وسىدان بۇرىن جازىلعان «16-جىلعى كٶتەرٸلٸسٸتٸڭ بٸر انىعى» اتتى ماقالامنىڭ جالعاسى
حالىق باتىرى امانگەلدٸ يمانوۆ باستاعان كٶتەرٸلٸس تۋرالى ەڭگٸمەلەر بالا كەزٸمٸزدەن قۇلاعىمىزعا سٸڭٸستٸ بولىپ ٶستٸك.
1958 جىلى تورعايدا سوۆەت كٶشەسٸنٸڭ ورتا تۇسىندا, ورتالىقتا ا.يمانوۆتىڭ مۋزەيٸ بولعان. بۇل ٷي 16- جىلى سوۆدەپتٸڭ شتابى, ەرٸ امانگەلدٸنٸڭ ٷيٸ بولعان. سازدان سالىنعان, تٶبەسٸ قامىسپەن جابىلعان, پاتشا زامانىنان كەلە جاتقان, ٷلكەن بيٸك ٷي ەدٸ. اۋلاسى كەڭ, سازدان سوعىلعان دۋالى بار ەدٸ. ورتالىق جاق بەتٸندە قىزىل كٸرپٸشتەن قالانعان دٷكەن بولدى. ٷلكەن كٸسٸلەر «تاتارلار سالعان دٷكەن» دەيتٸن. ايتىپ وتىرعان امانگەلدٸنٸڭ مۇراجايىندا باتىردىڭ قىلىشى, ەر تۇرمانى جەنە ۆينتوۆكا تەرٸزدٸ مىلتىقتار بولعان. سونداي اق, تورعاي پوسەلكەسٸنٸڭ (ول كەزدە «تورعاي قالاسى» اتاناتىن) سولتٷستٸك باتىسىنا قاراي ورنالاسقان ٷلكەن ساي بولدى. بۇل سايدى جۇرت «پارتيزاندار سايى» دەپ اتايتىن. ول كەزدە سايدىڭ تەرەڭدٸگٸ شامامەن ون مەتردەي بولعان. تٷبٸ اققايران قۇم ەدٸ. بالالىق شاقتاعى ويىندارىمىزدىڭ بٸرازى وسى سايدا ٶتتٸ. سول كەزە اق, «امانگەلدٸنٸڭ ساربازدارى وسى جەردە اتىلعان» دەسەتٸن ەل.
بۇل تراگەدييانىڭ ناقتى قالاي بولعانى جٶنٸندە ەلٸ كٷنگە دەلەلدٸ دەرەكتەر جوق. ال, كەيبٸر دەرەك كٶزدەرٸ بويىنشا «امانگەلدٸ اتىلعاننان كەيٸن, العاش الاكٶلدە جەرلەنٸپ, كەيٸن اۋدان ورتالىعىنا قايتا جەرلەنگەن» دەسەدٸ. تورعايدا «پارتيزاندار سايى» مەن تورعاي ٶزەنٸنٸڭ ورتا تۇسىندا ەسكٸ ەكٸ قورىم بولدى. ونىڭ بٸرەۋٸندە ورىستار (بۇل قورىمدا تورعاي ۋەزٸنٸڭ العاشقى ۋەز باستىعى ياكوۆلەۆ جەرلەنگەن), ەكٸنشٸسٸندە مۇسىلماندار جەرلەنگەن. وcى مۇسىلماندار قورىمىنان 50-جىلداردىڭ اياعىندا تٶرت قۇلاقتى سازدان سوعىلعان ا.يمانوۆتىڭ بەيٸتٸن كٶرٸپ ەدٸم. 60- جىلدىڭ باس كەزٸندە, ەكٸ اۋداندا سوۆحوزدار قۇرىلعان جىلى ا.يمانوۆتىڭ مۇراجايى كٶرشٸ امانگەلدٸ اۋدانىنا كٶشٸرٸلگەن ەدٸ. باتىردىڭ تامىدا سول كەزدە تۋعان جەرٸنە اپارىلعان تەرٸزدٸ.
