
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان پوليتسيياسىنىڭ 30 جىلدىعىنا ارنالعان سالتاناتتى جيىندا سٶز سٶيلەدٸ. "ۇلت اقپارات" وقىرمان نازارىنا پرەزيدەنت سٶزٸنٸڭ تولىق مەتٸنٸن ۇسىنادى.
***
قادٸرلٸ ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارىنىڭ ارداگەرلەرٸ!
قۇرمەتتٸ وفيتسەرلەر!
بارشاڭىزدى قازاقستان پوليتسيياسىنىڭ 30 جىلدىعىمەن قۇتتىقتايمىن!
بۇل – تەۋەلسٸزدٸك تاريحىنداعى ايتۋلى بەلەس. قۇقىق قورعاۋ جٷيەسٸ – مەملەكەتتٸگٸمٸزدٸڭ بەرٸك نەگٸزٸ. سونداي-اق, ەلدەگٸ تۇراقتىلىقتىڭ باستى كەپٸلٸ. زاڭنىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋ, قوعامدىق تەرتٸپتٸ ساقتاۋ – جاۋاپكەرشٸلٸگٸ مول جۇمىس. ٶتكەن جىلداردا ٸشكٸ ٸستەر سالاسىنا اۋقىمدى ەرٸ جٷيەلٸ رەفورما جاسالدى. سونىڭ نەتيجەسٸندە پوليتسييامىز ٶز مٸندەتٸن جوعارى دەڭگەيدە اتقارۋدا.
تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ العاشقى كەزەڭٸندە قۇقىق قورعاۋ جٷيەسٸ تٷرلٸ سىن-قاتەرمەن بەتپە-بەت كەلدٸ. ٶتپەلٸ كەزەڭدەگٸ احۋال قانداي كٷردەلٸ بولعانىن جاقسى بٸلەسٸزدەر. پوليتسييا قىلمىسپەن تاباندى تٷردە كٷرەستٸ. سول ارقىلى بيزنەستٸڭ قالىپتاسۋىنا جاعداي جاسالدى. ازاماتتاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ ايرىقشا ماڭىزدى بولدى. مۇنىڭ بەرٸ كٶزسٸز ەرلٸك پەن تىنىمسىز ەڭبەكتٸ تالاپ ەتەدٸ. سٸزدەر قيىن كەزدە انتقا ادال بولىپ, حالىققا قىزمەت ەتتٸڭٸزدەر. مەن بارشا پوليتسييا ارداگەرلەرٸنە زور العىس ايتامىن. تەرتٸپ ساقشىلارىنىڭ جاڭا بۋىنى سٸزدەردٸ ٷلگٸ-ٶنەگە تۇتادى.
قۇقىق قورعاۋ قىزمەتكەرلەرٸنە ايرىقشا مٸندەت جٷكتەلگەن. ەرقاشان شيراق قيمىلداپ, باتىل ەرەكەت جاساۋ – كەسٸبيلٸكتٸڭ بەلگٸسٸ. بۇل, ەسٸرەسە, قاڭتار وقيعالارى كەزٸندە انىق بايقالدى. تەرتٸپ ساقشىلارى وتانشىلدىقتىڭ شىنايى ٷلگٸسٸن كٶرسەتتٸ. دەگەنمەن بەيقام وتىرۋعا بولمايدى. زامان كٷن سايىن ٶزگەرٸپ جاتىر. جاڭا سىن-قاتەرلەر پايدا بولۋدا. ونىڭ بەرٸ ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارىنىڭ تٷبەگەيلٸ ٶزگەرۋٸن تالاپ ەتەدٸ. بٸز بولاشاققا نىق سەنٸممەن قادام باسۋىمىز قاجەت. قۋاتتى مەملەكەت بولۋ ٷشٸن مىزعىماس تۇراقتىلىق, تەمٸردەي تەرتٸپ ورناۋى كەرەك. بۇل – ەلٸمٸز ٷشٸن ستراتەگييالىق مٸندەت. وتاندىق پوليتسييا وسى مٸندەتتٸ ابىرويمەن اتقاراتىنىنا مەن كەمٸل سەنەمٸن.
ۋۆاجاەمىە سوترۋدنيكي ي ۆەتەرانى پراۆووحرانيتەلنوي سيستەمى!
