J.Jabaev – 175 jyl: Jambylda halyqaralyq konferentsiia ótti

J.Jabaev – 175 jyl: Jambylda halyqaralyq konferentsiia ótti

Aqyn eskertkishine gúl qoiyp, rýhyna taǵzym etý rásiminen bastalǵan «Uly dala aqyny» atty halyqaralyq konferentsiiaǵa QR Prezidenti Ákimshiligi Basshysynyń birinshi orynbasary Dáýren Abaev, Mádeniet jáne sport ministri Aqtoty Raiymqulova, elimizden jáne Qyrǵyz Respýblikasynan belgili jazýshy, ǵalymdar, jambyltanýshylar, depýtattar men aqyn urpaqtary - barlyǵy 150-ge jýyq adam qatysty.

QR Prezidenti Ákimshiligi basshysynyń birinshi orynbasary Dáýren Abaev sharanyń mańyzdylyǵyn basa aitty.

Jambyldyń ónegeli ómiri men óneri – týǵan halqyn sheksiz súiýdiń, oǵan qaltqysyz qyzmet qylýdyń ozyq úlgisin aishyqtaidy. 

«Jambyl meniń jái atym, Halyq – meniń shyn atym», - dep jyrlaǵan Jyr alyby Jambyl Jabaevtyń esimi qazaqpen birge máńgi jasai beredi. Uly aqyn árdaiym jurtynyń janynan tabylyp, qamyn jedi. El basyna kún týǵan sátte jalyndy sózimen kópshiliktiń rýhyn kóterip, jigerin janydy. Qos ǵasyrda ǵumyr keship, talai aýmaly-tókpeli zamannyń kýási bolǵan abyz babamyz eshqashan adamdyqtyń asqaq biiginen tómendemegen. Qoqan bekteriniń de, Patshalyq Reseidiń de, Keńes úkimetiniń de ekpininen yqpai, árdaiym qalyń qazaqtyń sózin sóileýi Jambyldyń tek aqyn emes, azamat retindegi taý tulǵasyn ańǵartady. Dala danagóiiniń dara joly eldik múddege qyzmet etip júrgen árbir adamǵa úlgi-ónege, – dedi Abaev.

- Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń Jarlyǵymen uly aqynnyń mereitoiyn joǵary dárejede uiymdastyrý úshin arnaýly memlekettik komissiia quryldy. Bul aitýly datanyń byltyrǵy Abai jylymen sabaqtasyp, biylǵy Táýelsizdik mereitoiymen tuspa-tus kelýiniń simvoldyq máni zor. Sebebi qazaqtyń qos uly aqynynyń da asqaq armany – jurtynyń derbestigi men ósip-órkendeýi edi. Olar osy izgi tilekti óleńine ózek, shyǵarmashylyǵyna arqaý etti. Biz búgin abyzdarymyzǵa arman bolǵan azattyqtyń aishyqty belesine shyǵyp, babalar mirasyn dáriptep otyrmyz. Baiyptap qaraǵanǵa bul – tarihi sát, - dep atap ótti QR Prezidenti Ákimshiligi basshysynyń birinshi orynbasary. 

Konferentsiia barysynda Jambyl oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev tulǵanyń 175 jyldyq mereitoiyna orai atqarylyp jatqan aýqymdy sharalarǵa jan-jaqty toqtaldy.

-  Elimizde aqyn atymen atalatyn bir ǵana oblys bar. Ol – Jambyl oblysy. Qazaqstanda ǵana emes, jalpy álemde de adam atymen atalatyn, oblys, qalalar sanaýly.

Jyr alyby – Jambyl Jabaevtyń esimin enshilegen óńirimizdiń áleýmettik-ekonomikalyq damýymen qatar, rýhani-mádeni salasynda da oń ózgerister, atqarylyp jatqan aýqymdy sharýalar az emes. Solardyń  birqatary  uly jyraýdyń 175 jyldyq mereitoiyna arnaldy.

