Keshe ǵana Almatyda ótken jas aqyndardyń kóshpeli poetikalyq dýelinde úzdik shyǵyp, "Poeziia hanshaiymy" atanǵan talantty jas Ásel Káribaidyń bir top jańa óleńin oqyrman nazaryna usynamyz.
vieille ville
Est goroda, pohojie na vino.
Jaily maýsym qalasy:
eski úiler.
eski joldar.
bəri eski.
(o, eskini súiemin.)
jyldarym da,
kúnderim de kómeski.
kitap-muńym kieli.
jalańaiaq jańbyr keshken boijetken tramvaiǵa asyǵady.
qashyq əli beketi.
kózindegi tətti muńdy jasyrady
jolmen birge əketip...
– qaiyrshy shal, kepterlerge sybyzǵy-muń shert endi!
(men baqytty emespin-aý sol shaldan...)
japyraqtar saǵynyshtan órtendi.
qaitem, biraq
terezemde tońsa arman?..
teatrlar da,
vokzaldar da,
úiler de
júz ǵasyrǵa keshikken be?
qalai jyldam eskirgen?
ańsaǵan ba?
saǵynǵan ba?
súigen be?
qańǵyp júrgen kóleńkemniń essiz kúiin keshtim men.
qolshatyrdyń astynda tur eki ǵashyq jarasyp,
erin de – gúl,
sezim de – gúl,
gúl atady – qarashyq.
jazylmaityn derti meńdep,
órtine ólmek oranyp,
Qarashanyń kóshesinde Jalǵyzdyq júr adasyp.
Qarashanyń kóshesinde Jalǵyzdyq júr adasyp...
escapism
biz nege Ǵaryshty ańsaimyz?
ketkimiz kelip asyǵyp.
janarymyzdan juldyzdar aǵyp,
ai júzimizdi túngi yzǵar qaryp,
aldanysh bolar mas úmit.
Jerdi əlde jatsyndyq pa eken?
jatsyndyq, kókem...
bir túiir meiirim tappai.
kúiigin qaptai basyńa
məńgúrttendirer.
dalany Jańǵyrtqan jylar...
tóbeńnen Qańǵyrtqan kúler...
astań-kesteń dúnieni tóńkerip tastap
ketkiń keledi.
sebebi,
bul jaqta:
ýmajdalǵan gúlderdiń taǵdyry ańqyr.
ólgenderdiń qaiǵysy aýada múńkir.
shashy aǵarǵan armannan əlsirep jarqyl.
qarǵys aityp qaqalǵan kempirdei kúńkil.
demińe sińgen dəýirdiń hattaryn oqyp,
jeńińe juqqan siiamen jazasyń óleń.
aqynmyn degen bireýdi maqtarsyń kókip.
adalmyn degen bireýden túrshiger deneń.
jyrtyǵyn jamar janyńnyń shúberek-sózder.
bir tynym tappai qýasyń sap-sary saǵym.
kepteriń ushqan keýdeńnen úpelek-kezder.
sodan soń,
kóktemiń júrer panalap qabirdiń mańyn.
shań basqan miyń túshkirter,
kónerer kóziń,
kezerip erniń ketedi,
jasyń da qurǵap,
etińdi sylyp alǵandai mújilip tózim,
Ǵaryshqa ketkiń keledi!
bir ýaq.
"Hatiko" sindromy
"Qyzdyń aty – Aqtolqyn."
Esenǵali Raýshanov
Qarashada qus ta aýyr kúrsinedi,
Qarashyqqa móldirep muń sińedi.
Qusni-hatym ainalyp jastyǵyńa,
Sen de, janym, saǵynyp júrsiń meni.
Joldar uzaq.
aramyz myń shaqyrym.
samolet ushsa baiaý...
poezdar júrse aqyryn...
Teńiz keship,
Taý asyp,
jetseńshi endi!
demeseń:
shaǵylsa Aiym,
synsa Kúnim.
Sensiz júrgen joldardyń bəri beker,
Bizdi jolyqtyrar ma Təńir-əkem?
Qarashamyz biylǵy Shilde boldy,
Keri keter dúnie,
keri keter!
Kósheler de bos qaldy kóliktersiz,
Aiyryldy baiaǵy kórikten Kúz.
bul jaqta Jer – qup-qurǵaq.
bul jaqta Aýa – qapyryq.
Shalshyq sýǵa aiaǵyn malyp otyr
erikken qyz.
Kóz janaryń taldy ma Ai kúzetip?
aiǵyz betin aqtadym qaiǵy jetip.
senimenen tanysqan qai Kúz edi?
seni menen aiyrǵan qai Kúz edi?
Ekeýmizdi synaityn syqyldy Kúz,
Jalǵyzdyqqa jabyrqaý jutyldym júz.
Batys jaqqa ketip eń...
jol qarailap,
Biz Almaty ekeýmiz kútip júrmiz...
qashan kelesiń?