پرينياتىە نارودوم نا رەفەرەندۋمە پوپراۆكي ۆ كونستيتۋتسييۋ وزناچايۋت, پو سۋتي, سوزدانيە ۆتوروي رەسپۋبليكي ي كاردينالنۋيۋ سمەنۋ پاراديگمى رازۆيتييا ناشەي سترانى.
مى پەرەحوديم ك كاچەستۆەننو نوۆومۋ ەتاپۋ گوسۋدارستۆەننوگو سترويتەلستۆا نا وسنوۆە گلۋبوكوگو وبنوۆلەنييا ۆسەح كليۋچەۆىح ينستيتۋتوۆ ۆلاستي. نام پرەدستويت سفورميروۆات ەففەكتيۆنۋيۋ ي سبالانسيروۆاننۋيۋ مودەل ۆزايمووتنوشەنيي گوسۋدارستۆا ي وبششەستۆا, زناچيتەلنو راسشيريۆ ۋچاستيە گراجدان ۆ پرينياتيي رەشەنيي. كليۋچەۆىم ناپراۆلەنيەم نامەچەننىح پرەوبرازوۆانيي ياۆلياەتسيا پوسلەدوۆاتەلنايا ترانسفورماتسييا پراۆووحرانيتەلنوي سيستەمى.
وسۋششەستۆليايا ماسشتابنىە رەفورمى, مى ني ۆ كوەم سلۋچاە نە دولجنى دوپۋستيت وسلابلەنييا ناشەگو گوسۋدارستۆا. ۆسە سۆوي دەيستۆييا نام نەوبحوديمو سووتنوسيت س ناشەي گلاۆنوي تسەننوستيۋ – نەزاۆيسيموستيۋ.
ۆ ۋسلوۆيياح پوستۋپاتەلنوي دەموكراتيزاتسيي سترانى زاكونومەرنو راستۋششايا پوليتيچەسكايا اكتيۆنوست گراجدان دولجنا پروتەكات يسكليۋچيتەلنو ۆ رامكاح زاكونا.
پوستروەنيە نوۆوگو كازاحستانا – ەتو نە تولكو ۆاجنىە ينستيتۋتسيونالنىە يزمەنەنييا, نو ي مودەرنيزاتسييا وبششەستۆەننىح ۋستانوۆوك ي مودەلەي پوۆەدەنييا. ودنيم يز گلاۆنىح پرينتسيپوۆ ناشەي وبنوۆلەننوي سيستەمى تسەننوستەي ي ميروۆوززرەنييا دولجنو ستات ۋۆاجەنيە چەستي ي دوستوينستۆا چەلوۆەكا.
ۆ كراينە نەستابيلنوم, سترەميتەلنو رازۆيۆايۋششەمسيا ميرە, تولكو توت نارود, كوتورىي چتيت زاكونى ي نورمى مورالي, سپوسوبەن سوحرانيت ستاتۋس سيلنوي ي سۋۆەرەننوي ناتسيي.
سەگودنيا ۆ وبششەستۆە ۆسترەچايۋتسيا رازليچنىە, پوروي پوليارنىە وتسەنكي ناشەگو نەداۆنەگو پروشلوگو, زۆۋچات ي پرەدۆزياتىە منەنييا. ودناكو, مى نە يمەەم پراۆا پەرەچەركيۆات زناچيتەلنىە دوستيجەنييا پەريودا نەزاۆيسيموستي. ۆاجنو پومنيت, چتو ۋ نارودا, وتريتسايۋششەگو سۆويۋ يستورييۋ ي ليدەروۆ, نەت بۋدۋششەگو. پوەتومۋ پريزىۆايۋ سوگراجدان بىت وبەكتيۆنىمي ي كوررەكتنىمي ۆ سۆويح ۆىسكازىۆانيياح.
مى سموجەم ۆىسترويت فۋندامەنت نوۆوگو سپراۆەدليۆوگو كازاحستانا تولكو نا وسنوۆە ستروگوگو سوبليۋدەنييا پراۆا. ۆەرا ليۋدەي ۆ سپراۆەدليۆوست ي ەففەكتيۆنوست گوسۋدارستۆا ۆو منوگوم زاۆيسيت وت پروفەسسيوناليزما ي چەلوۆەچەسكيح كاچەستۆ سوترۋدنيكوۆ ورگانوۆ پراۆوپوريادكا.