ۇلت ازاتتىق كٶتەرٸلٸسٸنە 100-جىل تولۋىنا وراي, وسى جىل باسىندا مەن «16-جىلعى كٶتەرٸلٸستٸڭ بٸر انىعى» اتتى ماقالا جازعان ەدٸم. ول ماقالادا مەن تەك 16-جىلدىڭ ۋاقيعالارىنا, ا.يمانوۆ باستاعان كٶتەرٸلٸستٸڭ مەن جايىنا عانا توقتالعان ەدٸم. وندا كٶتەرٸلٸسشٸلەرگە قارسى گەنەرال لاۆرەنتەۆتٸڭ 3 مىڭ جاساعى ىرعىز, بەستاۋ, ناۋىرزىم جولدارىمەن تورعايدى قورشاي بەت العانى ايتىلعان. گۋبەرناتور ەۆەرسماننىڭ بۇيرىعىمەن گەنەرال لاۆرەنتەۆ باستاعان جازالاۋشى وتريادتار, تورعاي جەرٸندە جىلدىڭ سەۋٸرٸنە دەيٸن جٷرٸپ, قاندى ويراندار سالدى. جىلدىڭ باس كەزٸندە الاش قايراتكەرلەرٸ ۋاقتشا ٷكٸمەتتٸڭ باسىنا كەلگەن كەرەنسييدەن تورعايدا جٷرگەن جازالاۋشى وتريادتاردى قايتارۋدى تالاپ ەتكەن بولاتىن. سول تالاپ بويىنشا كەرەنسكيي ەۆەرسماننىڭ جازالاۋشى جاساعىنىڭ رەسەيگە قايتۋىنا بۇيرىق بەرگەن.
سودان كەيٸن دە بۇرىنعى ۋەز ورتالىعى تورعاي قالاسى تالاي تاريحي وقيعالاردىڭ كۋەسٸ بولدى. تورعايدى بٸرەسە بولشەۆيكتەر الىپ, كەلەسٸ جولى الاشتىقتاردىڭ قولىنا كەزەك- كەزەك ٶتكەن كٷندەر بولدى. 18-جىلدىڭ اياعىندا ىرعىزدان سٸبٸرگە بەت العان كولچاك ەسكەرٸنٸڭ قالدىقتارى تورعايعا سوعىپ, بٸراز ىلاڭ سالدى. كەڭەس ٶكٸمەتٸ رەسەيدە جىلى قاراشا ايىندا ورناسا, بولشەبەكتەر بيلٸگٸ تورعايعا 18-جىلدىڭ اياعىندا كولچاكتىقتار تورعايدان كەتكەننەن كەيٸن ورناعان ەدٸ. امانگەلدٸ يمانوۆتىڭ تورعاي سوۆدەپٸنٸڭ كوميسسارى بولاتىنى وسى كەز. دەل وسى كەزەڭدە امانگەلدٸدەن 16-جىلعى كٶتەرٸلٸس كەزٸندە جاقىن ۇرانداس, جولداس, سارباز بولعان كٶپتەگەن ادامداردىڭ سىرت بەرگەنٸ تاريحي شىندىق. تورعاي كٶتەرٸلٸسٸ كەزٸندە سايلانعان ەكٸ حاننىڭ بٸرٸ ەبدٸعاپار مەن امانگەلدٸنٸڭ اعاسى بەكتەپبەرگەن جەنە تورعايدىڭ باس كٶتەرەر باسقادا كٸسٸلەرٸ امانگەلدٸدەن سىرت اينالعان, ارازداسقان. ولار امانگەلدٸگە «ەلٸبيدٸڭ ايتقانىنا ەردٸڭ, بولشەبەك بولىپ كەتتٸڭ» دەپ ايىپتاعان. امانگەلدٸنٸڭ ەڭ جاقىن دوسى, كەيكٸ مەرگەن تورعايدا كەڭەس ٶكٸمەتٸ ورناعاننان بەرٸ ەلدەن تىس جەردە جٷرگەن.
