فوتو: primeminister.kz
پرەمەر-مينيستر ەليحان سمايىلوۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا كٶكتەمگٸ ەگٸس جۇمىستارىنا دايىندىق مەسەلەلەرٸ قارالدى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" primeminister.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترٸ ەربول قاراشٶكەەۆتٸڭ ايتۋىنشا, بيىلعى ەگٸس الاڭى 23,4 ملن گەكتاردى قۇرايدى, بۇل 2022 جىلعى كٶرسەتكٸشتەن سالىستىرعاندا 68,6 مىڭ گەكتارعا كٶپ. الداعى ۋاقىتتا دەندٸ جەنە دەندٸ-بۇرشاقتى داقىلداردىڭ ەگٸس الاڭدارىن 117 مىڭ گەكتارعا, ازىقتىق داقىلدار الاڭدارىن 36,5 مىڭ گەكتارعا جەنە قانت قىزىلشاسى الاڭدارىن 6,7 مىڭ گەكتارعا ۇلعايتۋ كٶزدەلٸپ وتىر.
وبلىس ەكٸمدٸكتەرٸنٸڭ جەدەل دەرەكتەرٸ بويىنشا اگرارشىلار 2,4 ملن توننا كٶلەمٸندە تۇقىم قورىن قالىپتاستىردى, ٶڭٸرلەردە قويمالاردا تۇقىم قورلارى دا دايىندالدى. بۇل رەتتە فەرمەرلەرگە 55 مىڭ توننا, ونىڭ ٸشٸندە وڭتٷستٸك ٶڭٸرلەرگە – 27 مىڭ توننا تىڭايتقىش جٶنەلتٸلدٸ
ەنەرگەتيكا مينيسترٸ بولات اقشولاقوۆ 2023 جىلى كٶكتەمگٸ ەگٸس جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ ٷشٸن نارىقتىق قۇنى 15-20%-عا تٶمەن باعامەن جالپى 413 مىڭ توننا ديزەل وتىنى بٶلٸنەتٸنٸن باياندادى. مٶز ٷشٸن وتىن ٶندٸرۋدٸڭ تيٸستٸ كەستەسٸ بەكٸتٸلدٸ, ونى تاسىمالداۋدىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندە شارالار قابىلداندى. بۇل مەسەلە قر ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ مەن «قازمۇنايگاز» كومپانيياسىنىڭ تۇراقتى باقىلاۋىندا.
جامبىل وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ نۇرجان نۇرجٸگٸتوۆ پەن جەتٸسۋ وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ بەيبٸت يساباەۆ, سونداي-اق اقمولا وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى مالعاجدار تەتكەەۆ ٶڭٸرلەردٸڭ ەگٸس ناۋقانىنا دايىندىعى تۋرالى حاباردار ەتتٸ.
پرەمەر-مينيستر بايانداماشىلاردى تىڭداپ, كٶكتەمگٸ ەگٸس جۇمىستارىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ٷكٸمەت قاجەتتٸ شارالاردى قابىلداعانىن ايتتى. اتاپ ايتقاندا, جەڭٸلدٸكتٸ ديزەل وتىنى بٶلٸندٸ, فورۆاردتىق ساتىپ الۋ مەن سۋبسيدييالاۋدى قارجىلاندىرۋ جوسپارلانعان. ٶتكەن جىلداعىداي, بۇل ماقساتتارعا 140 ملرد تەڭگە نەسيە كٶزدەلگەن.