نەپوسرەدستۆەننو ۆزايمودەيستۆۋيا س ليۋدمي ۆ رازليچنىح سيتۋاتسيياح, كاجدىي يز ۆاس تاك يلي يناچە فورميرۋەت پرەدستاۆلەنيە و گوسۋدارستۆە ۆ تسەلوم. ۆ گلازاح وبششەستۆا پوليتسەيسكيي – ەتو پولنوموچنىي پرەدستاۆيتەل ۆلاستي, وسوبەننو نا سەلە, گدە ۋچاستكوۆوگو زنايۋت پراكتيچەسكي ۆ كاجدوم دومە. وت ەگو سلوۆ ي دەيستۆيي ناپريامۋيۋ زاۆيسيت وتنوشەنيە گراجدان ك گوسۋدارستۆەننوي پوليتيكە ي ك پروۆوديمىم ۆ سترانە رەفورمام. وب ەتوم ۆام, پوليتسەيسكيم, نيكوگدا زابىۆات نەلزيا. نا ۆاس لەجيت وسوبايا وتۆەتستۆەننوست.
ك سوجالەنييۋ, دوۆەريە گراجدان ك پراۆووحرانيتەلنوي سيستەمە پوكا ناحوديتسيا نە نا ساموم ۆىسوكوم ۋروۆنە. وتدەلنىە سلۋچاي نەسپراۆەدليۆوستي, راۆنودۋشييا سو ستورونى پوليتسەيسكيح, ا پوروي يح پروتيۆوزاكوننىە دەيستۆييا ناكلادىۆايۋت تەن نا دەياتەلنوست ۆسەح سترۋكتۋر مينيستەرستۆا ۆنۋترەننيح دەل.
دليا يزمەنەنييا سيتۋاتسيي مى ناچالي ماسشتابنۋيۋ رەفورمۋ كازاحستانسكوي پوليتسيي – پوسلەدوۆاتەلنو پەرەحوديم ك سەرۆيسنوي مودەلي. سەگودنيا ۆاجنا نە تولكو بوربا س پرەستۋپنوستيۋ, نو ي پوۆىشەنيە چۋۆستۆا بەزوپاسنوستي ۋ ليۋدەي ي ساموە گلاۆنوە – كليەنتووريەنتيروۆاننوست پوليتسەيسكيح.
پو موەمۋ پورۋچەنييۋ مينيستەرستۆوم ۆنۋترەننيح دەل ۋجە پرەدپرينيات رياد سەرەزنىح مەر ۆ ەتوم ناپراۆلەنيي. نو ۆپەرەدي ەششە منوگو رابوتى. كراينە ۆاجنو, چتوبى ستراجي پوريادكا بىلي رەالنىمي پوموششنيكامي ي زاششيتنيكامي گراجدان. پوەتومۋ پراۆووحرانيتەلنىە ورگانى دولجنى كاردينالنىم وبرازوم ترانسفورميروۆاتسيا.
تولكو چتو يا پوسەتيل ستەندى, گدە بىلي پرەدستاۆلەنى پروەكتى, سۆيازاننىە س تسيفروۆيزاتسيەي دەياتەلنوستي مۆد. يا ودوبريايۋ, ەتو ناپراۆلەنيە رابوتى. كونەچنو موجنو سكازات ەتو تولكو ناچالو, نو حوروشەە ناچالو. ۆپەرەدي بولشايا رابوتا پو توتالنوي تسيفروۆيزاتسيي دەياتەلنوستي مۆد. ەتو ۆەلەنيە ۆرەمەني ي ۆ ەتوم ناپراۆلەنيي نام نۋجنو رابوتات سووبششا.
سٸزدەر ەلٸمٸزدٸ جان-جاقتى جاڭعىرتۋعا زور ٷلەس قوسا الاسىزدار. بيلٸك پەن قوعامنىڭ اراسىنا دەنەكەر بولۋ – ٶتە ماڭىزدى مٸندەت. ازاماتتارمەن قارىم-قاتىناستىڭ جاڭا مەدەنيەتٸن قالىپتاستىرۋ قاجەت. سونداي-اق, قىزمەت ساپاسىن جاقسارتا تٷسۋ كەرەك.