16-جىلعى كٶتەرٸلٸس كەزٸندە ا.يمانوۆقا اقىل كەڭەسٸمەن كٶپ كٶمەك بەرگەن - ەلٸبي جانگەلدين. ە.جانگەلدين پەتروگراد بولشەبەكتەرٸمەن تىعىز بايلانىستا بولعان. سودان 18-جىلى ە.جانگەلدين كەڭەس ٶكٸمەتٸنەن كٶپ قارۋ جاراق, قارجى الىپ, كاسپيي تەڭٸزٸ, ماڭعىستاۋ ارقىلى تورعايعا جەتكٸزٸپ, سول كەزدە تورعاي كوميسسارى قىزمەتٸن اتقارعان ا.يمانوۆقا تاپسىرعان.
18-جىلى كەڭەس ٶكٸمەتٸ بارلىق جەرلەردە جەڭٸسكە جەتٸپ, باتىستاعى اقگۆارديياشىلار باتىس ەلدەرٸنە, سٸبٸردە كولچاك جەڭٸلٸپ, ونىڭ اقگۆارديياشىلارى قىتايعا تىعىلعان. بولشەبەكتەردٸڭ جانگەلدين ارقىلى تورعايعا قارۋ-جاراق جٸبەرۋ سەبەبٸ سودان. 18-جىلدىڭ اياعىنا تامان كەڭەس ٷكٸمەتٸ ورتا ازييا ەلدەرٸن باسقارۋ جٶنٸندە ويلاسا باستايدى. لەنين ٷكٸمەت جانىنان ۇلتتاردى باسقارۋ كوميسسيياسىن قۇرىپ, وعان باشىلىق ەتۋگە ستاليندٸ تاعايىندايدى. وسى كەزدە لەنين مەن ستالين ورتا ازييا ەلدەرٸن بٸر ورتالىقتان باسقارۋدى ويلاستىرىپ تا قويعان. سوعان بايلانىستى 19-جىلدىڭ باس كەزٸندە ٶزدەرٸنە ٸس قارەكەتٸمەن بۇرىننان تانىس ە.جانگەلديندٸ مەسكەۋگە كەلۋگە شاقىرادى. وعان شىعىس, ورتا ازييا ەلدەرٸندە اۆتونومييا قۇرۋ تۋرالى تالقىلاۋ بولاتىنىن, تاريحتان, قۇقىق مەسەلەلەرٸنەن ٶتە ساۋاتتى الاش قايراتكەرلەرٸنٸڭ بٸرنەشەۋٸن الا كەلۋدٸ تاپسىرادى. سونىمەن 19-جىلدىڭ باس كەزٸندە ە.جانگەلدين. ا.بايتۇرسىنوۆ, ب.قارالدين جەنە تاعى بٸرنەشە ادام مەسكەۋگە جول تارتادى. وندا ە.جانگەلدين دە, ا.بايتۇرسىنوۆ تا لەنين مەن ستاليننٸڭ قابىلداۋىندا بولعان. «سول كەزدە ا. بايتۇرسىنوۆقا (مەسكەۋدە جەنە باسقا جەردە جٷرۋگە» رۇقسات بەرٸلگەن سوۆدەپتٸڭ قۇجاتى وسى كٷنٸ دە ساقتالعان. سول جولعى ٷكٸمەتتٸك جيىنداردا قازاق اۆتونوميياسى تۋرالى, ونىڭ تەرريتوريياسى تۋرالى مەسەلەلەر قارالعان.
