فوتو: قر مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸ
«استانا وپەرا» ەرتٸستەرٸ ٷلكەن تەاتردىڭ جاڭا ساحناسىندا «اباي» وپەراسىن ساحنالادى. قويىلىم الىس-جاقىن شەتەلدەردٸڭ ٷزدٸك وپەرالارى كەلەتٸن «ۆيدەت مۋزىكۋ» حالىقارالىق فەستيۆالٸ اياسىندا كٶرسەتٸلدٸ. گاسترولدٸك ساپار قر مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸنٸڭ, رەسەي فەدەراتسيياسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەلشٸلٸگٸنٸڭ جەنە ٷلكەن تەاتر ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلدى.
قويىلىمدى تاماشالاۋعا قر مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترٸ ايدا بالاەۆا, رف پرەزيدەنتٸنٸڭ حالىقارالىق مەدەني ىنتىماقتاستىق جٶنٸندەگٸ ارنايى ٶكٸلٸ ميحايل شۆىدكوي, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رەسەي فەدەراتسيياسىنداعى تٶتەنشە جەنە ٶكٸلەتتٸ ەلشٸسٸ دەۋرەن اباەۆ جەنە باسقالار قاتىستى.
«بٷگٸن ەكٸ ەلدٸڭ مەدەني ٶمٸرٸندەگٸ تاريحي وقيعانىڭ كۋەسٸ بولىپ وتىرمىز. شارانىڭ رۋحاني جەنە ەستەتيكالىق ماڭىزى زور. ەرٸ تەرەڭ ەلەۋمەتتٸك-گۋمانيتارلىق مەنٸ بار. ٶيتكەنٸ مەدەنيەتتٸڭ حالىقتار اراسىنداعى شىنايى, تازا جەنە مەڭگٸلٸك دوستىعىن ساقتاپ, بارلىق كەدەرگٸلەردٸ ەڭسەرە الاتىنىن كٶرٸپ, ەستٸپ, سەزٸنٸپ وتىرمىز», - دەدٸ ايدا بالاەۆا.
فوتو: قر مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸ
«اباي» قويىلىمى قر مەملەكەتتٸك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ, كٶرنەكتٸ ديريجەر الان بٶرٸباەۆ, رەجيسسەر دجانكارلو دەل موناكو, ستسەنوگراف ەتسيو فريدجەريو, كوستيۋم بويىنشا سۋرەتشٸ, «وسكار» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى فرانكا سكۋارچاپينو سىندى تانىمال تۇلعالاردىڭ ارقاسىندا كٶرەرمەنگە جول تارتتى.
بۇل كٶلەمدٸ تۋىندى 70 جىلدان استام ۋاقىت بۇرىن جازىلعان. وپەرا العاش رەت 1944 جىلى قازاق ۇلتتىق وپەرا جەنە بالەت تەاترىنىڭ ساحناسىندا قويىلدى. بٸرنەشە رەت ەڭ بەدەلدٸ حالىقارالىق ساحنالاردا كٶرسەتٸلدٸ. مەسكەۋدە «اباي» وپەراسى العاش رەت 1958 جىلى قازاق ٶنەرٸ مەن ەدەبيەتٸنٸڭ ونكٷندٸگٸ اياسىندا كٶرەرمەنگە جول تارتتى. ال بٷگٸن ٷلكەن تەاتر ساحناسىندا دەبيۋت جاسادى.
سپەكتاكلگە رەسەيدٸڭ تانىمال ٶنەر قايراتكەرلەرٸ دە قاتىستى. ٶنەرتانۋ دوكتورى, رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن ٶنەر قايراتكەرٸ, پ.ي. چايكوۆسكيي اتىنداعى مەسكەۋ مەملەكەتتٸك كونسەرۆاتوريياسىنىڭ پروفەسسورى نيكولاي يۆانوۆيچ كۋزنەتسوۆ «استانا وپەرانىڭ» مەسكەۋگە شىنىمەن دە تاماشا سپەكتاكل ەكەلگەنٸن, بۇل كٶرەرمەن ٷشٸن ەرەكشە تارتۋ بولعانىن اتاپ ٶتتٸ.
