اقبەرەن ەلگەزەك. قوڭىر ەۋەن

اقبەرەن ەلگەزەك. قوڭىر ەۋەن

تەگٸن ادام اقىن بولمايدى. ٶتٸنٸش جازىپ كەلەدٸ دەيسٸز بە?! بٸر باسىنا زامانانىڭ, عالامنىڭ, بارشا ادامزاتتىڭ اۋىر مۇڭى مەن قاسٸرەتٸن ٷيٸپ-تٶگٸپ الىپ, مىستان ۋاقىتپەن ارپالىسىپ ٶتۋ كٸمگە قىزىق, كٸمگە ٶنەر دەيسٸز? سٸز ونىڭ جٷرەگٸن سىعىپ كٶردٸڭٸز بە? سىعىپ كٶرسەڭٸز, جٷرەكتٸڭ تٶرت ۇياسىنان نەندەي زاھار, يٸسٸنەن-اق اششى ەكەنٸ بٸلٸنەتٸن قانداي ۋدىڭ تامشىلايتىنىن كٶرٸپ, شوشىر ەدٸڭٸز. 

ساناسىنا ساياحات جاساپ كٶردٸڭٸز بە? جٷرەگٸنەن باستاۋ الىپ, ساناسىنا باراتىن كەرٸ سوقپاقتىڭ ەڭ قۇرىعاندا ورتاسىنا دەيٸن جٷرٸپ كٶرٸڭٸزشٸ! مايلى كەنەپكە ەش تٷسپەيتٸن سۋرەتتەر, ادام كٶزٸنە شالىنبايتىن ەلەستەر مەن تىلسىم قۇبىلىستاردى بايقار ەدٸڭٸز. بايقار ەدٸڭٸز دە باسىڭىزدى شايقار ەدٸڭٸز. ايار ەدٸڭٸز ونى, مٷمكٸن قىزىعار ەدٸڭٸز…

سٸز اقىن سەكٸلدٸ جىلاۋدى بٸلەسٸز بە? اقىن سەكٸلدٸ كٷندە جىلاۋدى ايتىپ وتىرمىز. جٷرەگٸڭٸز شىداماس ەدٸ. سٸز «نەگە بۇلاي?» دەيسٸز, «نە جەتپەيدٸ وسىعان?» دەيسٸز. «جۇرت قامسىز ٶمٸرٸن سٷرٸپ, بالا-شاعاسىن اسىراپ, قوڭىر تٸرشٸلٸگٸن جاساپ جاتىر عوي, بۇلاي كٷيزەلەتٸندەي, بۇلاي القىناتىنداي, بۇلاي بايىز تاپپايتىنداي بۇل ادامعا سونشا نە بولدى?» دەپ تە ويلايسىز.

Кенжебай Ахметов
Кенжебай Ахметов
كٷللٸ ادامزاتتىڭ جٷرەگٸنە كٷندە وسىنداي مۇڭ تٷسسە, نە بولار ەدٸ? حاوس پەن جازىلمايتىن دەپرەسسييا بولار ەدٸ عوي! ٶمٸردٸڭ جالعاندىعىن, اجالدىڭ بار ەكەندٸگٸن سەزبەي دە ٶتٸپ جاتقان قانشا ادام اقىنعا قارىزدار ەمەس پە دەپ ويلانىپ كٶرەلٸكشٸ. يە, تەڭٸر ادام بالاسىنىڭ ساناسى مەن جٷرەگٸندەگٸ بارلىق تەرٸس ەنەرگەتيكاسىن كٶدەدەي شاشى جەلبٸرەپ, اۋا­دا جاتقان باقسى-اقىننىڭ تٷيسٸگٸنە باعىتتايدى. اقىن قورىتادى, جازادى. ياعني باقىتسىزدىققا اپاراتىن كٷللٸ تەرٸس قۋاتتى ترانسفورماتسييالايدى.

بار قىزىعىن تٸرلٸكتٸڭ وراپ الىپ,
كٷن باتىسقا بەتتەدٸ قورالانىپ.
ەل شەتٸندە ەربيٸپ مەن قالىپپىن
ديۋاناداي قالقيعان وبا باعىپ…

دالا كٷزەتكەن تٸرٸ بالبال… وبانى باعىپ تۇرعان ديۋانا… بۇل – حاس اقىندا عانا بولاتىن ٸشكٸ ەلەم پانوراماسى. تٷز دالانى كٸرپٸگٸمەن قورشاپ الىپ, مەديتاتسييا جاساپ تۇرعان جان يەسٸ. كٶكتە – پايداسى جوق بٸر شٶكٸم بۇلت. ۇرشىقتاي بوپ اينالعان قۇيىن. قۇمىرسقالار مٷردەسٸ. اپتاپ ىستىق. وعان كەلەسٸ كٶرٸنٸستٸ قوسىڭىز:

كٶبەلەكتەردٸڭ شاقار كٷن
قاناتىن قىرشىپ,
شاقىرايادى تٶبەدەن. دالا تىمىرسىق.
كٶلەڭكەلەر دە جاندارىن
ساۋعالاپ قاشقان,
ٷپ ەتكەن جەل جوق جەلپٸنٸپ الاتىن.
قىرسىق!