بۇل تورعايدا الاساپىران ۋاقيعالار بولىپ جاتقان ۋاقىت ەدٸ. بولشەبەكتەردەن جەڭٸلگەن كولچاكتان ٷمٸتٸ ٷزٸلگەن الاشتىڭ بٸر توپ قايراتكەرلەرٸ تورعايعا كەلگەن بولاتىن. سوعان وراي ما, تورعايداعى امانگەلدٸ باسقارعان كەڭەس كوميسسارياتىنا كٶمەكتەسۋ ٷشٸن قوستانايدان تاران باسقارعان وترياد تورعايدى بەت الىپ, جولعا شىعادى. تاران وتريادى الباربٶگەتكە تاياعاندا قىزىل كوماندير جيلياەۆتٸڭ جاساعى تورعايدا ويران سالىپ جاتقان. ولار تورعايداعى الاش قايراتكەرلەرٸنٸڭ قارۋ جاراقتارىن سىپىرىپ, تارتىپ العان. ال, تاراننىڭ وتريادى تورعاي قاقپاسىنا كٸرەر جەردە قارۋسىزداندىرىلعان. ٶيتكەنٸ, سوعىس جاعدايىندا ەسكەر تۇرعان بٸر قالاعا ەكٸنشٸ ەسكەر قارۋ جاراقپەن كٸرگٸزٸلمەيدٸ ەكەن.سودان, تورعايعا تاران ەكٸ جولداسىمەن كەلٸپ, سول جەردە تۇتقىنعا الىنادى.
تورعايدا ا. يمانوۆ پەن ونىڭ ون سەگٸز جولداسىنىڭ (تاران مەن ونىڭ ەكٸ جولداسى سونىڭ ٸشٸندە) تۇتقىندالىپ, تٷرمەگە جابىلاتىنى وسى كەز.
تورعاي تٷرمەسٸندە تۇتقىندالعان ون سەگٸز ادامدى اتقاندار وسى جيلياەۆتٸڭ سولداتتارى ما» دەگەن دە كٷدٸك بار. ٶيتكەنٸ وسى «جيلياەۆ ىرعىز جاقتا ۇستالىپ, سوۆەت تريبۋنالىمەن اتىلدى» دەگەن اقپارات بولعان. كەيٸن جٷرگٸزٸلگەن قىلمىستىق ٸس زەرتتەۋٸندە تورعاي تٷرمەسٸندەگٸ ون سەگٸز ادامنىڭ قالاي, كٸمدەردٸڭ اتقانى جٶنٸندە ەش ناقتى دەرەكتەر كٶرسەتٸلمەگەن. ون سەگٸز ادامنىڭ مٷردەسٸ «پارتيزاندار سايىنان» تابىلىپ, ولار ارداقتالىپ, جەرلەنگەن. تەك ونىڭ ٸشٸندە امانگەلدٸنٸڭ دەنەسٸ بولماعان. ونى بٸر سيىر باعۋشىنىڭ ايتۋىمەن سول ماڭنان كەيٸن تاپقان.