Jambyl oblysynda aqyn esimi berilgen 1 aýdan, 3 aýyldyq okrýg, 3 eldimeken, 1 dańǵyl men 83 kóshe, 10 mektep jáne 1 kitaphana bar. Sondai-aq, óńirde tulǵanyń qurmetine barlyǵy 8 eskertkish ornatylǵan.

Jyl boiy  arnalyp 784 is-shara ótti. Munyń bári aqyn esimin keiingi urpaqqa laiyqty túrde tanytyp, onyń rýhani ómirsheń murasyn keńinen nasihattaý jolynda atqarylyp jatqan jumystardyń bir parasy ǵana, - dedi aimaq basshysy.


Óz kezeginde, Mádeniet jáne sport ministri Aqtoty Raiymqulova da el Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵymen qatar kelgen Uly Jyraýdyń mereitoiyna orai uiymdastyrylǵan taǵylymdy sharalarǵa toqtaldy.

Filologiia ǵylymdarynyń doktory, akademik, jambyltanýshy Qalijan Ýalihan, aqyn, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy Ulyqbek Esdáýlet ǵasyr jasaǵan abyz aqynnyń shyǵarmashylyq qýaty, sheteldiń ádebiet maitalmandarynyń joǵary baǵasy týraly tilge tiek etti.

- Biz – batyry da, aqyny da bar elmiz. Bizdiń qazaqtyń myqtylyǵy sonda. Álemdegi eń biik taýdyń biri Alataý bolsa, álemdegi eń uly aqyndardyń biri - Jambyl Jabaev. Ǵalamshardyń aspanyn Alataý qalai biiktetse, adamzattyń aspanyn Jambyl aqyn solai biiktetken. Sondyqtan Alataý desek Jambyl babamyz eske túsedi, Jambyl desek Alataý kózge elesteidi. 

Biz Jambyldyń zańǵar muztaýyn áli tereń zerttep bolǵan joqpyz dep esepteimin. 

Jambyl jyrlary kezinde álemniń 160 tiline aýdarylyp, jaryq kórgen, - degen Ulyqbek Esdáýlet sheteldik jazýshylar Jambyldy HH-ǵasyrdyń Gomeri dep baǵalanyn aitty.

Sondai-aq, qoǵam qairatkerleri, Senat depýtaty Nurtóre Júsip pen Májilis depýtaty Bekbolat Tileýhan, jazýshy Jumabai Shashtaiuly, jazýshy-dramatýrg Elen Álimjan, májilis depýtaty Meirambek Tólepbergen, aqyn Dáýletkerei Kápuly, J.Jabaevtyń shóberesi Murathan Jambylov óz kezeginde tulǵanyń qazaq ádebietine qosqan orasan úlesi, aityskerligi men kemeńgeriligi týraly tebirene sóz qozǵady.

Qyrǵyzstannan kelgen Sh.Aitmatov atyndaǵy Til jáne ádebiet institýtynyń jetekshi ǵylymi qyzmetkeri Keldibek Qoilybaev pen aqyn, «Manasshylar» teatrynyń direktory Aziz Bimyrza eki eldiń ádebi-mádeni bailanysyndaǵy Jambyl Jabaevtyń rólin airyqsha atap ótti.

Basqosý barysynda qatysýshylar Jyr alyby týraly tyń málimettermen bólisip, shyǵarmashylyǵyn tereńirek zertteý, keleshekke urpaqqa laiyqty nasihattaý boiynsha birqatar oi-usynystaryn ortaǵa saldy.

«Jambyl jyraý» atty kitaptyń tusaýy kesildi. Oǵan Qyrǵyz Respýblikasynyń Ulttyq Ǵylymi Akademiiasy men Kitaphanasynyń arhivterinen tabylǵan, buǵan deiin baspa betin kórmegen, ǵylymi ainalymǵa túspegen tyń Jambyldyń qyrǵyz aqyndarymen aitystary, arnaý óleńderi, kórshi el ǵalymdarynyń tulǵa jaiyndaǵy zertteýleri toptastyrylǵan.