Ámire qaita asqaqtady

Ámire qaita asqaqtady


2021 jyldyń 7 qarasha kúni qazaqtyń án ónerin álemge pash etken, dástúrli ánniń dúldúli Ámire Qashaýbaiulynyń máńgilik mekeni, qabiriniń basy jańartylyp, belgi tas ornatý sharasy ótti, dep habarlaidy "Ult aqparat".

Bul igi istiń ideialyq bastamashysy «án atasynyń» esimin ielengen ShQO Mádeniet basqarmasyna qarasty filarmoniianyń direktory, kúishi-kompozitor Bekbosynov Aibek Serikbolsynuly bolsa, qarjylyq demeý bildirgen «Abyraly-Degeleń» qoǵamdyq qory, atap aitqanda «Aqshyń» korporatsiiasynyń direktory, qor tóraǵasy Qurmanbaev Marat Serikjanuly, Sátbek Káribjanov, Ánýarbek Bimýrzin syndy el azamattary, qor músheleri bar. 

Almaty qalasyndaǵy Ortalyq qabirstan basynda ótken sharaǵa Shyǵys Qazaqstan oblysynan kelgen arnaiy delegatsiiamen qatar el aǵalary, ziialy qaýym ókilderi, óner maitalmandary qatysty.    


Artynsha Ámire Qashaýbaiulynyń rýhyna arnap, quran-as berildi.  

Qazaqtyń dástúrli án ónerin Parijde, Maindaǵy Frankfýrtte, Strasbýrg qalasynda, Reseidiń Irkýtsk, Ázerbaijannyń Baký qalasynda pash etken tuńǵysh ónerpaz 1925 jyly Parijge barǵanda Mustafa Shoqaimen jolyqqany sebep bolyp, ekeýiniń bir-birimen bailanysy bar adamdar dep Birikken Bas saiasi basqarma (OGPÝ) tyńshylarynyń tizimine ilikken bolatyn. 1934 jyly 7 qarasha kúni dám-tuzy taýsylyp, jer qoiynyna engen jerdiń qaraýsyz qalyp, qai jerge jerlengeni, múrdesi, ziraty joǵalyp 30 jyldan keiin úntaspasy tabylyp, izdenister nátijesinde kóp uzatpai múrdesin de tapqan oqiǵa tarihta oryn aldy. 

Ziialy qaýym ókilderiniń D.Qonaevqa jazǵan hatynan keiin Qazaq SSR Ministrler Sovetine tapsyrylyp, Ámire músinin turǵyzýǵa 5000 rýbl bólindi. Osy sheshim negizinde 1974 jyldyń 9 shildesi kúni Qazaq SSR Mádeniet ministrliginde Ámirege ornatylatyn eskertkish músininiń eskizi men jobasy bekitilgenmen músin ornatylmady. Araǵa 58 jyl salyp, 1992 jyly 1992 jyldyń 5 qarashasy kúni ǵana Ámire qabiriniń basyna qulpytas ornatyldy. Qulpytasty Qazaq SSR eńbek sińirgen ártisteri, ánshi Kenjegúl Syzdyqova men onyń zaiyby Dmitrii Gýsintsov 60 myń rýbl shyǵaryp jeke qarjatymen turǵyzdy. Al ánshiniń týǵan jerinde 2007 jyly «Bul jerde 1888 jyly án atasy - Ámire dúniege kelgen. Qashaýbai qystaýy» degen kishigirim tas belgi qoiylǵan bolatyn. 


Raiymbek batyr dańǵyly (Tashkent kóshesi) ornalasqan Ortalyq qabirstanda Ámiremen qatar qazaqtyń betke ustar qaimaqtary: Dina Nurpeiisova, Muhtar Áýezov, Ahmet Jubanov, Kúlásh Baiseiitova, Qalibek Qýanyshbaev, Ámina Ómirzaqova taǵy da basqa 1970 jyldarǵa deiingi memleket jáne qoǵam qairatkerleriniń máńgilik mekeni de osy jerde.

«Osy oraida aita ketý kerek, usynys retinde bul panteondy mádeni nysanǵa ainaldyryp, týristik maqsatta paidalanýǵa bolatyny aitylyp kelgenimen taǵy eskerilgeni jón dep esepteimiz» - deidi Ámire filarmoniiasynyń direktory Aibek Bekbosynov.

30 jylǵa jýyq arada Ámireniń qabiriniń basy tozyp, jan-jaqtaǵy temir qorshaýlary tonalyp, az-kem mármár plitalary synǵan kúiinde bolǵan edi.

Qazaqstan Táýelsizdigiń 30 jyldyǵy merekesi orai Ámire atamyzdyń qaitys bolǵan kúni jańarǵan qabir basyna qomaqty qarjy bólip, ashylý saltanatyn júrgizip jatqan jerlesteri jáne Ámire esimin ielengen kieli óner ordasy filarmoniia basshylyǵy atynan baba rýhyna taǵzym jasalyndy.