31 مامىردى "اشارشىلىقتان قىرىلعان حالىقتىڭ جالپىۇلتتىق ازا تۇتۋ كٷنٸ" دەپ اتاۋ ۇسىنىلدى

31 مامىردى "اشارشىلىقتان قىرىلعان حالىقتىڭ جالپىۇلتتىق ازا تۇتۋ كٷنٸ" دەپ اتاۋ ۇسىنىلدى

قازاقستان جازۋشىلار وداعىندا الاش ارىستارى مەن اشارشىلىق قۇرباندارىنا ارنالعان "Əن - مٸنəجات, جىر - دۇعا" اتتى رۋحاني كەش ٶتتٸ. 

كەشكە قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ باسقارما تٶراعاسى ۇلىقبەك ەسدəۋلەت, قر ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ, جازۋشى سماعۇل ەلۋباي, جازۋشى, دراماتۋرگ سوفى سماتاەۆ, حالىقارالىق "الاش" əدەبي سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ, اقىن جəركەن بٶدەشۇلى, اقىن جاراس سəرسەك, الاشتانۋشى, جۋرناليست بولات مٷرسəلٸم, ت.ب. تانىمال تۇلعالار قاتىستى. كەشتٸ جازۋشىلار وداعى تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى, اقىن باقىت بەدەلحان جٷرگٸزدٸ.

العاش بولىپ سٶز العان قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ باسقارما تٶراعاسى ۇلىقبەك ەسدəۋلەت: "بۇل - بٸر جاعىنان جازىقسىز قۇربانداردى قاستەرلەۋ كٷنٸ بولسا, بٸر جاعىنان ولاردى ەسكە الىپ, ازا تۇتۋ كٷنٸ. وسى قاسيەتتٸ قارا شاڭىراق - جازۋشىلار وداعىندا اتىلعان ارىستارىمىزدىڭ تابانىنىڭ ٸزٸ, ەستەلٸكتەرٸ قالماسا دا, رۋحىمەن دەمەپ, قولداپ تۇرعاتىنداي. ٶيتكەنٸ, قازاقتىڭ سول ٷلكەن ارىستارىنىڭ بٸرازى وسى جازۋشىلار وداعىن قۇرۋعا اتسالىسقان ادامدار قاتارىنان. كەڭەس وداعىنىڭ قىزىل تەررورىنىڭ جالعاسى رەتٸندە "اسىرا سٸلتەۋ بولماسىن, اشا تۇياق قالماسىن" دەپ حالىقتى اشتىققا, قىرعىنعا ۇشىراتقانى, ودان بەرگٸ جىلداردا الاشتىڭ ارداقتى ارىستارىن شەتٸنەن قۇرباندىققا شالعانى, جازىقسىز قۋعىن-سٷرگٸنگە ۇشىراتقانى, حالىقتىڭ قايماقتارىن قالقىپ الىپ, قالعانىن تەنتٸرەتٸپ جٸبەرگەندەي زوبالاڭ كٷيگە تٷسٸرگەنٸ əلٸ əلەمدٸك تاريحتان ٶز باعاسىن العان جوق. بۇرىن-سوڭدى بولماعان قىرعىن كٷنٸ بەلگٸلەنٸپ, تاعزىم ەتەتٸن, ەسكە الاتىن, ازا تۇتاتىن, ارداقتايتىن, قاستەرلەيتٸن اتاۋلى كٷندٸ ارنالعانىنىڭ ٶزٸنە بٸز ٸشتەي شٷكٸرشٸلٸك ەتەمٸز", - دەدٸ. 

كەزەكتٸ سٶز العان جازۋشى سماعۇل ەلۋباي: "رەسمي تٷردە "31 مامىر قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن ەسكە الۋ كٷنٸ" دەپ اتالدى. مەن وسى اتاۋدىڭ ٶزٸندە بٸر شيكٸلٸك بار ەكەنٸن ايتقىم كەلەدٸ. اشارشىلىق - ەلۋ جىل بويى سوۆەت يدەولوگيياسىن ٷركٸتكەن سٶز. تəۋەلسٸز قازاقستان تۇسىندا دا سول زاڭدى قابىلدايتىن كەشەنٸ كوممۋنيستەرٸمٸز ٷركٸپ, اشارشىلىق دەگەن سٶزدٸ الىپ تاستاعان بولاتىن. بۇل 1995 جىلى بولعان وقيعا. سٶيتٸپ, قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن عانا قالدىردى. بۇل اشارشىلىقتان كەتكەن 4 ملن. حالىقتىڭ ارۋاعىنا جاسالعان قييانات بولدى. مەنٸڭشە, بۇل مەسەلە قايتا قارالۋى تيٸس. جəنە بۇل اپاتتىڭ اتى "اشارشىلىقتان قىرىلعان حالىقتىڭ جالپىۇلتتىق ازا تۇتۋ كٷنٸ" دەپ اتالۋى كەرەك", - دەدٸ.

الاشتانۋشى-جۋرناليست بولات مٷرسəلٸم: "ماعجاننىڭ "ساباتاەۆ ساتىلعان, كٶشەدە جٷرٸپ اتىلعان" دەگەن ٶلەڭٸ بار. سول "ساتىلعان ساباتاەۆ" وسى جەتٸسۋ ٶڭٸرٸنەن شىققان الاشورداشى, الاشوردا ٷكٸمەتٸنٸڭ مٷشەسٸ بولعان ازامات. سول كٸسٸ جاركەنتتە وق تيٸپ, قازا بولعان. ماعجاننىڭ بۇل ٶلەڭٸ تەگٸن ٶلەڭ ەمەس. ٶيتكەنٸ, سول كەزەڭدە قازاقتىڭ قاي زييالىسى بولسىن, توتاليتارلىق جٷيەنٸڭ ساقتاپ وتىرعان وعى بولعان. سوۆەت ٷكٸمەتٸ ەڭ العاش قۇرىلعان كٷننەن باستاپ, قاندى ٷكٸمەت بولاتىن. بيلٸككە كەلۋٸنٸڭ ٶزٸ زاڭسىز, قاندى جولمەن كەلگەن. لەنين دە, ستالين دە سونىڭ بəرٸن زاڭداستىرىپ وتىرعان. قازاق زييالىلارىنىڭ اراسىنداعى توپتاسۋ, تەكەتٸرەس رەپرەسسييانىڭ باسى ەمەس ەدٸ. ول جاي عانا كەز كەلگەن حالىقتا بولاتىن ٶز زييالىلارىنىڭ اراسىندا بولاتىن تەكەتٸرەس ەدٸ. ال ونىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى - مəسكەۋ بولاتىن", - دەدٸ. 


كەش بارىسىندا ەركٸن شٷكٸمان, سəۋلەجان تاقزييا سىندى تانىمال əنشٸلەر الاش ارىستارىنا ارنالعان əندەردٸ ورىنداسا, باقىت بەدەلحان, جاراس سəرسەك, باعدات مٷباراك سىندى اقىندار ٶلەڭدەرٸن وقىدى. 


كەش سوڭىندا قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ جاڭا مٷشەلەرٸ - مۇرات شايماران, سəكەن سىبانباي, جاڭىلحان اسىلبەكوۆا, ارداق نۇرعازى, دəۋرەن قۋات, قويشىبەك مٷباراك, دميتريي يۆانوۆ, ىرىسبەك دəبەي, ەربولات تۇرسىنبەك, توقتارəلٸ تاڭجارىق, دارحان بەيسەنبەكۇلى, ماقسات رامازانۇلىنا كۋəلٸك تابىستالدى.