ماڭدايى تاسقا تيمەستەن
تىيىلىپتى كٸم?!
امالسىز بەرٸ اپتاپقا يٸلٸپ بٷگٸن
وتىرعانى حاق. نە ٸستەسٸن?
كٷن-تٷن زارلايتىن
شەگٸرتكەنٸڭ دە اۋىزىنا
قۇيىلىپتى قۇم.

ىستىق تٸتٸركەنٸس. اقىلدى ٶرتەپ بارا جاتقان ٸشكٸ توزاقتىڭ جالىن دەمٸ. ەشكٸمنەن پانا تاپپاي, ايدالا اڭىرىپ تۇرىپ قالعان بەينە.
ەندٸ بٸر كٶرٸنٸستە ونىڭ بەينەسٸ شۋلى شاھاردىڭ بٸر بۇرىشىندا قىلاڭ بەرەدٸ.

قايتا ورالدىم داڭ-دابىرا قالاعا,
قالا مىلقاۋ, ەلدە مٷمكٸن… مەن – كەرەڭ?
قاماپ الىپ ساعىنىشتى ساناما,
قارا ورمانداي جۇرت ٸشٸندە سەندەلەم.
قالاعا كەلمەي قايتسٸن ەندٸ, ەگەر:
كٶز الدىمدا – كٶك مازار قاراقۇرىم,
ماڭداي تٸلٸپ تٶبەمنەن بارادى كٷن.
قارتتارىمنىڭ ٸزٸمەن قىردان كٶشكەن,
بارا جاتىر ٸلەسٸپ بالالىعىم, –
دەگەن ٶمٸر تراگەديياسىنا شىداماسا?!

قالا ٶمٸرٸ. سايقال ساياساتتىڭ زاڭدىلىعى ٷستەمدٸك قۇرىپ تۇر, اسقازان شۇرىلىنا بازاردىڭ شۋىلى ۇلاسىپ تۇر, جانارىنان جارىق شاشقان كٶلٸكتەر تٸزبەگٸ جەنە مۇنى مٷلدە تٷسٸنبەيتٸن بەزبٷيرەك ادامدار. سوندا ول ٶزگەرگٸسٸ كەلەتٸندەي:

ايتادى ۋاقىتتان كەندەلٸگٸن,
كەلمەيدٸ سەزدٸرگٸسٸ پەندەلٸگٸن.
اششى ۋ – اشۋىمدى ٸشكە بٷگٸپ,
كٷلكٸمەن بەت بويايمىن مەن دە بٷگٸن.

ماسكالى قوعامنىڭ ٸشٸندە ماسكامەن ٶمٸر سٷرۋگە بەيٸمدەلگٸسٸ كەلەدٸ. امالى قانشا? كٷلكٸمەن بەت بوياپ, شٷيٸركەلەسكەن بولىپ, ٶزٸن الدايدى. تٸپتٸ اربالعىسى دا كەلەتٸن سيياقتى. الايدا ٸشكٸ مۇڭى بٸر كٷنٸ قايتادان «دىز» ەتٸپ, تاعى دا اۋىرتادى. سول تٷسٸنٸكسٸز مۇڭنان ەبدەن قالجىراعان ول بٸر تٷندەرٸ بەرٸنە قولدى بٸر-اق سٸلتەپ:

كٶك تەڭٸرٸ!
اق تاڭدى
قارسى الۋدان شارشادىم.
سىپىر تٸرلٸك – نوقتاڭدى,
تاق اجالدىڭ مونشاعىن! –
دەپ تە جٸبەرەدٸ.

بەرٸ وڭاي بولسا, كەنٸ?! ول ٶزٸنەن-ٶزٸ قاشىپ قۇتىلمايتىنىن ۇعىنىپ, مىنا بٸر قاس قاعىم مەزەتتٸ سٶزبەن شيمايلاپ پاراققا تاستاي سالادى:
كٶز تاستادى اي سۇلىق
كٷلدٸبادام كٶشەمە.
كٶك اسپاندا – قايشىلىق,
كٷللٸ عالام – كەسەنە.

اقىن جانارى اي كٶزٸمەن شاعىلىسىپ قالعان عاجاپ سەتتە قاراشىقتان جارىق جىلدامدىعىمەن ٷلكەن ماعىنالار تٷيسٸككە جەتٸپ كەلەتٸنٸن بايقايسىز. سول كەزەڭنەن باستاپ ٸشكٸ ەلەمدٸ قايتادان, باسىنان باستاپ تانۋ ماشاقاتى باستالادى… بۇل – اقىننىڭ تاعدىرى.

بۇل تاعدىر يەسٸ – اقىن كەنجەباي احمەتوۆ. بٸز ونىڭ ٶلەڭدەرٸن وقىدىق, اقىندى تٷسٸنۋگە تىرىستىق, ٶز پايى­مىمىزدى ايتىپ كٶردٸك. الايدا ەر ادامعا ونىڭ ٶلەڭٸ ەرتٷرلٸ وي سالاتىنى انىق. بۇل ٶز كەزەگٸندە اقىننىڭ سان قىرلى بولاتىندىعىن, ساناسى تىلسىمعا تولى ەكەندٸگٸن اڭداتسا كەرەك.

اقبەرەن ەلگەزەك,
اقىن, مەملەكەتتٸك «دارىن» 
جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, 
قازاقستان جازۋشىلار 
وداعىنىڭ مٷشەسٸ

"انا تٸلٸ" گازەتٸ