2021 جىلدىڭ 7 قاراشا كٷنٸ قازاقتىڭ ەن ٶنەرٸن ەلەمگە پاش ەتكەن, دەستٷرلٸ ەننٸڭ دٷلدٷلٸ ەمٸرە قاشاۋبايۇلىنىڭ مەڭگٸلٸك مەكەنٸ, قابٸرٸنٸڭ باسى جاڭارتىلىپ, بەلگٸ تاس ورناتۋ شاراسى ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
بۇل يگٸ ٸستٸڭ يدەيالىق باستاماشىسى «ەن اتاسىنىڭ» ەسٸمٸن يەلەنگەن شقو مەدەنيەت باسقارماسىنا قاراستى فيلارمونييانىڭ ديرەكتورى, كٷيشٸ-كومپوزيتور بەكبوسىنوۆ ايبەك سەرٸكبولسىنۇلى بولسا, قارجىلىق دەمەۋ بٸلدٸرگەن «ابىرالى-دەگەلەڭ» قوعامدىق قورى, اتاپ ايتقاندا «اقشىڭ» كورپوراتسيياسىنىڭ ديرەكتورى, قور تٶراعاسى قۇرمانباەۆ مارات سەرٸكجانۇلى, سەتبەك كەرٸبجانوۆ, ەنۋاربەك بيمۋرزين سىندى ەل ازاماتتارى, قور مٷشەلەرٸ بار.
الماتى قالاسىنداعى ورتالىق قابٸرستان باسىندا ٶتكەن شاراعا شىعىس قازاقستان وبلىسىنان كەلگەن ارنايى دەلەگاتسييامەن قاتار ەل اعالارى, زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸ, ٶنەر مايتالماندارى قاتىستى.
ارتىنشا ەمٸرە قاشاۋبايۇلىنىڭ رۋحىنا ارناپ, قۇران-اس بەرٸلدٸ.
قازاقتىڭ دەستٷرلٸ ەن ٶنەرٸن پاريجدە, ماينداعى فرانكفۋرتتە, ستراسبۋرگ قالاسىندا, رەسەيدٸڭ يركۋتسك, ەزەربايجاننىڭ باكۋ قالاسىندا پاش ەتكەن تۇڭعىش ٶنەرپاز 1925 جىلى پاريجگە بارعاندا مۇستافا شوقايمەن جولىققانى سەبەپ بولىپ, ەكەۋٸنٸڭ بٸر-بٸرٸمەن بايلانىسى بار ادامدار دەپ بٸرٸككەن باس ساياسي باسقارما (وگپۋ) تىڭشىلارىنىڭ تٸزٸمٸنە ٸلٸككەن بولاتىن. 1934 جىلى 7 قاراشا كٷنٸ دەم-تۇزى تاۋسىلىپ, جەر قويىنىنا ەنگەن جەردٸڭ قاراۋسىز قالىپ, قاي جەرگە جەرلەنگەنٸ, مٷردەسٸ, زيراتى جوعالىپ 30 جىلدان كەيٸن ٷنتاسپاسى تابىلىپ, ٸزدەنٸستەر نەتيجەسٸندە كٶپ ۇزاتپاي مٷردەسٸن دە تاپقان وقيعا تاريحتا ورىن الدى.
زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸنٸڭ د.قوناەۆقا جازعان حاتىنان كەيٸن قازاق سسر مينيسترلەر سوۆەتٸنە تاپسىرىلىپ, ەمٸرە مٷسٸنٸن تۇرعىزۋعا 5000 رۋبل بٶلٸندٸ. وسى شەشٸم نەگٸزٸندە 1974 جىلدىڭ 9 شٸلدەسٸ كٷنٸ قازاق سسر مەدەنيەت مينيسترلٸگٸندە ەمٸرەگە ورناتىلاتىن ەسكەرتكٸش مٷسٸنٸنٸڭ ەسكيزٸ مەن جوباسى بەكٸتٸلگەنمەن مٷسٸن ورناتىلمادى. اراعا 58 جىل سالىپ, 1992 جىلى 1992 جىلدىڭ 5 قاراشاسى كٷنٸ عانا ەمٸرە قابٸرٸنٸڭ باسىنا قۇلپىتاس ورناتىلدى. قۇلپىتاستى قازاق سسر ەڭبەك سٸڭٸرگەن ەرتٸستەرٸ, ەنشٸ كەنجەگٷل سىزدىقوۆا مەن ونىڭ زايىبى دميتريي گۋسينتسوۆ 60 مىڭ رۋبل شىعارىپ جەكە قارجاتىمەن تۇرعىزدى. ال ەنشٸنٸڭ تۋعان جەرٸندە 2007 جىلى «بۇل جەردە 1888 جىلى ەن اتاسى - ەمٸرە دٷنيەگە كەلگەن. قاشاۋباي قىستاۋى» دەگەن كٸشٸگٸرٸم تاس بەلگٸ قويىلعان بولاتىن.
رايىمبەك باتىر داڭعىلى (تاشكەنت كٶشەسٸ) ورنالاسقان ورتالىق قابٸرستاندا ەمٸرەمەن قاتار قازاقتىڭ بەتكە ۇستار قايماقتارى: دينا نۇرپەيٸسوۆا, مۇحتار ەۋەزوۆ, احمەت جۇبانوۆ, كٷلەش بايسەيٸتوۆا, قاليبەك قۋانىشباەۆ, ەمينا ٶمٸرزاقوۆا تاعى دا باسقا 1970 جىلدارعا دەيٸنگٸ مەملەكەت جەنە قوعام قايراتكەرلەرٸنٸڭ مەڭگٸلٸك مەكەنٸ دە وسى جەردە.
«وسى ورايدا ايتا كەتۋ كەرەك, ۇسىنىس رەتٸندە بۇل پانتەوندى مەدەني نىسانعا اينالدىرىپ, تۋريستٸك ماقساتتا پايدالانۋعا بولاتىنى ايتىلىپ كەلگەنٸمەن تاعى ەسكەرٸلگەنٸ جٶن دەپ ەسەپتەيمٸز» - دەيدٸ ەمٸرە فيلارمونيياسىنىڭ ديرەكتورى ايبەك بەكبوسىنوۆ.
30 جىلعا جۋىق ارادا ەمٸرەنٸڭ قابٸرٸنٸڭ باسى توزىپ, جان-جاقتاعى تەمٸر قورشاۋلارى تونالىپ, از-كەم مەرمەر پليتالارى سىنعان كٷيٸندە بولعان ەدٸ.
قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸڭ 30 جىلدىعى مەرەكەسٸ وراي ەمٸرە اتامىزدىڭ قايتىس بولعان كٷنٸ جاڭارعان قابٸر باسىنا قوماقتى قارجى بٶلٸپ, اشىلۋ سالتاناتىن جٷرگٸزٸپ جاتقان جەرلەستەرٸ جەنە ەمٸرە ەسٸمٸن يەلەنگەن كيەلٸ ٶنەر ورداسى فيلارمونييا باسشىلىعى اتىنان بابا رۋحىنا تاعزىم جاسالىندى.
