Qazaqstanda shyǵatyn matematika baǵytyndaǵy «Ál-Jábrdiń atasy» jýrnalynyń ózbek tilindegi nusqasy jaryqqa shyqty.
Basylymnyń bastaýynda QR Ulttyq ǵylym akademiiasynyń vitse-prezidenti, akademik Asqar Jumadildaev tur. Ǵylymi-tanymdyq jýrnal jarty jyldan beri qazaq tilinde turaqty shyǵyp turady. Ár nómiri litii, ǵarysh, robot sekildi mańyzdy ǵylymi taqyryptarǵa arnaldy. Basylymǵa shetelder de qyzyǵýshylyq tanytyp, ózbek tilinde de basyp shyǵarý isi qolǵa alyndy.
«Ál-Jábr» deginimiz - algebra, al onyń negizin qalaǵan Ál-Horezmi 1200 jyldai buryn Aral teńizi mańynda ómir súrgen. Ǵulamanyń matematika ǵylymyna engizgen terminderi búgingi tańda keńinen qoldanylyp júr. Ǵalymdy tutas Ortalyq Aziia halyqtary maqtan tutady.
"Bizdiń maqsat – uly atalarymyzdyń jolyn jalǵastyrý. Kezinde búkil álemniń damýyna ǵalamat úles qosqan Ortalyq Aziiadan shyqqan eki adam bolsa, sonyń biri - Ál-Horezmi. Ol ǵulamadan myna eki sózi qaldy: algebra jáne algoritm. Qarapaiym telefon,teledidar jáne tehnikanyń ózge de túrleri áýeli algoritmnen quralady. Meniń baiqaýymsha, ózbek jastary, qazaq jastary arasynda úlken uqsastyq bar. Oqý, bilim, ǵylym júiesi jáne minez-qulyq. Bizdegi problema bularda da bar, bulardaǵy problema bizde de bar. Sol sebepti «Ál-Jábrdiń atasyna» qyzyǵýshylyq úlken ekenin baiqadyq", - dedi QR Prezidenti janyndaǵy ulttyq ǵylym akademiiasynyń vitse-prezidenti Asqar Jumadildaev.
Basylym negizinen balalar men jalpy ǵylymsúier oqyrmanǵa arnalǵan. Orta jáne joǵary synyp oqýshylarynyń tapsyrmasy "Tai jarysy", "Qunan jarysy" degen ataýmen berilgen. Jýrnaldyń ózbekshe nusqasy qazaq tilindegi jýrnalmen qatar jaryq kórip turady. Basylymnyń Tashkentte ótken tanystyrylymyna Ózbekstan ǵylym akademiiasynyń ókilderi de qatysyp, shyǵarmashylyq topqa alǵysyn bildirdi.
"Bul jýrnaldyń ózbek tilinde jaryq kórýin qazaq-ózbek ǵalymdary arasyndaǵy ózara yntymaqtastyq pen dostyqtyń jarqyn kórinisi dep aitýǵa bolady. «Ál-Jábirdiń atasy» jýrnalynyń shyǵýyna eki eldiń ǵylym akademiialary, tiisti ministrlikteri men jas ǵalymdary qyzyǵýshylyq bildirdi, úles qosty. Aldaǵy ýaqytta onyń mazmuny tereńdep, oqyrmanyn jańa bilimmen sýsyndatady degen úmittemiz", - deidi Ór ǵylym akademiiasy jas ǵalymdar keńesi tóraǵasynyń orynbasary Gúlsanam Tillaeva.
Jýrnaldyń shyǵýyna qazaqstandyq Qalan Edtech-kompaniiasy qoldaý kórsetken. Bul mekeme Qazaqstan men Ózbekstanda keń qoldanylyp júrgen matematikany onlain oqytý platformasyn jasap shyǵarǵan. Búginde jobanyń Qazaqstan, Resei jáne Ózbekstanda 600 myńnan astam qoldanýshysy bar. Al Ózbekstanda 2023 jyldyń qyrkúieginen beri jumys istep tur. Qazir joba eki elge tiimdi bilim-ǵylym salasyndaǵy yntymaqtastyqty qalyptastyryp keledi.
"Ózbektanda onlain bilim berý salasy jaqsy damyp jatyr. Halyq balasynyń bilimi úshin investitsiia quiýǵa daiyn, demek ol naryq perspektivasy bar degen sóz. Biz Qalan platformasyn osy naryqqa sai beiimdedik. Barlyq tapsyrmalar men videosabaqtardy ózbek tiline aýdardyq, jergilikti mektep baǵdarlamasynyń talaby boiynsha júieni yńǵailastyrdyq. Bul elde jergilikti naryqtyń kóshbasshysy atanýǵa umtylyp jatyrmyz. Bizdiń ǵalamdyq maqsatymyz — Shyǵystaǵy ǵylym men bilimniń qaita jańǵyrýyna eleýli úles qosý. Jýrnaldyń ózbek tilinde shyǵýy osy baǵyttaǵy mańyzdy qadamdardyń biri. Biz bul jýrnaldyń ozyq ideialar men jetistikterdi nasihattaityn alańǵa ainalyp, ǵalymdardyń jańa býynyn shabyttandyrady degen úmittemiz", - dedi Qalan jobasynyń negizin qalaýshylardyń biri Asqar Bolat.
Eki eldiń ǵylymi qaýymdastyǵy ózbek tilindegi jýrnaldy oqityn jastardyń qatary kóp bolaryna senimdi. Sonymen qatar, eki el arasyndaǵy ǵylymi bailanysty damytyp, ǵylym men bilimniń damýyna úles qosady degen úmitte.