***
ekeýmiz derttilerdenbiz:
sertti bergen ul.
sertti bergen qyz.
eń aiaýly muńymnyń kýəsi etip
seniń adaldyǵyńnyń kók tiyn qunyn
arqalap jettim Kóktemge.
nesin suraisyń?
muzdan tońǵam myń.
órtten ólgem júz.
qaiǵy-shaldyń taiaǵyna uqsas kóleńkemdi
óz elesine
ertti kelgen Kúz.
kitaptyń ishine saqtaǵan
gúlderińdi órtedim.
jastyqtyń astyna jasyrǵan
hattaryńdy órtedim.
endigi,
jaýraǵan kósheniń shamdaryn jylytar qaýqarym bolmai,
jalǵyzdyǵyma tyǵylam.
qaǵazdy aiǵyzdap móldirim
jazǵym keledi.
(jazý ishinde ǵumyr bar.)
sherin iship sheksizdiktiń otqa sińdim men búgin.
obal ma?
kóktemimdi izdedim men tonalǵan.
sətterimdi saǵyndym men joǵalǵan.
meili, qosh.
temekińniń tútinindei býdaqtaidy oilarym,
myń kúdikke arbalyp,
myń úmitten qaita janǵan shyraq-muń.
quraq-quraq júregim,
jamaý-jamaý kóńilim,
qalai meni unattyń?
túsinbeimin...
maǵan seni jipsiz bailap qoiǵan kim?
jiegimde kúńirenip Kún qaldy.
ańyranyp Ai qaldy.
sheksizdik joq!
ótirik!
taǵdyrymyz Ómir-taldyń butaǵyn,
meken etken qus edi...
endi, mine,
esepsiz múrdelerden
ǵibadathana salǵysy kelgen Anteidei
ǵasyrlar bizdi jutady.
dəýirler bizdi ishedi.
qartaiǵan qustyń qanaty sipap keýdeden,
Təńirge degen təýbemen –
maǵan jazǵan óleńińnen derttendim.
saǵan jazǵan óleńimnen derttendiń.
...Ai qozǵalyp ketse, meili,
ainymas,
qalai ǵana taidyq eken sertten bul?
Táńiriniń galereiasy
túnekte tyǵylyp gúl atar máńgi muń.
túnekte tyǵylyp gúl atar máńgi muń.
Jaryqtyń jamalynan Óleń qymsynyp.
Mýnktyń Aiqaiynan denem túrshigip.
Kýindjidiń Aily túninde qańǵydym.
kenet...
Djokondanyń kúlkisi
talyp jetti Lývrdan
astań-kesteń dúnieni aryltyp
ósekten.
kúbirden.
sybyrdan.
Biialai kigen bozbala otyr.
Titsiannyń barlyq boiaýyn jutyp,
ǵazalyn kim bar uǵynǵan?..
Deganyń Balerinasy
bir muńly melodiianyń notasynda bileidi,
minnen ada músini.
kirden ada músini.
Sondai asqaq!
Sondai pań!
didarynda órten!
laýla!
kúi meili!
sen súigenmen,
ol pendeni súimeidi!
Sabaǵynan jel úzip,
dánderi shashylǵan Dalanyń gúli
dármensiz hálin ah uryp menen surady.
jubata almaǵan sózderim ǵana kináli!
jylai almaǵan kózderim ǵana kúnáli!
kirpigim qaqsam tógilerdei bop turady,
Aivazian Teńizi...
Kúnə
səbi shaǵymda sansyz qumyrsqa óltirdim
jańbyr jaýsyn dep...
janary ma edi sýalǵan kórshi kempirdiń?
men kútken osy maýsym ba ed?
jańbyryń qaida,
taǵdyrym qaida, Qarasha?
túnińnen emes,
jalǵyzdyǵymnan jaýradym.
qai sətterińe qaldyrdy meni Ońasham?
qai túkpirińe əketti meni Aýlaǵym?
aq sharby bulttan aq kóilek tigip kisem be?
ózim-aq, bəlkim, jaýarmyn.
qyp-qyzyl ernim – órtenbes endi súiseń de,
jap-jasyl janym – jarańa tańǵan daýam bul.
Kún jamai ýaqyt,
Ai jamai ýaqyt syrǵýda,
naizaǵailatyp qaiǵyrar qashan Zevs shyn?
óńsiz kúzińdi kórýge batpai tústi me əlde unjyrǵam?
kelmedi me eken kóriskim?
taý kóńil qaida,
ór kóńil qaida tasyǵan?
ǵasyr da ótti-aý,
jyldar da ketti-aý jylystap.
Qarasha, seniń keýdeńde jatqan óksigim qalai basylar?
ólý kerek pe qumyrsqa?
Ásel Káribai 1995 jyly ShQO, Aiagóz aýdany, Bidaiyq aýylynda týǵan. Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýniversiteti Filologiia jəne əlem tilderi fakýltetin támamdaǵan.