«مەملەكەتتٸك قولداۋ فەرمەرلەر تاراپىنان دا بەلگٸلٸ بٸر شارتتاردى ورىنداۋدى تالاپ ەتەدٸ. بۇل – اگروتەحنولوگييالاردى قاتاڭ ساقتاۋ جەنە تىڭايتقىشتاردى ۋاقىتىلى قولدانۋ», — دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
ٷكٸمەت باسشىسى تىڭايتقىشتاردى قولدانۋ كٶلەمٸ عىلىمي قاجەتتٸلٸكتٸڭ نەبەرٸ 26%-ىن عانا قۇراپ وتىرعانىن اتاپ ٶتتٸ. قازاقستاندا تىڭايتقىش ٶندٸرەتٸن 12 زاۋىت جۇمىس ٸستەيدٸ. مەملەكەت ٶنٸمدٸ ساتىپ الۋ ٷشٸن فەرمەرلەرگە سۋبسيدييا بەرەدٸ.
«وسى ٶندٸرٸستەردٸڭ بەرٸن, ەڭ الدىمەن, وتاندىق نارىققا باعىتتاۋ قاجەت. ساراپشىلاردىڭ باعالاۋى بويىنشا, مينەرالدى تىڭايتقىشتاردىڭ جەتكٸلٸكتٸ دەڭگەيدە سەبٸلمەي قالۋىنان بٸزدٸڭ ديحاندارىمىز 10 ملن تونناعا جۋىق جوعارى ساپالى بيداي ٶندٸرۋ مٷمكٸندٸگٸنەن ايىرىلىپ وتىر. بۇل – جينالعان ٶنٸمنٸڭ جارتىسىنا جۋىعى», — دەدٸ ول.
پرەمەر-مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, توپىراقتىڭ توزۋى مەن ەگٸس القاپتارىن ارامشٶپتەردٸڭ باسىپ كەتۋٸ دە ٶنٸمنٸڭ ساپاسى مەن كٶلەمٸنە كەرٸ ەسەر ەتٸپ وتىر. سۋدى كٶپ قاجەت ەتەتٸن داقىلداردىڭ القاپتارىن ازايتۋ تەتٸكتەرٸ دۇرىس جولعا قويىلماي كەلەدٸ. بۇل رەتتە, فەرمەرلەر اراسىندا تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارى دۇرىس جٷرگٸزٸلمەگەن. ولارعا جۇمىس جٷرگٸزۋدٸڭ باسقا, بالاما نۇسقالارى ۇسىنىلماعان. وسىعان بايلانىستى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸ مٷددەلٸ مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن جەنە ٶڭٸر ەكٸمدٸكتەرٸمەن بٸرلەسٸپ, وسى باعىتتاعى جۇمىستى كٷشەيتۋٸ قاجەت.
ٷكٸمەت باسشىسى جەڭٸلدٸكتٸ ديزەل وتىنىن بٶلۋ جۇمىستارى دا ەرەكشە باقىلاۋدا بولۋى تيٸس ەكەنٸن ايتتى.
«الىپ-ساتۋ مەن قولدان جاسالعان تاپشىلىققا جول بەرمەۋ كەرەك. بٶلٸنگەن ديزەل وتىنىن باسقا جاققا «جاسىرىن ساتاتىن» وپەراتورلارعا بارىنشا قاتاڭ شارا قولدانۋ كەرەك», — دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, اۋماقتار بويىنشا ەگٸستٸك جەرلەردٸڭ جالپى اۋدانى جەنە جانار-جاعارمايعا قاجەتتٸلٸگٸ بار شارۋالاردىڭ دەرەكتەر بازاسىن قۇرۋ قاجەت.
پرەمەر-مينيستر وتىرىستى قورىتىندىلاي كەلە, فيتوسانيتارييالىق ٸس-شارالار جٷرگٸزۋدٸ قامتاماسىز ەتۋ جەنە تىڭايتقىش سەبۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىستاردى ۇيىمداستىرۋ, وڭتٷستٸك ٶڭٸرلەردٸ سۋارمالى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندە شارالار قابىلداۋدى, سونداي-اق ەگٸس القاپتارىن ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار جەنە جەمشٶپ داقىلدارىنىڭ قاجەتتٸ كٶلەمٸن ەگۋدٸ قامتاماسىز ەتۋدٸ تاپسىردى.