پوليتسييا ٶز جۇمىسىن بارىنشا اشىق جٷرگٸزٸپ, حالىققا جاقىن بولۋعا تيٸس. بيۋروكراتييادان ارىلاتىن ۋاقىت ەلدەقاشان جەتتٸ. بۇل ساياسي كەسەل حالىقپەن تٸكەلەي جۇمىس ٸستەۋگە كەدەرگٸ كەلتٸرەدٸ. تۇرعىنداردىڭ ورىندى سىن-ەسكەرتۋلەرٸن دۇرىس قابىلداعان جٶن. ولاردىڭ تيٸمدٸ ۇسىنىستارىن جەنە باستامالارىن مۇقييات قاراۋ قاجەت.
شىن مەنٸندە, قازٸر ازاماتتىق قوعامنىڭ كٶزٸ اشىق. ولار قاۋٸپسٸزدٸك سالاسىنداعى تٷيتكٸلدەردٸ شەشۋگە بەلسەندٸ تٷردە قاتىسا الادى. سوندىقتان پوليتسييا قىزمەتٸنٸڭ سەرۆيستٸك ٷلگٸسٸن ۋچاسكەلٸك دەڭگەيدە عانا ەنگٸزۋ ازدىق ەتەدٸ. مينيسترلٸكتٸڭ باسقا دا قۇرىلىمدارى وسى ٷلگٸگە كٶشۋٸ كەرەك. ەسٸرەسە, حالىقپەن تىعىز جۇمىس ٸستەيتٸن سالالارعا باسا مەن بەرٸلۋگە تيٸس.
سەرۆيستٸك ٷلگٸنٸڭ باستى ەرەكشەلٸگٸ – قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن-الۋ. بۇل ٸستە جٷيەلٸ ۇستانىم بولۋى قاجەت. قوعامعا قارسى ٸس-ەرەكەت تۋعىزاتىن جاعدايلاردى تٷبٸرٸمەن جويعان جٶن. جاعىمسىز ەلەۋمەتتٸك فاكتورلاردىڭ ىقپالىن ازايتۋ كەرەك. ەسٸرەسە, زاڭدى بەلدەن باسۋعا بەيٸم ادامداردىڭ تەرتٸپ بۇزۋىنا جول بەرۋگە بولمايدى. مۇنىڭ بەرٸ ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ عانا اتقاراتىن جۇمىس ەمەس. بۇل – ٶزگە مەملەكەتتٸك ورگاندارعا دا ورتاق مٸندەت.
بٸزدە قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن-الۋ جٶنٸندەگٸ كوميسسييالار بار. رەسپۋبليكالىق جەنە ٶڭٸرلٸك دەڭگەيدەگٸ وسىنداي كوميسسييالاردىڭ مٷمكٸندٸگٸن تولىق پايدالانعان جٶن. ەكٸمدەر دە ايماقتىڭ تۇراقتىلىعى مەن تىنىشتىعىنا جاۋاپتى. ٷكٸمەت ولاردىڭ وسى باعىتتاعى جۇمىسىنا قويىلاتىن تالاپتى قايتا قاراۋى قاجەت. ايماقتىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ – ٶتە ماڭىزدى.
كەلەسٸ مەسەلە.
ەل ٸشٸنە ٸرٸتكٸ سالاتىن جات يدەولوگييالار قوعامعا قاتەر تٶندٸرەدٸ. ٶكٸنٸشكە قاراي, ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە جۇرتتى زاڭ بۇزۋعا يتەرمەلەيتٸن اعىمدار ٶتە كٶپ. ولاردىڭ جولىن كەسۋ ٷشٸن باسقا دا قۇزىرلى ورگاندارمەن بٸرلەسٸپ جۇمىس اتقارۋ كەرەك. قوعامدىق ۇيىمدارمەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتقان ابزال.
بٷكٸل قۇقىق قورعاۋ جٷيەسٸنٸڭ باستى مٸندەتٸ – زاڭنامانىڭ مٷلتٸكسٸز ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋ. سول ماقساتپەن بىلتىر ەلٸمٸزدە قىلمىستىق پروتسەستٸڭ ٷش بۋىندى ٷلگٸسٸ ەنگٸزٸلدٸ. بۇل قادام ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسييالىق قۇقىقتارىن تيٸمدٸ قورعاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ٸستەردٸ تەرگەۋ ساپاسىن ارتتىرادى. سونداي-اق, زاڭ نورمالارى دۇرىس قولدانىلاتىن بولادى. بٸراق, جاڭا, ەدٸلەتتٸ قازاقستاندى قۇرۋ ٷشٸن قىلمىستىق پروتسەستٸ ودان ەرٸ جەتٸلدٸرۋ قاجەت. سوت تٶرەلٸگٸ اشىق ەرٸ قولجەتٸمدٸ بولۋعا تيٸس. ەدٸلەتسٸزدٸك جايلاعان مەملەكەت قۇردىمعا كەتەتٸنٸن جاقسى بٸلەسٸزدەر. بەرٸنە بٸردەي, ەدٸل ەرٸ تٷسٸنٸكتٸ زاڭناماسى بار ەل عانا مىقتى بولادى. بٸز بارلىق ازاماتقا تەڭ مٷمكٸندٸك بەرەتٸن قوعام قۇرۋىمىز كەرەك.
