قازاقستاننىڭ ەجەلگٸ قالا مەدەنيەتٸنەن سىر شەرتەتٸن كٷلتٶبە قالاشىعىنداعى قازبا جۇمىستارى بارىسىندا ارحەولوگتار تاعى بٸر بٸرەگەي جەدٸگەردٸ - XVII-XVIII عاسىرعا جاتاتىن كەراميكالىق ىسقىرعىشتى تاۋىپ الدى.
جەدٸگەر ىسقىرىق ويىنشىقتار توبىنا جاتادى. مۋزىكالىق اسپاپ رەتٸندە دە پايداعا جاراعان بولۋى كەرەك, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
قازاقستان عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى قولعا العان «كٷلتٶبە قالاشىعى تاريحي نىساندارىن رەستاۆراتسييالاۋ» جوباسىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرٸ رۋسلان شەرباەۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا قۇس سيپاتتى ىسقىرعىش توپىراقتان جاسالعان. ارحەولوگييالىق جەدٸگەرلەردٸڭ سيرەك كەزدەسەتٸن تٷرٸنە جاتادى. ونىڭ كٶلەمٸ شامامەن 5,0 سم. بەتٸ قىزىل ارنايى بوياۋ – انگوبپەن سىرلانعان. ويىنشىقتىڭ ٷش تەسٸگٸ بار: ىسقىرعىشتىڭ قۇيرىق تۇسىندا ەرٸن تيگٸزەر بٶلٸگٸ بولسا, ونىڭ ٸزٸنشە ٷرلەۋٸش ارناسى باسىنا دەيٸن جالعاسادى. اسپاپتىڭ قۇيرىق تۇسىندا كٸشكەنتاي سىبىزعى – ٷرلەۋٸش ارنامەن بايلانىسىپ جاتقان ديامەترٸ 6 مم-لٸك تەسٸگٸ بار. سىرتىنان قاراپايىم عانا كٶرٸنەتٸن وسىناۋ جەدٸگەر ەرتٷرلٸ دىبىس شىعارادى.
XVII-XVIII عاسىرداعى بالالاردىڭ كەراميكالىق ىسقىرعىشى. كٷلتٶبە قالاشىعى
«دەل وسىنداي ىسقىرعىشتار ەۋرازييا اۋماعىنىڭ ارحەولوگييالىق قازبا جۇمىستارى جٷرگٸزٸلگەن بٸرشاما بٶلٸگٸنەن دا تابىلعان. بەرٸ دە XVII-XVIII عاسىرعا تيەسٸلٸ. مامانداردىڭ كٶبٸنٸڭ پٸكٸرٸنە قۇلاق اسساق, ەرتەدە توپىراقتان جاسالعان مۇنداي بۇيىمدار ارۋاقتارمەن تٸلدەسۋ ٷشٸن, دٸني رەسٸمدەردە كۋلت قۇرالى رەتٸندە قولدانىلعان», - دەپ تٷسٸندٸرەدٸ ارحەولوگ ەرلان قازيزوۆ.
جەدٸگەردٸ تاپقان ارحەولوگتار – رۋسلان شەرباەۆ پەن ەرلان قازيزوۆ
«كٷلتٶبە قالاشىعىندا جىلدا عالىمداردىڭ قولىنا ەرتٷرلٸ ارتەفاكتتار, سونىڭ ٸشٸندە ٶتە سيرەك كەزدەسەتٸن جەدٸگەرلەر تٷسەدٸ. ولاردىڭ قاتارىنا بٷگٸن تانىستىرىلعان – توپىراقتان جاسالعان بالالاردىڭ ىسقىرعىشى دا كٸرەدٸ. عاسىرلار بويى جەر استىندا جاتسا دا قازٸر تابىلعان ول كەرەمەت ٷن شىعارا الادى. بەلگٸلٸ تٷركٸستاندىق سۋرەتشٸ-كەراميست ەرٸ ەجەلگٸ اسپاپتاردى ويناي الاتىن ابايحان راحمانبەردٸۇلى رىسباەۆ ەرتەدەگٸ اسپاپتى سىننان ٶتكٸزٸپ, بەرٸمٸز ىسقىرعىشتىڭ بٷلٸنبەي بٷگٸنگە جەتكەنٸنە كٶز جەتكٸزدٸك. ايتپاقشى اۋتەنتيكالىق تەحنولوگييامەن جاسالعان ابايحان راحمانبەردٸۇلىنىڭ كەراميكالىق بۇيىمدارى يۋنەسكو ساپاسى بەلگٸسٸمەن اتالىپ ٶتكەن», - دەيدٸ جوبانىڭ عىلىمي قىزمەتكەرٸ, ارحەولوگ ەرٸ ەتنوگراف ايسۇلۋ ەرجٸگٸتوۆا.
سۋرەتشٸ-كەراميست ابايحان راحمانبەردٸۇلى رىسباەۆ كٷلتٶبەلٸك ىسقىرعىشتا ويناپ وتىر
شەبەردٸڭ ايتۋىنشا مۇنداي ىسقىرعىشتار ٶزٸنٸڭ بالا كەزٸندە دە بولعان. پايداعا جاراتا بٸلگەن ادام بۇل ىسقىرعىشتىڭ كٶمەگٸمەن قۇستىڭ ٷنٸن كەلتٸرٸپ, جەلدٸڭ داۋىسىنا سالا الادى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا شەبەر ارحەولوگييالىق جەدٸگەرلەر نەگٸزٸندە اۋتەنتيكالىق تەحنولوگييامەن وسىنداي بالالاردىڭ ويىنشىق ىسقىرعىشىن ەزٸرلەۋدٸ دە ٷيرەنٸپ العان. مۇنداي ىسقىرعىشتار تۋريستەردٸڭ ٷلكەن سۇرانىسىنا يە ەكەن.
«Eurasian Resources Group (ERG) قارجىلاي قولداۋىمەن جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان «كٷلتٶبە قالاشىعى تاريحي نىساندارىن رەستاۆراتسييالاۋ» جوباسى اياسىندا عالىمدار قىزىقتى تاريحي جەدٸگەرلەردٸ تاۋىپ العان. وسى مۇرالار ەجەلگٸ تٷركٸستاننىڭ مەدەني مۇراسىنىڭ بٸرقاتار قىرىن اشا تٷسەدٸ. ال بٷگٸنگٸ ويىنشىق ىسقىرعىش – جوبا بويىنشا عىلىمي ٸزدەنٸستەردٸڭ باعىتتارىنىڭ بٸرٸن انىقتايتىن سيرەك ەرٸ جارقىن ەكسپونات. جەدٸگەرلەر مەن ماتەريالداردى عالىمدار تٷيٸرٸمەن جيناقتاپ جاتىر», - دەيدٸ جوبانىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرٸ جانەركە شايعوزوۆا.
