31 mamyrdy "Asharshylyqtan qyrylǵan halyqtyń jalpyulttyq aza tutý kúni" dep ataý usynyldy

31 mamyrdy "Asharshylyqtan qyrylǵan halyqtyń jalpyulttyq aza tutý kúni" dep ataý usynyldy

Qazaqstan Jazýshylar odaǵynda Alash arystary men asharshylyq qurbandaryna arnalǵan "Ən - minəjat, jyr - duǵa" atty rýhani kesh ótti. 

Keshke Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń Basqarma tóraǵasy Ulyqbek Esdəýlet, QR Eńbek sińirgen qairatkeri, jazýshy Smaǵul Elýbai, jazýshy, dramatýrg Sofy Smataev, Halyqaralyq "Alash" ədebi syilyǵynyń iegeri, aqyn Jərken Bódeshuly, aqyn Jaras Sərsek, alashtanýshy, jýrnalist Bolat Múrsəlim, t.b. tanymal tulǵalar qatysty. Keshti Jazýshylar odaǵy Tóraǵasynyń orynbasary, aqyn Baqyt Bedelhan júrgizdi.

Alǵash bolyp sóz alǵan Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń Basqarma tóraǵasy Ulyqbek Esdəýlet: "Bul - bir jaǵynan jazyqsyz qurbandardy qasterleý kúni bolsa, bir jaǵynan olardy eske alyp, aza tutý kúni. Osy qasietti qara shańyraq - Jazýshylar odaǵynda atylǵan arystarymyzdyń tabanynyń izi, estelikteri qalmasa da, rýhymen demep, qoldap turǵatyndai. Óitkeni, qazaqtyń sol úlken arystarynyń birazy osy Jazýshylar odaǵyn qurýǵa atsalysqan adamdar qatarynan. Keńes odaǵynyń qyzyl terrorynyń jalǵasy retinde "asyra silteý bolmasyn, asha tuiaq qalmasyn" dep halyqty ashtyqqa, qyrǵynǵa ushyratqany, odan bergi jyldarda Alashtyń ardaqty arystaryn shetinen qurbandyqqa shalǵany, jazyqsyz qýǵyn-súrginge ushyratqany, halyqtyń qaimaqtaryn qalqyp alyp, qalǵanyn tentiretip jibergendei zobalań kúige túsirgeni əli əlemdik tarihtan óz baǵasyn alǵan joq. Buryn-sońdy bolmaǵan qyrǵyn kúni belgilenip, taǵzym etetin, eske alatyn, aza tutatyn, ardaqtaityn, qasterleitin ataýly kúndi arnalǵanynyń ózine biz ishtei shúkirshilik etemiz", - dedi. 

Kezekti sóz alǵan jazýshy Smaǵul Elýbai: "Resmi túrde "31 mamyr qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý kúni" dep ataldy. Men osy ataýdyń ózinde bir shikilik bar ekenin aitqym keledi. Asharshylyq - elý jyl boiy sovet ideologiiasyn úrkitken sóz. Təýelsiz Qazaqstan tusynda da sol zańdy qabyldaityn kesheni kommýnisterimiz úrkip, asharshylyq degen sózdi alyp tastaǵan bolatyn. Bul 1995 jyly bolǵan oqiǵa. Sóitip, qýǵyn-súrgin qurbandaryn ǵana qaldyrdy. Bul asharshylyqtan ketken 4 mln. halyqtyń arýaǵyna jasalǵan qiianat boldy. Menińshe, bul másele qaita qaralýy tiis. Jəne bul apattyń aty "Asharshylyqtan qyrylǵan halyqtyń jalpyulttyq aza tutý kúni" dep atalýy kerek", - dedi.

Alashtanýshy-jýrnalist Bolat Múrsəlim: "Maǵjannyń "Sabataev Satylǵan, kóshede júrip atylǵan" degen óleńi bar. Sol "Satylǵan Sabataev" osy Jetisý óńirinen shyqqan alashordashy, Alashorda úkimetiniń múshesi bolǵan azamat. Sol kisi Jarkentte oq tiip, qaza bolǵan. Maǵjannyń bul óleńi tegin óleń emes. Óitkeni, sol kezeńde qazaqtyń qai ziialysy bolsyn, totalitarlyq júieniń saqtap otyrǵan oǵy bolǵan. Sovet úkimeti eń alǵash qurylǵan kúnnen bastap, qandy úkimet bolatyn. Bilikke kelýiniń ózi zańsyz, qandy jolmen kelgen. Lenin de, Stalin de sonyń bərin zańdastyryp otyrǵan. Qazaq ziialylarynyń arasyndaǵy toptasý, teketires repressiianyń basy emes edi. Ol jai ǵana kez kelgen halyqta bolatyn óz ziialylarynyń arasynda bolatyn teketires edi. Al onyń uiymdastyrýshysy - Məskeý bolatyn", - dedi. 


Kesh barysynda Erkin Shúkiman, Səýlejan Taqziia syndy tanymal ənshiler Alash arystaryna arnalǵan ənderdi oryndasa, Baqyt Bedelhan, Jaras Sərsek, Baǵdat Múbarak syndy aqyndar óleńderin oqydy. 


Kesh sońynda Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń jańa músheleri - Murat Shaimaran, Səken Sybanbai, Jańylhan Asylbekova, Ardaq Nurǵazy, Dəýren Qýat, Qoishybek Múbarak, Dmitrii Ivanov, Yrysbek Dəbei, Erbolat Tursynbek, Toqtarəli Tańjaryq, Darhan Beisenbekuly, Maqsat Ramazanulyna kýəlik tabystaldy.