تاعى بٸر ماڭىزدى مٸندەت – ەيەلدەر مەن بالالاردى زورلىق-زومبىلىقتان قورعاۋ. مينيسترلٸكتە وسىنداي ٸستەردٸ تەرگەۋمەن اينالىساتىن ارناۋلى بٶلٸم قايتا اشىلدى. بۇل دۇرىس.
مەنٸڭ تاپسىرمام بويىنشا بيىل ەيەلدەر مەن بالالارعا كەشەندٸ قولداۋ كٶرسەتەتٸن ورتالىقتار قۇرىلدى. بۇل ورتالىقتار قازٸر پيلوتتىق رەجيمدە جۇمىس جاساپ تۇر. وندا پسيحولوگييالىق, قۇقىقتىق جەنە مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتٸلەدٸ. سونداي-اق, تيٸستٸ ساراپتامالار جاسالادى. ارنايى دايارلىقتان ٶتكەن تەرگەۋشٸ ەيەلدەر زارداپ شەككەن جاندارعا جەردەم بەرەدٸ. جالپى, بۇل ورتالىقتار تيٸمدٸ جۇمىس ٸستەپ جاتىر. مۇنداي ورتالىقتاردى بٷكٸل ەل اۋماعىندا اشىپ, اۋقىمىن كەڭەيتۋ كەرەك. ٷكٸمەتكە جەنە ەكٸمدەرگە وسى جۇمىستى قولعا الۋدى تاپسىرامىن.
بٸز انالار مەن بالالاردىڭ باقىتتى ٶمٸر سٷرۋٸ ٷشٸن بارلىق جاعدايدى جاساۋىمىز قاجەت. سول ارقىلى ٶركەنيەتتٸ, دامىعان ەلدٸڭ بەرٸك تۇعىرىن قالىپتاستىرامىز.
سوترۋدنيكي ورگانوۆ ۆنۋترەننيح دەل س چەستيۋ نەسۋت سلۋجبۋ, ناحودياس نا پەرەدنەم كراە بوربى س پرەستۋپنوستيۋ, وحرانيايا وبششەستۆەننىي پوريادوك ي زاششيششايا پراۆا گراجدان. ەتو وپاسنايا پروفەسسييا, زاچاستۋيۋ سوپرياجەننايا س ريسكوم دليا جيزني ي زدوروۆيا.
زا گودى نەزاۆيسيموستي پري يسپولنەنيي سلۋجەبنوگو دولگا پوگيبلي 815 سوترۋدنيكوۆ, بولەە چەتىرەح س پولوۆينوي تىسياچ پولۋچيلي رانەنييا. پوەتومۋ ۆكلاد ورگانوۆ ۆنۋترەننيح دەل ۆ وبەسپەچەنيە بەزوپاسنوستي ي ستابيلنوستي ناشەگو وبششەستۆا نەۆوزموجنو پەرەوتسەنيت.
مى ۆسەگدا بۋدەم ۋدەليات وسوبوە ۆنيمانيە پوددەرجكە سوترۋدنيكوۆ سيلوۆىح سترۋكتۋر. نا پروتياجەنيي پوسلەدنيح نەسكولكيح لەت نەودنوكراتنو پوۆىشالوس دەنەجنوە سودەرجانيە پوليتسەيسكيح, ۆۆەدەنا كومپەنساتسييا راسحودوۆ نا ارەندۋ جيليا. ناريادۋ س ەتيم اكيمى نادەلەنى پراۆوم ۋستاناۆليۆات تريدتساتي پروتسەنتنىە نادباۆكي سلۋجبام, سودەرجاششيمسيا زا سچەت مەستنىح بيۋدجەتوۆ. كرومە توگو, پو موەمۋ پورۋچەنييۋ س 1 وكتيابريا ەتوگو گودا بۋدەت ۋۆەليچەنا وپلاتا ترۋدا سوترۋدنيكوۆ وپەراتيۆنو-سلەدستۆەننىح سلۋجب.