بۇل قاندى وقيعادان كەيٸن, امانگەلدٸ مەن تاراننىڭ ٶلٸمٸنە الاشتىقتاردى, ەبدٸعاپاردى كٸنالاعان ٶسەك سٶزدەر كٶپ بولدى. كەيكٸ باتىر بولشەبەك امانگەلدگە كٶڭٸلٸ تولماي سىرتتاپ جٷرگەنمەن, ونى ٶلٸمگە قيمايتىن قاندىبالاق, مايدانداس دوس ەدٸ. كەڭەس تۇسىنداعى «قازاق سسرٸ تاريحىندا» كەيكٸ مەرگەننٸڭ ەسٸمٸ اتالماعان. بٸراق, ەل جۇرتتىڭ اڭىزىندا ارا كٸدٸك كەيكٸ باتىر تۋرالى ايتىلاتىن. سوناۋ جىلدارى جازۋشى اقان نۇرمانوۆ «قۇلاننىڭ aجالى» اتتى رومانىن باسپادان شىعارعان بولاتىن. شىعارمادا ەسٸمٸ تۋرا اتالماسادا, ونىڭ باس كەيٸپكەرٸ كەيكٸ باتىر ەكەنٸن بٸراز وقىرمان سەزدٸ, ايتىپ تا جٷردٸ. كەيكٸ باتىر اتتا شاۋىپ كەلە جاتىپ, نىساناسىن ۇشىرىپ تٷسٸرەتٸن قول مەرگەن بولعان. 16-جىلعى جازالاۋشى وتريادتارمەن بولعان شايقاستاردا جاۋدىڭ تالاي سولداتتارى مەن وفيتسەرلەرٸ وسى كەيكٸ مەرگەننٸڭ قولىنان قازا بولعان. كەيكٸ مەرگەننٸڭ بەكٸش قىلىشباەۆ دەگەن اعاسى كٶتەرٸلٸس كەزٸندە جٷزدٸكتٸڭ باسى بولعان ەكەن.وسى سارباز بەكٸش ۇلى ەۋبەكٸر قىلىشباەۆقا كەيكٸنٸڭ ٶمٸربايانى تۋرالى بٸراز ەستەلٸك ايتىپ قالدىرعان ەكەن.سول ەۋبەكٸر قىلىشباەۆ ەكەسٸنٸڭ كەيكٸ مەرگەن تۋرالى ەستەلٸكتەرٸن كٸتاپقا باستىرعان ەدٸ. ە.قىلىشباەۆتىڭ اتالمىش كٸتابىندا, ياكي, امانگەلدٸنٸڭ جٷزباسىسى بولعان بەكٸش قىلىشباەۆتىڭ ايتۋى بويىنشا 19-جىلدىڭ كٶكتەمٸندە امانگەلدٸنٸڭ تٷرمەگە قامالعان حابارىن امانتوعاي جاقتا جٷرٸپ ەستٸگەن كەيكٸ مەن جايدى بٸلمەك بولىپ تورعايعا كەلەدٸ.بۇلار دۋان ورتالىعىنىڭ شەتٸنە ٸلككەندە, قالانىڭ كٶزگە ۇرىپ تۇرعان تىنىشتىعىنان سەكەم الادى. قاسىندا ون بەس شاقتى سەرٸگٸ بار كەيكٸ باتىر سوۆدەپتٸڭ شتابىنا كٸرگەندە (امانگەلدٸنٸڭ ٷيٸ سوندا بولعان) باتىردىڭ جارى بالىم بۇلاردى جوقتاۋمەن قارسى الادى. جۇرت اياعى بٸراز تىنىشتالعاننان كەيٸن, وتىرعانداردان (ٷيدە قالعاندار امانگەلدٸنٸڭ جاقىن تۋىستارى, بەگٸمبەت رۋىنان) سۇراستىرعاندا , ولار امانگەلدٸنٸڭ تٷرمەگە قامالۋىنا رۇقسات بەرٸپ, مەمٸلەگە كەلگەن ەبدٸعاپار حان جانبوسىنۇلى مەن امانگەلدٸنٸڭ ٶز اعاسى بەكتەپبەرگەن ەكەنٸن ايتادى. سول جەردە كەيكٸ باتىر قامشىسىن جەرگە ۇرىپ, جۇرت كٶزٸنشە, ەبدٸعاپار حان مەن بەكتەپبەرگەننەن امانگەلدٸ ٷشٸن كەك الۋعا سەرت بەرەدٸ. بەتەپبەرگەن امانگەلدٸ قازا بولعان كٷنٸ ٶزەننٸڭ ارعى بەتٸنە ٶتٸپ كەتٸپ, وڭتٷستٸككە بەت الىپتى. كەيكٸ مەرگەن كەزٸندە اڭشى بولعان, ٸز كەسٸپ, بەكتەپبەرگەندٸ ارالدىڭ ماعىنان تاۋىپ, سول جەردە اتىپ كەتٸپتٸ. سودان سەرت بويىنشا, ەبدٸعاپار حاندى ٸزدەپ, ونىڭ اۋىلىنا كەلگەندە, مەرگەننٸڭ ٸزدەپ جٷرگەنٸن ەستٸگەن حان, ٸزٸن سۋىتىپ ٷلگەرٸپتٸ. سودان ىرىمشىل كەيكٸ «اجالى مەنەن ەمەس ەكەن» دەپ ەبدٸعاپاردى ٸزدەۋٸن دوعارىپ, ۇلىتاۋ جاعىن پانالاپ كەتٸپتٸ.
