فوتو: قر سيم باسپاسٶز قىزمەتٸ
"التىن وردا" بازارىندا موبيلدٸ توپ تەۋلٸك بويى كەزەكشٸلٸك اتقارادى. بۇل تۋرالى ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترلٸگٸ حابارلادى.
10 ماۋسىمدا پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى – ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترٸ سەرٸك جۇمانعاريننٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار ٶنٸمدەرگە قاتىستى باعانى تۇراقتاندىرۋ جٶنٸندەگٸ اپتا سايىنعى كەڭەستە ەلدەگٸ جەنە التىن وردا بازارىنداعى باعا احۋالى قارالدى.
سيم ساۋدا كوميتەتٸ تٶراعاسىنىڭ مٸندەتٸن اتقارۋشى ايدار ەبٸلدابەكوۆ اتاپ ٶتكەندەي, «التىن وردا» بازارىندا موبيلدٸك توپ قۇرىلدى. وعان قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتٸگٸ, بەسەكەلەستٸكتٸ قورعاۋ اگەنتتٸگٸ, مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر كوميتەتٸ, ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ, دەنساۋلىق مينيسترلٸگٸ, تٶتەنشە جاعدايلار مينيسترلٸگٸ مەن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸ, الماتى وبلىسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸ كٸردٸ. توپ بازاردا تەۋلٸك بويى كەزەكشٸلٸكتٸ اتقارا باستادى. ساتۋشىلاردىڭ, جەتكٸزۋشٸلەردٸڭ, جٷرگٸزۋشٸلەردٸڭ جەنە بازارعا باراتىن ازاماتتاردىڭ ٶتٸنٸشتەرٸن قابىلداۋ جەنە جەدەل دەن قويۋ ٷشٸن «التىن وردا Open» جەدەلحات-چاتى جەنە بٸرىڭعاي call-ورتالىعى (8 7273 195 160, 8 747 059 7054) قۇرىلدى. كٶكٶنٸس ٶنٸمدەرٸن بازارعا كەلۋشٸلەرگە تٸكەلەي ٶتكٸزۋ مٷمكٸندٸگٸ ٷشٸن شارۋالاردىڭ جٷك كٶلٸكتەرٸنە تەگٸن 100 ورىن بەلگٸلەندٸ. ساتۋ ورىندارى قولشاتىرلارمەن جابدىقتالعان, تۇراقتى مونيتورينگ ٷشٸن كامەرالار ورناتىلعان. بۇل فەرمەرلەرگە اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن دەلدالسىز, بٸردەن تۇتىنۋشىلارعا ساتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بازاردا ساۋدا جٷرگٸزۋ ٷشٸن شارۋالار اۋىل ەكٸمدٸگٸنٸڭ انىقتاماسىن ۇسىنۋى قاجەت.
«الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ موبيلدٸ توپتىڭ جۇمىسىن كٷندەلٸكتٸ باقىلاۋدا ۇستاۋى قاجەت. جٷك كٶلٸكتەرٸنە ارنالعان 100 ورىن - بۇل جازعى ماۋسىمعا وڭتايلى جەدەل شارا بولىپ تابىلادى. «التىن وردا» اۋماعىندا ستاتسيونارلىق ساۋدا نىساندارىنا ورىن بٶلۋ قاجەت. بۇل تەك وسى بازارعا عانا قاتىستى ەمەس, بارلىق ەكٸمدٸكتەرگە ٶز ٶڭٸرلەرٸندەگٸ بازارلار مەن ٸرٸ ساۋدا نىساندارى بويىنشا وسىنداي جۇمىس جٷرگٸزۋدٸ تاپسىرامىن», — دەپ اتاپ ٶتتٸ سەرٸك جۇمانعارين.
«كەڭەستە دەلدالدىق سحەمالاردى جويۋ جاعدايى دا قارالدى. ساۋدا كوميتەتٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, جىل باسىنان بەرٸ كوميسسييالاردىڭ 859 وتىرىسى ٶتكٸزٸلٸپ, 176 ٶنٸمسٸز دەلدال الىنىپ تاستالدى, بٸر اپتا ٸشٸندە ساۋدا ٷستەمەسٸنەن اسىپ كەتۋدٸڭ جەنە ٶنٸمسٸز دەلدالداردى الىپ تاستاۋدىڭ 22 فاكتٸسٸ انىقتالدى. اتاپ ايتقاندا, جامبىل وبلىسىندا 15%-دان جوعارى ساۋدا ٷستەمەسٸ بار تٷتٸكتٸ كەسپە, ۇن جەنە كٷرٸش ساتىلدى. تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىنان كەيٸن بۇل ٶنٸمدەردٸڭ باعاسى 10-25% شەگٸندە تٶمەندەدٸ. ۇلىتاۋ وبلىسىندا ساۋدا ٷستەمەسٸن اسىرعانى ٷشٸن كەسٸپكەرگە ەسكەرتۋ جاسالدى. نەتيجەسٸندە كٷنباعىس مايى مەن قىرىققاباتتىڭ باعاسى 25%-عا تٶمەندەدٸ», - دەپ اتاپ ٶتتٸ ايدار ەبٸلدابەكوۆ.
