Foto: primeminister.kz
Premer-Ministr Álihan Smaiylovtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda kóktemgi egis jumystaryna daiyndyq máseleleri qaraldy, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
Aýyl sharýashylyǵy ministri Erbol Qarashókeevtiń aitýynsha, biylǵy egis alańy 23,4 mln gektardy quraidy, bul 2022 jylǵy kórsetkishten salystyrǵanda 68,6 myń gektarǵa kóp. Aldaǵy ýaqytta dándi jáne dándi-burshaqty daqyldardyń egis alańdaryn 117 myń gektarǵa, azyqtyq daqyldar alańdaryn 36,5 myń gektarǵa jáne qant qyzylshasy alańdaryn 6,7 myń gektarǵa ulǵaitý kózdelip otyr.
Oblys ákimdikteriniń jedel derekteri boiynsha agrarshylar 2,4 mln tonna kóleminde tuqym qoryn qalyptastyrdy, óńirlerde qoimalarda tuqym qorlary da daiyndaldy. Bul rette fermerlerge 55 myń tonna, onyń ishinde ońtústik óńirlerge – 27 myń tonna tyńaitqysh jóneltildi
Energetika ministri Bolat Aqsholaqov 2023 jyly kóktemgi egis jumystaryn júrgizý úshin naryqtyq quny 15-20%-ǵa tómen baǵamen jalpy 413 myń tonna dizel otyny bólinetinin baiandady. MÓZ úshin otyn óndirýdiń tiisti kestesi bekitildi, ony tasymaldaýdyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý jóninde sharalar qabyldandy. Bul másele QR Energetika ministrligi men «QazMunaiGaz» kompaniiasynyń turaqty baqylaýynda.
Jambyl oblysynyń ákimi Nurjan Nurjigitov pen Jetisý oblysynyń ákimi Beibit Isabaev, sondai-aq Aqmola oblysy ákiminiń birinshi orynbasary Malǵajdar Tátkeev óńirlerdiń egis naýqanyna daiyndyǵy týraly habardar etti.
Premer-Ministr baiandamashylardy tyńdap, kóktemgi egis jumystaryn qamtamasyz etý úshin Úkimet qajetti sharalardy qabyldaǵanyn aitty. Atap aitqanda, jeńildikti dizel otyny bólindi, forvardtyq satyp alý men sýbsidiialaýdy qarjylandyrý josparlanǵan. Ótken jyldaǵydai, bul maqsattarǵa 140 mlrd teńge nesie kózdelgen.
«Memlekettik qoldaý fermerler tarapynan da belgili bir sharttardy oryndaýdy talap etedi. Bul – agrotehnologiialardy qatań saqtaý jáne tyńaitqyshtardy ýaqytyly qoldaný», — dedi Álihan Smaiylov.
Úkimet basshysy tyńaitqyshtardy qoldaný kólemi ǵylymi qajettiliktiń nebári 26%-yn ǵana qurap otyrǵanyn atap ótti. Qazaqstanda tyńaitqysh óndiretin 12 zaýyt jumys isteidi. Memleket ónimdi satyp alý úshin fermerlerge sýbsidiia beredi.
«Osy óndiristerdiń bárin, eń aldymen, otandyq naryqqa baǵyttaý qajet. Sarapshylardyń baǵalaýy boiynsha, mineraldy tyńaitqyshtardyń jetkilikti deńgeide sebilmei qalýynan bizdiń dihandarymyz 10 mln tonnaǵa jýyq joǵary sapaly bidai óndirý múmkindiginen aiyrylyp otyr. Bul – jinalǵan ónimniń jartysyna jýyǵy», — dedi ol.
Premer-Ministrdiń aitýynsha, topyraqtyń tozýy men egis alqaptaryn aramshópterdiń basyp ketýi de ónimniń sapasy men kólemine keri áser etip otyr. Sýdy kóp qajet etetin daqyldardyń alqaptaryn azaitý tetikteri durys jolǵa qoiylmai keledi. Bul rette, fermerler arasynda túsindirý jumystary durys júrgizilmegen. Olarǵa jumys júrgizýdiń basqa, balama nusqalary usynylmaǵan. Osyǵan bailanysty Aýyl sharýashylyǵy ministrligi múddeli memlekettik organdarmen jáne óńir ákimdikterimen birlesip, osy baǵyttaǵy jumysty kúsheitýi qajet.
Úkimet basshysy jeńildikti dizel otynyn bólý jumystary da erekshe baqylaýda bolýy tiis ekenin aitty.
«Alyp-satý men qoldan jasalǵan tapshylyqqa jol bermeý kerek. Bólingen dizel otynyn basqa jaqqa «jasyryn satatyn» operatorlarǵa barynsha qatań shara qoldaný kerek», — dedi Álihan Smaiylov.
Onyń aitýynsha, aýmaqtar boiynsha egistik jerlerdiń jalpy aýdany jáne janar-jaǵarmaiǵa qajettiligi bar sharýalardyń derekter bazasyn qurý qajet.
Premer-Ministr otyrysty qorytyndylai kele, fitosanitariialyq is-sharalar júrgizýdi qamtamasyz etý jáne tyńaitqysh sebý jónindegi jumystardy uiymdastyrý, ońtústik óńirlerdi sýarmaly sýmen qamtamasyz etý jóninde sharalar qabyldaýdy, sondai-aq egis alqaptaryn áleýmettik mańyzy bar jáne jemshóp daqyldarynyń qajetti kólemin egýdi qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
