اپاندا بوسانعان كەلٸنشەك

اپاندا بوسانعان كەلٸنشەك

بۇل اڭىز ەمەس, ٶمٸردە بولعان وقيعا. سوناۋ بٸر جىلدارى كولحوز-سوۆحوزداردىڭ قۇرىلىپ جاتقان كەزٸ ەكەن. تالاس اۋدانىنا قاراستى ستالين كولحوزىندا نارىمبەت دەگەن قويشى ٶمٸر سٷرەدٸ. قويشىنىڭ جايى بەلگٸلٸ عوي, قىسى-جازى مالدىڭ سوڭىندا. قويىن باعىپ كٶشٸپ-قونىپ جٷرەدٸ. 

بۇل وقيعا قىستىڭ سارشۇناق ايازدى كٷندەرٸنٸڭ بٸرٸندە بولىپتى. نارىمبەت قويىن ايداپ شىققاندا كٷن سەل بۇلىڭعىر ەكەن, بٸرتە-بٸرتە تۇمان قويۋلانىپ, قوراعا ايداعان مالى ەكٸگە بٶلٸنٸپ كەتەدٸ. كەلٸنشەگٸنە قويعا يە بولا الماي قالعانىن, جارتىسىن قوراعا قاماپ كەتكەنٸن ايتىپ, وعان «ٶزٸڭ ٷيدەن شىقپا» دەپ تاپسىرادى. سٶيتٸپ, نارىمبەت قالعان قويىن ٸزدەۋگە كەتەدٸ. كەلٸنشەگٸ ٷيدە وتىرا-وتىرا جالىعىپ, «بۇل بايعۇس مالىن قايدان تابادى? تاپپاسا, موينىمىزعا ٸلٸنٸپ يت بولارمىز. قوي, قۇرىسىن, مەن دە ٸزدەيٸن» دەگەن ويمەن كيٸنٸپ تىسقا شىعادى. ٶزٸ ەكٸقابات, ايى-كٷنٸنە جەتٸپ وتىرعان كەزٸ ەكەن. سودان قالىڭ قارعا مالتىعىپ بٸرتالاي جٷرەدٸ. يتشٸلەپ قىرعا دا جەتەدٸ. سول جەردە اياقاستىنان... تولعاق تا كەلٸپ قالادى. نە ٸستەۋ كەرەك? الاقتاپ جان-جاعىنا قاراسا, قىر استىندا, كٷنگەي بەتتە بٸر اپان قارايىپ كٶرٸنەدٸ. كەلٸنشەك جالما-جان سوعان قاراي سٷيرەتٸلەدٸ. بۇل قاسقىردىڭ اپانى ەدٸ. 

ەلگٸ ەيەل سول جەردە بوسانىپ, بالپاناقتاي ۇل تۋادى. اناسى نەرەستەنٸڭ كٸندٸگٸن تٸسٸمەن قيىپ, شٷبەرەكپەن بايلاپ, ەتەگٸنە وراپ الادى. شاقالاقتى ومىراۋىنا تىعىپ جٸبەرەدٸ... ەلدەن ۋاقىتتا قىڭسىلاعان ەلسٸز دىبىستى ەستيدٸ. سٶيتسە, سٸزگە ٶتٸرٸك, ماعان شىن, ارت جاعىندا تٶرت-بەس قاسقىردىڭ كٷشٸگٸ جاتىر ەكەن. سىرتقا ٷرەيلەنٸپ كٶز جٸبەرسە, اپاننىڭ دەل اۋزىندا جارداي ەكٸ كٶكجال قاراپ تۇر. شىر-شىر ەتكەن شاقالاق داۋسىن ەستٸگەن ەلگٸ ەكٸ ماقۇلىق جاڭا بوسانعان اناعا شاپپاق تٷگٸل, بٸرتٷرلٸ مەيٸرٸممەن يتكە ۇقساپ قۇيرىعىن بۇلعاڭداتادى ەكەن. ولار دا ٸشتەگٸ ادامنىڭ كٷشٸكتەرٸنە تيٸسپەگەنٸن, ٶزٸ جاڭا بوسانعان بەيباق ەكەنٸن ەلدەبٸر تٷيسٸكپەن سەزٸنەتٸندەي. سودان جاڭا بوسانعان كەلٸنشەك بويىنداعى بار كٷش-قۋاتىن جيىپ سىرتقا شىعادى. اپان اۋزىنداعى ەكٸ قاسقىر كەرٸ شەگٸنەدٸ. قويشىنىڭ ەيەلٸ بٸر اللاعا سىيىنىپ, ارتىنا قاراماي جٷرە بەرەدٸ. كٶپ ۇزاماي الدىنان اتىن بوربايلاتىپ, مالىن تاۋىپ قورالاپ العان كٷيەۋٸ شىعادى. بولعان وقيعانى ەيەلٸ وعان سول جەردە-اق ايتىپ بەرەدٸ. سٶيتٸپ, اپاندا تۋعان بالانىڭ اتىن قاسقىرباي قويىپتى. سول بالا سوقتالداي بولىپ ەرجەتەدٸ. كٶز كٶرگەن قارييالار ايتىپ وتىرۋشى ەدٸ, «قۇدايدىڭ قۇدٸرەتٸ, سول بالانىڭ كەيبٸر قىلىقتارى, مٸنەزٸ قاسقىرعا ۇقسايدى» دەپ. پەلەنباي جىل قوي باققان قويشى, سٶيتٸپ, سول اپاندى مەكەندەگەن قاسقىرعا دا, ونىڭ كٷشٸكتەرٸنە دە تيٸسپەپتٸ. ال قاسەكەڭ دە قويشىنىڭ تىشقاق لاعىنا تٸس باتىرماپتى. جەمتٸگٸن اۋلاقتان ٸزدەپ تاۋىپتى.

پانا راحىمبەردٸۇلى 
ويىق اۋىلى 
تالاس اۋدانى 
جامبىل وبلىسى

"جاس الاش" گازەتٸ