قازاقستاندا شىعاتىن ماتەماتيكا باعىتىنداعى «ەل-جەبردٸڭ اتاسى» جۋرنالىنىڭ ٶزبەك تٸلٸندەگٸ نۇسقاسى جارىققا شىقتى.
باسىلىمنىڭ باستاۋىندا قر ۇلتتىق عىلىم اكادەميياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ, اكادەميك اسقار جۇمادٸلداەۆ تۇر. عىلىمي-تانىمدىق جۋرنال جارتى جىلدان بەرٸ قازاق تٸلٸندە تۇراقتى شىعىپ تۇرادى. ەر نٶمٸرٸ ليتيي, عارىش, روبوت سەكٸلدٸ ماڭىزدى عىلىمي تاقىرىپتارعا ارنالدى. باسىلىمعا شەتەلدەر دە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, ٶزبەك تٸلٸندە دە باسىپ شىعارۋ ٸسٸ قولعا الىندى.
«ەل-جەبر» دەگٸنٸمٸز - الگەبرا, ال ونىڭ نەگٸزٸن قالاعان ەل-حورەزمي 1200 جىلداي بۇرىن ارال تەڭٸزٸ ماڭىندا ٶمٸر سٷرگەن. عۇلامانىڭ ماتەماتيكا عىلىمىنا ەنگٸزگەن تەرميندەرٸ بٷگٸنگٸ تاڭدا كەڭٸنەن قولدانىلىپ جٷر. عالىمدى تۇتاس ورتالىق ازييا حالىقتارى ماقتان تۇتادى.
"بٸزدٸڭ ماقسات – ۇلى اتالارىمىزدىڭ جولىن جالعاستىرۋ. كەزٸندە بٷكٸل ەلەمنٸڭ دامۋىنا عالامات ٷلەس قوسقان ورتالىق ازييادان شىققان ەكٸ ادام بولسا, سونىڭ بٸرٸ - ەل-حورەزمي. ول عۇلامادان مىنا ەكٸ سٶزٸ قالدى: الگەبرا جەنە الگوريتم. قاراپايىم تەلەفون,تەلەديدار جەنە تەحنيكانىڭ ٶزگە دە تٷرلەرٸ ەۋەلٸ الگوريتمنەن قۇرالادى. مەنٸڭ بايقاۋىمشا, ٶزبەك جاستارى, قازاق جاستارى اراسىندا ٷلكەن ۇقساستىق بار. وقۋ, بٸلٸم, عىلىم جٷيەسٸ جەنە مٸنەز-قۇلىق. بٸزدەگٸ پروبلەما بۇلاردا دا بار, بۇلارداعى پروبلەما بٸزدە دە بار. سول سەبەپتٸ «ەل-جەبردٸڭ اتاسىنا» قىزىعۋشىلىق ٷلكەن ەكەنٸن بايقادىق", - دەدٸ قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەميياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ اسقار جۇمادٸلداەۆ.
باسىلىم نەگٸزٸنەن بالالار مەن جالپى عىلىمسٷيەر وقىرمانعا ارنالعان. ورتا جەنە جوعارى سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ تاپسىرماسى "تاي جارىسى", "قۇنان جارىسى" دەگەن اتاۋمەن بەرٸلگەن. جۋرنالدىڭ ٶزبەكشە نۇسقاسى قازاق تٸلٸندەگٸ جۋرنالمەن قاتار جارىق كٶرٸپ تۇرادى. باسىلىمنىڭ تاشكەنتتە ٶتكەن تانىستىرىلىمىنا ٶزبەكستان عىلىم اكادەميياسىنىڭ ٶكٸلدەرٸ دە قاتىسىپ, شىعارماشىلىق توپقا العىسىن بٸلدٸردٸ.
