Bul ańyz emes, ómirde bolǵan oqiǵa. Sonaý bir jyldary kolhoz-sovhozdardyń qurylyp jatqan kezi eken. Talas aýdanyna qarasty Stalin kolhozynda Narymbet degen qoishy ómir súredi. Qoishynyń jaiy belgili ǵoi, qysy-jazy maldyń sońynda. Qoiyn baǵyp kóship-qonyp júredi.
Bul oqiǵa qystyń sarshunaq aiazdy kúnderiniń birinde bolypty. Narymbet qoiyn aidap shyqqanda kún sál bulyńǵyr eken, birte-birte tuman qoiýlanyp, qoraǵa aidaǵan maly ekige bólinip ketedi. Kelinshegine qoiǵa ie bola almai qalǵanyn, jartysyn qoraǵa qamap ketkenin aityp, oǵan «óziń úiden shyqpa» dep tapsyrady. Sóitip, Narymbet qalǵan qoiyn izdeýge ketedi. Kelinshegi úide otyra-otyra jalyǵyp, «bul baiǵus malyn qaidan tabady? Tappasa, moinymyzǵa ilinip it bolarmyz. Qoi, qurysyn, men de izdeiin» degen oimen kiinip tysqa shyǵady. Ózi ekiqabat, aiy-kúnine jetip otyrǵan kezi eken. Sodan qalyń qarǵa maltyǵyp birtalai júredi. Itshilep qyrǵa da jetedi. Sol jerde aiaqastynan... tolǵaq ta kelip qalady. Ne isteý kerek? Alaqtap jan-jaǵyna qarasa, qyr astynda, kúngei bette bir apan qaraiyp kórinedi. Kelinshek jalma-jan soǵan qarai súiretiledi. Bul qasqyrdyń apany edi.
Álgi áiel sol jerde bosanyp, balpanaqtai ul týady. Anasy náresteniń kindigin tisimen qiyp, shúberekpen bailap, etegine orap alady. Shaqalaqty omyraýyna tyǵyp jiberedi... Álden ýaqytta qyńsylaǵan álsiz dybysty estidi. Sóitse, sizge ótirik, maǵan shyn, art jaǵynda tórt-bes qasqyrdyń kúshigi jatyr eken. Syrtqa úreilenip kóz jiberse, apannyń dál aýzynda jardai eki kókjal qarap tur. Shyr-shyr etken shaqalaq daýsyn estigen álgi eki maqulyq jańa bosanǵan anaǵa shappaq túgil, birtúrli meiirimmen itke uqsap quiryǵyn bulǵańdatady eken. Olar da ishtegi adamnyń kúshikterine tiispegenin, ózi jańa bosanǵan beibaq ekenin áldebir túisikpen sezinetindei. Sodan jańa bosanǵan kelinshek boiyndaǵy bar kúsh-qýatyn jiyp syrtqa shyǵady. Apan aýzyndaǵy eki qasqyr keri sheginedi. Qoishynyń áieli bir Allaǵa syiynyp, artyna qaramai júre beredi. Kóp uzamai aldynan atyn borbailatyp, malyn taýyp qoralap alǵan kúieýi shyǵady. Bolǵan oqiǵany áieli oǵan sol jerde-aq aityp beredi. Sóitip, apanda týǵan balanyń atyn Qasqyrbai qoiypty. Sol bala soqtaldai bolyp erjetedi. Kóz kórgen qariialar aityp otyrýshy edi, «Qudaidyń qudireti, sol balanyń keibir qylyqtary, minezi qasqyrǵa uqsaidy» dep. Pálenbai jyl qoi baqqan qoishy, sóitip, sol apandy mekendegen qasqyrǵa da, onyń kúshikterine de tiispepti. Al qasekeń de qoishynyń tyshqaq laǵyna tis batyrmapty. Jemtigin aýlaqtan izdep taýypty.
Pana RAHYMBERDIULY
Oiyq aýyly
Talas aýdany
Jambyl oblysy
"Jas Alash" gazeti