ە.جانگەلدين مەسكەۋدەن كەلگەننەن كەيٸن, تورعايدا ا.يمانوۆتىڭ ٶلٸمٸنٸڭ سەبەپتەرٸن تەكسەرۋ كوميسسيياسى قۇرىلىپ, ونىڭ تٶراعالىعىنا ە.جانگەلدين تاعايىندالعان. ەلٸبيدەن امانگەلدٸنٸڭ قۇنىن ەبدٸعاپار حاننان ٶندٸرٸپ بەرۋدٸ سۇراعاندار دا بولىپتى. ەبدٸعاپار حان امانگەلدٸنٸڭ قۇنىن ٶتەۋگە كەلٸسكەن ەكەن, بٸراق امانگەلدٸنٸڭ جاقىن تۋىستارى «جانعا -جان» دەپ بٸتٸٸسپەي قويىپتى. سودان ەكٸ وتتىڭ ورتاسىندا قالعان ە.جانگەلدين سول تالاپقا ٷنسٸز كەلٸسٸمٸن بەرگەن تەرٸزدٸ. ٶيتكەنٸ, كٶپ ۇزاماي, ەبدٸعاپار حاننىڭ اۋىلىنا التى جەتٸ سولداتپەن ٶكٸل كەلٸپ «سٸزدٸ تورعايعا الىپ كەتەمٸز» دەيدٸ. ەبدٸعاپار «ەندٸ بۇل ساپاردان ورالماسپىن» دەپ ٷي ٸشٸمەن قوشتاسىپ, سولداتتارعا ٸلەسٸپ جولعا شىعادى. جول ورتاسىندا بەسٸن نامازىن وقۋعا ەسكەريلەردە رۇقسات سۇرايدى. ەبدٸعاپاردى سول نامازىن وقىپ وتىرعان جەرٸندە ەسكەريلەردٸڭ شەندٸسٸ ناگانمەن اتىپ ٶلتٸرەدٸ.
امانگەلدٸنٸڭ ٶلٸمٸنە الاش قايراتكەرلەرٸنٸڭ بٸرٸ بولعاسىن با, مٸرجاقىپ دۋلاتوۆتى اشىق ايىپتاعاندار دا بولدى. تٸپتٸ احمەت بايتۇرسىنوۆقا دا وسى مەسەلە بويىنشا كٸنە تاققىسى كەلگەندەر بولعان. بٸراق ا.بايتۇرسىنوۆتا بۇل كەزەڭدە مەسكەۋدە بولعانى تۋرالى قۇجاتى بار ەدٸ.جەنە ول كٸسٸ قازاق اۆتونوميياسىن ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىنا بەلسەنە كٸرٸسٸپ كەتكەن بولاتىن.
امانگەلدٸنٸڭ ٶلٸمٸنٸڭ سەبەپتەرٸن تەكسەرەتٸن كوميسسييا تورعايدا بەلسەنە جۇمىس ٸستەپ جاتتى. تەرگەۋشٸلەر سول كەزدە تورعايدا بولعان بٸراز الاشتىقتاردان جاۋاپ العان. كەڭەستٸڭ قاتال تەرگەۋشٸلەرٸ ا.وماروۆتىڭ, ا.كەنجيننٸڭ جەنە ت.ب. جاۋاپتارىنان مٸرجاقىپ دۋلاتوۆتىڭ ا.يمانوۆتىڭ ٶلٸمٸنە قاتىستى دەلەلدٸ تابا الماعان. اقىرى وسى قىلمىستىق ٸس بويىنشا بٸراز ادام اتىلدى, سوتتالدى. الاش كٶسەمدەرٸنٸڭ بٸرٸ مٸرجاقىپ دۋلاتوۆتىڭ ٷستٸنەن قوزعالعان ٸس دەلەل بولماعاندىقتان قىسقارتىلدى.بٸراق, مٸرجاقىپ دۋلاتوۆتىڭ ٷستٸنەن جوعارى جاققا ارىز جازۋشىلار كٶپ بولعان. تٸپتٸ, جىلداردان كەيٸن دە قازاقستان ٷكٸمەتٸنە, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنا, ونىڭ ٸشٸندە س.مۇقانوۆ پەن ە.تەجٸباەۆتىڭ اتىنا جازىلعان ارىزدار بولعان ەكەن.
امانگەلدٸ باتىردىڭ ٶلٸمٸ تۋرالى وسى ماقالانى مەن شاعىن ماقالانىڭ شاعىن ەپيلوگى تەرٸزدٸ تۋرا 50-جىلدان كەيٸن, الماتىدا بولعان شاعىن وقيعانىڭ سۋرەتتەمەسٸمەن اياقتايىن. ا.يمانوۆتان رامازان, شەرٸپ اتتى ەكٸ بالا قالعان. شەرٸپ يمانوۆ ٶمٸرٸنٸڭ سوڭىنا دەيٸن الماتىدا تۇردى. ال, الاش كٶسەمدەرٸنٸڭ بٸرٸ مٸرجاقىپ دۋلاتوۆتان دا ەكٸ بالا قالعان. ۇلى مٸرجاقىپ قايتىس بولعان جىلى ول دا ٶمٸردەن اۋىرىپ, الماتىدا كٶز جۇمدى. قىزى گٷلنار دۋلاتوۆا ەكەسٸ م.دۋلاتوۆ پەن الاش قايراتكەرلەرٸ تۋرالى «الاشتىڭ سٶنبەس جۇلدىزدارى», «شىندىق شىراعى» اتتى كٸتاپتار جازىپ قالدىرعان كٸسٸ. سول گٷلنار اپايدىڭ «الاشتىڭ سٶنبەس جۇلدىزدارى» كٸتابىندا امانگەلدٸنٸڭ ۇلى شەرٸپ يمانوۆتىڭ 1979-جىلى ٶزٸن ٷيٸنە ٸزدەپ كەلگەنٸن ايتادى. «جاقىندا اۋرۋحانادا بولىپ, وپەراتسييا جاساتىپ ەدٸم, سەنٸڭ دەرٸگەر ەكەنٸڭدٸ ەستٸپ قۋاندىم» دەپتٸ شەرٸپ. كەزدەسۋ سوڭىندا گٷلنار دۋلاتوۆا شەرٸپتەن «ەكەڭنٸڭ قۇنىن كٸمنەن الدىڭ?» دەپ سۇراعاندا, شەرٸپ يمانوۆ «ەكەمنٸڭ قۇنىن ەبدٸعاپاردان الدىم» دەگەن ەكەن. «ەندەشە بۇدان بىلاي كٶڭٸلٸمٸزدە كٸر قالماسىن» دەپ گٷلنار دۋلاتوۆا شەرٸپ يمانوۆپەن قوشتاسىپتى. بٷگٸندە ەكەۋٸ دە ٶمٸردە جوق بولسا دا, قازاقتىڭ الىپ تۇلعالارىنىڭ اسىل تۇياقتارى ەكەنٸن مۇڭايىپ ەسكە الامىز.
جۇمات ەنەسۇلى, جازۋشى, تاريحشى
ۇلت پورتالى