"بۇل جۋرنالدىڭ ٶزبەك تٸلٸندە جارىق كٶرۋٸن قازاق-ٶزبەك عالىمدارى اراسىنداعى ٶزارا ىنتىماقتاستىق پەن دوستىقتىڭ جارقىن كٶرٸنٸسٸ دەپ ايتۋعا بولادى. «ەل-جەبٸردٸڭ اتاسى» جۋرنالىنىڭ شىعۋىنا ەكٸ ەلدٸڭ عىلىم اكادەمييالارى, تيٸستٸ مينيسترلٸكتەرٸ مەن جاس عالىمدارى قىزىعۋشىلىق بٸلدٸردٸ, ٷلەس قوستى. الداعى ۋاقىتتا ونىڭ مازمۇنى تەرەڭدەپ, وقىرمانىن جاڭا بٸلٸممەن سۋسىنداتادى دەگەن ٷمٸتتەمٸز", - دەيدٸ ٶر عىلىم اكادەميياسى جاس عالىمدار كەڭەسٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى گٷلسانام تيللاەۆا.
جۋرنالدىڭ شىعۋىنا قازاقستاندىق Qalan Edtech-كومپانيياسى قولداۋ كٶرسەتكەن. بۇل مەكەمە قازاقستان مەن ٶزبەكستاندا كەڭ قولدانىلىپ جٷرگەن ماتەماتيكانى ونلاين وقىتۋ پلاتفورماسىن جاساپ شىعارعان. بٷگٸندە جوبانىڭ قازاقستان, رەسەي جەنە ٶزبەكستاندا 600 مىڭنان استام قولدانۋشىسى بار. ال ٶزبەكستاندا 2023 جىلدىڭ قىركٷيەگٸنەن بەرٸ جۇمىس ٸستەپ تۇر. قازٸر جوبا ەكٸ ەلگە تيٸمدٸ بٸلٸم-عىلىم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى قالىپتاستىرىپ كەلەدٸ.
"ٶزبەكتاندا ونلاين بٸلٸم بەرۋ سالاسى جاقسى دامىپ جاتىر. حالىق بالاسىنىڭ بٸلٸمٸ ٷشٸن ينۆەستيتسييا قۇيۋعا دايىن, دەمەك ول نارىق پەرسپەكتيۆاسى بار دەگەن سٶز. بٸز Qalan پلاتفورماسىن وسى نارىققا ساي بەيٸمدەدٸك. بارلىق تاپسىرمالار مەن ۆيدەوساباقتاردى ٶزبەك تٸلٸنە اۋداردىق, جەرگٸلٸكتٸ مەكتەپ باعدارلاماسىنىڭ تالابى بويىنشا جٷيەنٸ ىڭعايلاستىردىق. بۇل ەلدە جەرگٸلٸكتٸ نارىقتىڭ كٶشباسشىسى اتانۋعا ۇمتىلىپ جاتىرمىز. بٸزدٸڭ عالامدىق ماقساتىمىز — شىعىستاعى عىلىم مەن بٸلٸمنٸڭ قايتا جاڭعىرۋىنا ەلەۋلٸ ٷلەس قوسۋ. جۋرنالدىڭ ٶزبەك تٸلٸندە شىعۋى وسى باعىتتاعى ماڭىزدى قادامداردىڭ بٸرٸ. بٸز بۇل جۋرنالدىڭ وزىق يدەيالار مەن جەتٸستٸكتەردٸ ناسيحاتتايتىن الاڭعا اينالىپ, عالىمداردىڭ جاڭا بۋىنىن شابىتتاندىرادى دەگەن ٷمٸتتەمٸز", - دەدٸ Qalan جوباسىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشىلاردىڭ بٸرٸ اسقار بولات.
ەكٸ ەلدٸڭ عىلىمي قاۋىمداستىعى ٶزبەك تٸلٸندەگٸ جۋرنالدى وقيتىن جاستاردىڭ قاتارى كٶپ بولارىنا سەنٸمدٸ. سونىمەن قاتار, ەكٸ ەل اراسىنداعى عىلىمي بايلانىستى دامىتىپ, عىلىم مەن بٸلٸمنٸڭ دامۋىنا ٷلەس قوسادى دەگەن ٷمٸتتە.