ۆەدومستۆو مەلٸمەتٸنشە, ٶتكەن اپتادا ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار ازىق-تٷلٸك تاۋارلارىنا باعانىڭ ٶسۋٸ 0,1%-دى قۇراعان. ەڭ جوعارى باعا سەبٸزدە (4,4%), كارتوپتا (3,5%) بولدى. سونىمەن قاتار, قىرىققابات (-5,4%), پيياز (-1,6%) باعاسىنىڭ تٶمەندەۋٸ بايقالادى, كٷنباعىس مايى (-1,7%), قاراقۇمىق (-1,5%), جۇمىرتقا (-1,4%), قۇس ەتٸ مەن تۇز (-0,1%) باعاسىنىڭ تٶمەندەۋٸ جالعاسىپ جاتىر.
18 ٶڭٸردە ٶسۋدٸڭ ەڭ جوعارى يندەكسٸ بەلگٸلەنگەن سەبٸز باعاسىنىڭ ٶسۋٸمەن جاعداي جەكەلەپ تالداندى. بەلگٸلٸ بولعانداي, بۇعان دەيٸن ٶڭٸرلەرگە تاراز قالاسىنىڭ ٶندٸرۋشٸسٸنەن 110 تەڭگەدەن سەبٸز ساتىپ الۋ ۇسىنىلعان. الايدا ساتىپ الۋدى تەك استانا مەن الماتى قالالارى عانا جٷرگٸزگەن.
اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-مينيسترٸ ەربول تاسجٷرەكوۆ كٷزگٸ-قىسقى كەزەڭگە ارنالعان ٶڭٸرلٸك تۇراقتاندىرۋ قورلارىنىڭ رەزەرۆتەرٸن قالىپتاستىرۋ بويىنشا جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان جۇمىستاردىڭ نەتيجەلەرٸن بايانداپ بەردٸ. قازٸردٸڭ ٶزٸندە 77,6 مىڭ توننا كٶلەمٸندە كٷزگٸ كارتوپتى نەمەسە الداعى كٷزگٸ-قىسقى كەزەڭ ٷشٸن تۇتىنۋ نورماسىنىڭ 85%–ى, سەبٸزدٸ – 23,5 مىڭ توننانى (91%), پييازدى – 22,3 مىڭ توننانى (152%), قىرىققاباتتى-16 مىڭ توننانى (74%) جەتكٸزۋگە شارتتار جاسالدى.
«ەمات باعاسىن تۇراقتاندىرۋ تەتٸكتەرٸن ٸسكە اسىرۋدىڭ ٷلگٸلٸك قاعيدالارىنداعى سوڭعى ٶزگەرٸستەردٸ ەسكەرە وتىرىپ, ەكك-نٸڭ بوس قاراجاتىن اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ٶندٸرۋشٸلەر مەن قايتا ٶڭدەۋ كەسٸپورىندارىن فورۆاردتىق قارجىلاندىرۋ ٷشٸن باعىتتاۋ قاجەت. كەلٸسٸمشارتتاردىڭ ەڭ از كٶلەمٸ بار ٶڭٸرلەر فەرمەرلەرمەن فورۆاردتىق شارتتار جاساسۋ جٶنٸندە شارالار قابىلداۋى قاجەت. كارتوپ, سەبٸز, پيياز جەنە قىرىققابات ٶندٸرۋشٸلەرٸنٸڭ تٸزٸمٸ ەكٸمدٸكتەرگە جولداندى»,— دەدٸ اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-مينيسترٸ.
كەڭەس نەتيجەلەرٸن قورىتىندىلاي كەلە, سەرٸك جۇمانعارين اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنە ەكٸمدٸكتەرمەن جاسالعان كٷزگٸ ەگٸن جيناۋعا ارنالعان بارلىق كەلٸسٸمشارتتاردىڭ ٷلگٸلٸك قاعيدالارداعى جەنە قارجى اعىندارى بويىنشا ٶزگەرٸستەرگە سەيكەستٸگٸن تەكسەرۋدٸ تاپسىردى.
«ٶزگەرٸستەر تەك ٶندٸرۋشٸلەردەن 9 تاۋار پوزيتسيياسىن ساتىپ الۋدى تالاپ ەتەدٸ. تەكسەرۋ نەتيجەلەرٸ تۋرالى بٸر اپتا مەرزٸمدە باياندالسىن», — دەدٸ سەرٸك جۇمانعارين.