مى پرودولجيم پرينيمات كومپلەكسنىە مەرى پو پوۆىشەنييۋ پراۆوۆوي ي سوتسيالنوي زاششيششەننوستي پوليتسەيسكيح. ۆاجنو, چتوبى رابوتا ۆ پراۆووحرانيتەلنىح ورگاناح بىلا پريۆلەكاتەلنوي ي پرەستيجنوي دليا مولودەجي, پولزوۆالاس پريزنانيەم ي ۋۆاجەنيەم ۆ وبششەستۆە. ۆسە ەتو زاۆيسيت ي وت ناس, وبلەچەننىح ۆلاستيۋ. مى دولجنى پووششريات, ۆىدەليات, ناگراجدات وتليچيۆشيحسيا سوترۋدنيكوۆ پوليتسيي. ا تاكيح نەمالو. يمەننو وني ياۆليايۋتسيا گارانتيەي سپوكويستۆييا نا ۋليتساح ناشيح گورودوۆ.
نۋجنو پونيمات, چتو سلۋجبا ۆ سيلوۆىح سترۋكتۋراح – ەتو نە تولكو پريۆيلەگيي ي پوچەت, نو ي وگرومنايا وتۆەتستۆەننوست پەرەد نارودوم. پوەتومۋ مينيستەرستۆۋ ۆنۋترەننيح دەل نەوبحوديمو وبەسپەچيت پوستوياننوە سوۆەرشەنستۆوۆانيە كادروۆوگو پوتەنتسيالا, پوۆىشەنيە پروفەسسيوناليزما ي ۋكرەپلەنيە مورالنوگو دۋحا سوترۋدنيكوۆ. وبراز كازاحستانسكوگو پوليتسەيسكوگو دولجەن ۆوپلوششات ۆ سەبە پاتريوتيزم ي چەستنوست, وتكرىتوست ي گوتوۆنوست ۆسەگدا پرييتي ليۋديام نا پوموشش. دليا ەتوگو نەوبحوديمى كاردينالنىە يزمەنەنييا ۆ مىشلەنيي ي وبرازە دەيستۆيي ۆسەح سوترۋدنيكوۆ سيلوۆىح ورگانوۆ.
ۆمەستە س تەم ۆ پوسلەدنەە ۆرەميا ۋچاستيليس جالوبى نا زلوۋپوترەبلەنييا پولنوموچييامي سو ستورونى پراۆووحرانيتەلنىح ورگانوۆ. ۆ ماە نا موەي ۆسترەچە س پرەدستاۆيتەليامي وتەچەستۆەننوگو بيزنەسا منوگيە يز نيح ۆىسكازاليس وب يزليشنەي جەستكوستي ورگانوۆ ۋگولوۆنوگو پرەسلەدوۆانييا, چتو پريۆوديت ك وتكروۆەننومۋ داۆلەنييۋ نا پرەدپرينيماتەلەي. ۆ توجە ۆرەميا ۆ 2019 گودۋ ۆ سۆوەم پوسلانيي يا زاياۆيل و توم, چتو نەزاكوننوە پرەسلەدوۆانيە, داۆلەنيە نا بيزنەس دولجنو راسسماتريۆاتسيا كاك سەرەزنوە پرەستۋپلەنيە ناپراۆلەننوە پروتيۆ ينتەرەسوۆ گوسۋدارستۆا. پوەتومۋ نەگاتيۆنىە وتزىۆى سو ستورونى بيزنەسا دولجنى ۆنيماتەلنو راسسماتريۆاتسيا پراۆووحرانيتەلنىمي ورگانامي. رەچ يدەت ي وب ەكونوميچەسكيح راسسلەدوۆانيياح ۆ رەگيوناح, ا تاكجە و سوترۋدنيكاح مينيستەرستۆا ۆنۋترەننيح دەل, كوتورىە توجە زامەچەنى ۆ پروتيۆوپراۆنىح دەيستۆيياح. ۆى ەتو حوروشو زناەتە. تاكجە ۆ رەالنىح سلۋچاياح, ەسلي نە ۆ بولشينستۆە, رەچ يدەت و كوررۋپتسيوننىح دەيستۆيياح. ەتو سيلنو پورتيت رەپۋتاتسييۋ ۆسەي پراۆووحرانيتەلنوي سيستەمى. چتو كاساەتسيا دەياتەلنوستي پراۆووحرانيتەلنىح ورگانوۆ, تو ەە نۋجنو ناپراۆيت نا فاكتى موشەننيچەستۆا, سترويتەلستۆا فينانسوۆىح پيراميد, نەزاكوننوگو ۆىۆودا كاپيتالا ي رەسۋرسوۆ زا رۋبەج. اگەنتستۆو فينانسوۆوگو مونيتورينگا دولجنو ستات وسنوۆنىم گوسۋدارستۆەننىم ورگانوم پو بوربە س تەنەۆوي ەكونوميكوي. چتو كاساەتسيا زاداچي مينيستەرستۆا ۆنۋترەننيح دەل, تو وني وبششەيزۆەستنى, تەم بولەە ۆام. ۆى دولجنى س چەستيۋ ي دوستوينستۆوم ۆىپولنيات ستوياششيە پەرەد ۆامي زاداچي.