«سٸزدەر قازاق كومپوزيتورىنىڭ شىنىمەن ەسەرلٸ وپەراسىن, تاڭعاجايىپ مۋزىكا جازعان تۋىندىسىن تاڭداعانسىزدار. كٶرەرمەندەر ىقىلاسى ەرەكشە – بەرٸ دە سونداي تەبٸرەنٸپ, قىزىعۋشىلىقپەن تاماشالادى! وپەرانىڭ قازاق تٸلٸندە ورىندالعانى دا – تاماشا. ەرٸ, مەنٸڭ ويىمشا, ەرەكشە ماڭىزدى. بۇل شىعارمانى بۇرىننان بٸلەمٸن. كٶپتەگەن رەسەيلٸك كٶرەرمەنگە دە اۋدارماسى جاقسى تانىس. بٸز قازاق وپەراسىن ٶزٸمٸزگە جاقىن دٷنيە رەتٸندە قابىلدايمىز. قويىلىم كەرەمەت. سٸزدەردٸ مەسكەۋدەگٸ جەتٸستٸكتەرٸڭٸزبەن شىن جٷرەكتەن قۇتتىقتايمىن! بۇل دەستٷردٸڭ جالعاساتىنىنا, بولاشاقتا زاماناۋي قازاق كومپوزيتورلاردىڭ وپەرالىق شىعارمالارىمەن سٸزدەردٸ تاعى دا كٶرەتٸنٸمٸزگە سەنٸمدٸمٸن», - دەدٸ پروفەسسور.
فوتو: قر مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸ
رەسەيلٸك تانىمال وپەرا رەجيسسەرٸ ميحايل پاندجاۆيدزە «اباي» قويىلىمىن بۇرىن دا كٶرگەنٸن ايتتى.
«مەن ونى تٷپنۇسقادا «استانا وپەرادا» كٶرگەنمٸن. سول كەزدە-اق قويىلىمنىڭ اۋقىمدىلىعى تاڭعالدىردى. تەاتر ترۋپپاسىنىڭ دەڭگەيٸ ٶتە جوعارى. ۇجىممەن جۇمىس ٸستەيتٸن كەز كەلگەن ديريجەر, رەجيسسەر نەمەسە سۋرەتشٸ وعان تەك قىزىعا قارايدى دەپ سەنٸمدٸ تٷردە ايتا الامىن. مۇنداي تالانتتى, ٶز ٸسٸنە ادال ادامدارمەن جۇمىس ٸستەۋ – زور باقىت. اباي بەينەسٸن ساحنادا سومداۋ كٷردەلٸ مٸندەت. سەبەبٸ اباي – عالامدىق دەڭگەيدەگٸ تۇلعا. ونىڭ ٶلەڭدەرٸن قايتا وقىپ, شىعارمالارىن قايتا تىڭداعان سايىن ونداعى ويلاردىڭ تەرەڭدٸگٸنە تاڭعالامىن. وسىناۋ «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ جانىما جاقىن قويىلىمىن ٶزٸمٸزدٸڭ سٷيٸكتٸ ٷلكەن تەاتردا كٶرٸپ وتىرعانىما ٶتە قۋانىشتىمىن!» - دەدٸ ميحايل پاندجاۆيدزە.
مۇحتار ەۋەزوۆتٸڭ ليبرەتتوسىنا جازىلعان احمەت جۇبانوۆ پەن لاتيف حاميديدٸڭ «اباي» وپەراسى تەك ماحاببات, جاقسى مەن جاماننىڭ ايقاسىن بەينەلەگەن قويىلىم عانا ەمەس, قازاق حالقىنىڭ جان دٷنيەسٸنٸڭ الۋاندىعى مەن تەرەڭدٸگٸن كٶرسەتەتٸن اينا, كٶشپەلٸ ٶمٸردٸڭ بٸرەگەي سالتى مەن فيلوسوفيياسىن كٶرەرمەنگە پاش ەتەتٸن تۋىندى.
ٷلكەن تەاتر كٶرەرمەندەرٸ ٷشٸن قويىلىم قازاق حالقىنىڭ سان قىرلى مەدەنيەتٸن جاقىننان تانۋعا مٷمكٸندٸك بەرگەن جاڭالىق بولدى. «استانا وپەرا» ەرتٸستەرٸ كٶرەرمەندٸ جوعارى ۆوكالدىق شەبەرلٸگٸمەن تەنتٸ ەتتٸ.
فوتو: قر مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸ
