ ٶرتەدٸم.
جاستىقتىڭ استىنا جاسىرعان
حاتتارىڭدى ٶرتەدٸم.
ەندٸگٸ,
جاۋراعان كٶشەنٸڭ شامدارىن جىلىتار قاۋقارىم بولماي,
جالعىزدىعىما تىعىلام.
قاعازدى ايعىزداپ مٶلدٸرٸم
جازعىم كەلەدٸ.
(جازۋ ٸشٸندە عۇمىر بار.)
شەرٸن ٸشٸپ شەكسٸزدٸكتٸڭ وتقا سٸڭدٸم مەن بٷگٸن.
وبال ما?
كٶكتەمٸمدٸ ٸزدەدٸم مەن تونالعان.
سəتتەرٸمدٸ ساعىندىم مەن جوعالعان.
مەيلٸ, قوش.
تەمەكٸڭنٸڭ تٷتٸنٸندەي بۋداقتايدى ويلارىم,
مىڭ كٷدٸككە اربالىپ,
مىڭ ٷمٸتتەن قايتا جانعان شىراق-مۇڭ.
قۇراق-قۇراق جٷرەگٸم,
جاماۋ-جاماۋ كٶڭٸلٸم,
قالاي مەنٸ ۇناتتىڭ?
تٷسٸنبەيمٸن...
ماعان سەنٸ جٸپسٸز بايلاپ قويعان كٸم?
جيەگٸمدە كٷڭٸرەنٸپ كٷن قالدى.
اڭىرانىپ اي قالدى.
شەكسٸزدٸك جوق!
ٶتٸرٸك!
تاعدىرىمىز ٶمٸر-تالدىڭ بۇتاعىن,
مەكەن ەتكەن قۇس ەدٸ...
ەندٸ, مٸنە,
ەسەپسٸز مٷردەلەردەن
عيباداتحانا سالعىسى كەلگەن انتەيدەي
عاسىرلار بٸزدٸ جۇتادى.
دəۋٸرلەر بٸزدٸ ٸشەدٸ.
قارتايعان قۇستىڭ قاناتى سيپاپ كەۋدەدەن,
تəڭٸرگە دەگەن تəۋبەمەن –
ماعان جازعان ٶلەڭٸڭنەن دەرتتەندٸم.
ساعان جازعان ٶلەڭٸمنەن دەرتتەندٸڭ.
...اي قوزعالىپ كەتسە, مەيلٸ,
اينىماس,
قالاي عانا تايدىق ەكەن سەرتتەن بۇل?
تەڭٸرٸنٸڭ گالەرەياسى
تٷنەكتە تىعىلىپ گٷل اتار مەڭگٸ مۇڭ.
تٷنەكتە تىعىلىپ گٷل اتار مەڭگٸ مۇڭ.
جارىقتىڭ جامالىنان ٶلەڭ قىمسىنىپ.
مۋنكتىڭ ايقايىنان دەنەم تٷرشٸگٸپ.
كۋيندجيدٸڭ ايلى تٷنٸندە قاڭعىدىم.
كەنەت...
دجوكوندانىڭ كٷلكٸسٸ
تالىپ جەتتٸ لۋۆردان
استاڭ-كەستەڭ دٷنيەنٸ ارىلتىپ
ٶسەكتەن.
كٷبٸردەن.
سىبىردان.
بييالاي كيگەن بوزبالا وتىر.
تيتسياننىڭ بارلىق بوياۋىن جۇتىپ,
عازالىن كٸم بار ۇعىنعان?..
دەگانىڭ بالەريناسى
بٸر مۇڭلى مەلودييانىڭ نوتاسىندا بيلەيدٸ,
مٸننەن ادا مٷسٸنٸ.
كٸردەن ادا مٷسٸنٸ.
سونداي اسقاق!
سونداي پاڭ!
ديدارىندا ٶرتەن!
لاۋلا!
كٷي مەيلٸ!
سەن سٷيگەنمەن,
ول پەندەنٸ سٷيمەيدٸ!
ساباعىنان جەل ٷزٸپ,
دەندەرٸ شاشىلعان دالانىڭ گٷلٸ
دەرمەنسٸز حەلٸن اھ ۇرىپ مەنەن سۇرادى.
جۇباتا الماعان سٶزدەرٸم عانا كٸنەلٸ!
جىلاي الماعان كٶزدەرٸم عانا كٷنەلٸ!
كٸرپٸگٸم قاقسام تٶگٸلەردەي بوپ تۇرادى,
ايۆازيان تەڭٸزٸ...
كٷنə
سəبي شاعىمدا سانسىز قۇمىرسقا ٶلتٸردٸم
جاڭبىر جاۋسىن دەپ...
جانارى ما ەدٸ سۋالعان كٶرشٸ كەمپٸردٸڭ?
مەن كٷتكەن وسى ماۋسىم با ەد?
جاڭبىرىڭ قايدا,
تاعدىرىم قايدا, قاراشا?
تٷنٸڭنەن ەمەس,
جالعىزدىعىمنان جاۋرادىم.
قاي سəتتەرٸڭە قالدىردى مەنٸ وڭاشام?
قاي تٷكپٸرٸڭە əكەتتٸ مەنٸ اۋلاعىم?
اق شاربى بۇلتتان اق كٶيلەك تٸگٸپ كيسەم بە?
ٶزٸم-اق, بəلكٸم, جاۋارمىن.
قىپ-قىزىل ەرنٸم – ٶرتەنبەس ەندٸ سٷيسەڭ دە,
جاپ-جاسىل جانىم – جاراڭا تاڭعان داۋام بۇل.
كٷن جاماي ۋاقىت,
اي جاماي ۋاقىت سىرعۋدا,
نايزاعايلاتىپ قايعىرار قاشان زەۆس شىن?
ٶڭسٸز كٷزٸڭدٸ كٶرۋگە باتپاي تٷستٸ مە əلدە ۇنجىرعام?
كەلمەدٸ مە ەكەن كٶرٸسكٸم?
تاۋ كٶڭٸل قايدا,
ٶر كٶڭٸل قايدا تاسىعان?
عاسىر دا ٶتتٸ-اۋ,
جىلدار دا كەتتٸ-اۋ جىلىستاپ.
قاراشا, سەنٸڭ كەۋدەڭدە جاتقان ٶكسٸگٸم قالاي باسىلار?
ٶلۋ كەرەك پە قۇمىرسقا?
ەسەل كەرٸباي 1995 جىلى شقو, اياگٶز اۋدانى, بيدايىق اۋىلىندا تۋعان. ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ فيلولوگييا جəنە əلەم تٸلدەرٸ فاكۋلتەتٸن تەمامداعان.