نام نۋجنو سفورميروۆات ۆىسوكۋيۋ پراۆوۆۋيۋ كۋلتۋرۋ ۆ وبششەستۆە ي ستويكيي يممۋنيتەت ك ليۋبىم پروياۆلەنييام كوررۋپتسيي ي بەززاكونييا. تولكو تاك مى سموجەم پوسترويت نوۆىي كازاحستان, وسنوۆاننىي نا ۆزايمنوم دوۆەريي ي پارتنەرستۆە ۆلاستي ي ۆسەح گراجدان.
نا فونە ينيتسييروۆاننىح منوي پوليتيچەسكيح رەفورم ۆ سترانە پرويسحوديت زامەتنايا اكتيۆيزاتسييا وبششەستۆەننىح پوليتيچەسكيح پروتسەسسوۆ. اكتيۆيستى زاياۆليايۋت و جەلانيي سوزداۆات پوليتيچەسكيە پارتيي ي دۆيجەنييا, ۆىسكازىۆايۋت رازليچنىە منەنييا ي توچكي زرەنييا پو اكتۋالنىم ۆوپروسام ۆنۋترەننەي ي ۆنەشنەي پوليتيكي. ەتو ۆ زناچيتەلنوي مەرە زاكونومەرنىي پروتسەسس, وتراجايۋششيي زرەلوست گراجدانسكوگو وبششەستۆا. تەم نە مەنەە, كراينە ۆاجنو, چتوبى ۆسە دەيستۆييا گراجدانسكيح اكتيۆيستوۆ, ۆ توم چيسلە پروتەستنىە اكتسيي, ستروگو سووتنوسيليس س دەيستۆۋيۋششيم زاكونوداتەلستۆوم ي زدراۆىم سمىسلوم. تە, كتو سچيتايۋت, چتو ۆپراۆە نارۋشات زاكون, سوۆەرشات پروتيۆوپراۆنىە دەيستۆييا, ۆ توم چيسلە ناپراۆلەننىە پروتيۆ چەلوۆەچەسكوگو دوستوينستۆا پوليتسەيسكيح, يح پروفەسسيونالنوي چەستي, بۋدۋت پريۆلەكاتسيا ك وتۆەتستۆەننوستي سوگلاسنو ناشەگو زاكونوداتەلستۆا.
پروفەسسيونالنىح پروۆوكاتوروۆ, دەيستۆۋيۋششيح پروتيۆ ناتسيونالنىح ينتەرەسوۆ كازاحستانا, ۆ ينتەرەساح پروتيۆنيكوۆ ناشەگو گوسۋدارستۆا, نۋجنو ۆىۆوديت نا چيستۋيۋ ۆودۋ.
تاعى بٸر ماڭىزدى مەسەلە.
بٸز, ەسٸرەسە, قازٸرگٸ ۋاقىتتا قوعامدا ورىن الىپ جاتقان قىزۋ پٸكٸرتالاستار كەزٸندە ساياسي ەدٸلدٸك مەسەلەسٸ تۋرالى ۇمىتپاۋىمىز قاجەت. ٶز ەلٸنٸڭ دامۋىنا لايىقتى ٷلەس قوسقان قوعامدىق-ساياسي كٶشباسشىلارىن, عىلىم جەنە مەدەنيەت قايراتكەرلەرٸن قادٸر تۇتپايتىن حالىقتىڭ كەلەشەگٸ دە بۇلىڭعىر بولماق.
بٸز, قازاق حالقى, ساياسي تۇلعالارىمىزدىڭ ەڭبەگٸنە قۇرمەتپەن, پاراساتتىلىقپەن قاراۋىمىز قاجەت. بۇل – قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ تۇلعاسىنا دا قاتىستى اقيقات. ونىڭ تەۋەلسٸز ەلٸمٸزدٸ قۇرۋ ٸسٸنە سٸڭٸرگەن ەڭبەگٸن بٷكٸل ەلەم قاۋىمداستىعى مويىندادى. سوندىقتان, تۇڭعىش پرەزيدەنتتٸڭ تاريحي رٶلٸنە قۇرمەتپەن قاراۋ – بەرٸمٸزگە ورتاق مٸندەت. ونىڭ ساياسي مۇراسىنا كەلەشەك ۇرپاق ەدٸلەتتٸ باعاسىن بەرمەك. ال, قازٸرگٸ ۇرپاق ٶكٸلدەرٸ ەلٸمٸز ٷشٸن تاباندى جۇمىس ٸستەۋٸ كەرەك. بٸز بەرٸمٸز حالىق رەتٸندە, ەڭ الدىمەن, ەڭبەكقور بولۋىمىز قاجەت. ساياسي ويىندارعا توسقاۋىل قويعان جٶن.
بٸز ٶتكەنگە جالتاقتاماي, جارقىن بولاشاعىمىزعا زور سەنٸممەن قادام باسۋىمىز كەرەك. كٶپ سٶزدٸڭ قاجەتٸ جوق, ناقتى ٸسكە كٶشۋگە تيٸسپٸز. باستى مٸندەت – وسى.
قۇرمەتتٸ وفيتسەرلەر!
بٸز قۇقىق قورعاۋ جٷيەسٸنە تٷبەگەيلٸ رەفورما جاساۋدى كٶزدەپ وتىرمىز. بۇل ٶزگەرٸستٸ حالىقتىڭ قولداۋىمەن عانا تابىستى جٷزەگە اسىرا الامىز. رەفەرەندۋمنىڭ نەتيجەسٸ باعدارىمىزدىڭ دۇرىس ەكەنٸن كٶرسەتتٸ. الدىمىزدا اۋقىمدى جۇمىس بار. باستى مٸندەت – پوليتسييانىڭ ۇستانىمىن ٶزگەرتٸپ, جۇمىستىڭ جاڭا ٷلگٸسٸنە كٶشۋ. بۇل – نەگٸزگٸ ماقسات ازاماتتارمەن تىعىز جۇمىس ٸستەپ, قىلمىستىڭ الدىن الۋ دەگەن سٶز.
قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىسى – اۋىر ەرٸ قاتەرلٸ. بۇل سالاداعى ەربٸر ماماننىڭ قىزمەتٸ ماڭىزدى. حالقىمىزدىڭ بەيبٸت ٶمٸر سٷرٸپ, ٶز ەلٸنٸڭ بولاشاعىنا سەنٸممەن قاراۋى – سٸزدەردٸڭ ادال قىزمەتتەرٸڭٸزگە بايلانىستى. جۇرت ٶزدەرٸڭٸزگە ٷمٸت ارتادى. قاۋٸپسٸزدٸگٸمٸزدٸ قورعايدى دەپ سەنەدٸ. سٸزدەر وسى سەنٸمدٸ اقتاپ كەلەسٸزدەر. قۇقىق قورعاۋشىلاردىڭ ەڭبەگٸ قاشاندا جوعارى سىي-قۇرمەتكە لايىق.
بٷگٸن ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ ەڭ ٷزدٸك قىزمەتكەرلەرٸنە مەملەكەتتٸك ناگرادالار تاپسىرىلادى. مەن قاجىرلى ەڭبەگٸ ٷشٸن بارلىق تەرتٸپ ساقشىلارىنا ريزاشىلىعىمدى بٸلدٸرەمٸن.
تٶل مەرەكەلەرٸڭٸز قۇتتى بولسىن! بارشاڭىزعا مىقتى دەنساۋلىق, باق-بەرەكە تٸلەيمٸن! ەلٸمٸز امان, جۇرتىمىز تىنىش بولسىن!