Foto: Ortkom
11 qarashada Ortalyq kommýnikatsiialar qyzmetiniń brifinginde Abai oblysynyń ákimi Berik Ýáli aimaqtyń áleýmettik-ekonomikalyq damýy týraly esep berdi, dep habarlaidy Ult.kz.Abai oblysyndaǵy eń ózekti máselelerdiń biri – halyqty jylýmen qamtamasyz etý. Jylytý maýsymyna daiyndyq barysynda arnaiy taldaý jasalyp, oblys aýmaǵynda jylý jelilerinde anyqtalǵan aqaýlardy joiý jumystary júrgizildi dep otyr oblys basshysy.
B. Ýálidiń sózinshe Prezident pen Úkimettiń qoldaýynyń arqasynda biyl bul maqsatqa 11,8 mlrd. teńge bólindi. Atalǵan qarajatqa Semei qalasyn jylýmen úzdiksiz qamtamasyz etý úshin 12 jylý kózi jańǵyrtylyp, 13,6 shaqyrym jylý jelileri aýystyryldy.
"Ózderińizge belgili, Aiagóz qalasynda da jylý tapshylyǵy problema boldy. «Ortalyq» qazandyǵynda árqaisynyń qýaty 10 Gkal/saǵat bolatyn úsh qazandyq ornatyldy. Sonymen qatar, 3,9 shaqyrym jylý jelileri aýystyryldy. Kýrchatov qalasynda, Jarma, Borodýliha, Jańasemei aýdandarynda 9 jylý kózinde jáne 4 shaqyrym jylý jelilerinde jóndeý jumystary júrgizildi" , – dedi oblys ákimi.
Jalpy, jylytý maýsymy oblysta 29 qyrkúiekte bastalyp, shtattyq rejimde ótip jatyr.
Sonymen qatar ákimniń sózinshe Semei qalasynyń oń jaǵalaýynda qazirgi tańda jylý energiiasynyń tapshylyǵy – 146,99 Gkal. Bul másele uzaq jyldar boiy qala turǵyndary úshin ózekti bolyp keledi. Prezidenttiń Semeide jańa jylý elektr ortalyǵyn (JEO) salý týraly tapsyrmasy osy problemany túbegeili sheshýge baǵyttalǵan. Osy maqsatta Abai oblysy ákimdigi, «Samuryq-Energo» AQ jáne jobalaýshy uiymdardyń qatysýymen jedel jumys toby quryldy. Qurylys alańy men kúl úiindisin jinaqtaý orny anyqtaldy. Qazirgi ýaqytta jobanyń tehnikalyq-ekonomikalyq negizdemesin ázirleý jumystary aiaqtalý satysynda.
Jańa jylý elektr ortalyǵynyń qýaty – 1000 Gkal, al elektr qýaty – 360 MVt bolady. Nysannyń birinshi kezeńin paidalanýǵa berý 2029 jyldyń úshinshi toqsanyna josparlanǵan. Bul joba iske asqanda Semeidiń oń jaǵalaýyndaǵy jylý tapshylyǵy joiylyp, ekologiialyq turǵydan tiimsiz jáne qýattylyǵy tómen eski qazandyqtar jabylady.
Aýyzsýmen qamtý máselesi qalai júrýde?
"Memleket basshysynyń halyqty sapaly aýyz sýmen qamtamasyz etý jónindegi tapsyrmasyna sáikes Abai oblysynda 33 joba júzege asyrylýda. Biyl barlyq qarjylandyrý kózderi esebinen 16,7 mlrd. teńge bólinip otyr. Atalǵan jobalar iske asqanda 38 myń adam aýyz sýmen qamtylady. Nátijesinde oblystyń sýmen qamtylý deńgeiin 100%-ǵa deiin jetkizý josparlanýda.
Sý jelileriniń tozýyn azaitý maqsatynda biyl 4 joba aiaqtalyp, tozý deńgeii 40%-ǵa deiin tómendetiledi. Kelesi jylǵa 24 sý jelilerin qaita qurý jobalaryn iske asyrý josparlanyp otyr. Sonymen qatar, oblys ortalyǵyndaǵy Murat saiajaiy men Bobrovka kentterin elektrmen jabdyqtaý jumystary júrgizilýde", - dep atap ótti ákim.
Abai oblysynda kólik infraqurylymyn damytý jumystary júieli túrde júrgizilýde
Berik Ýálidiń esebine súiensek biyl respýblikalyq mańyzy bar «Qalbataý-Maiqapshaǵai» avtojolynyń 184 shaqyrymy aiaqtaldy. Bul baǵyt óńirdiń ishki jáne syrtqy kólik bailanysyn jaqsartyp, oblystyń kórshiles Shyǵys Qazaqstan, Pavlodar oblystarymen, sondai-aq Qytai Halyq Respýblikasymen shekaralyq saýda-ekonomikalyq qatynastaryn nyǵaitýǵa múmkindik beredi. Sondai-aq, «Taldyqorǵan - Qalbataý - Óskemen» avtojolynyń qurylysy aiaqtalýǵa jaqyn.
Qazir negizgi bóligine asfalt tóselip, sońǵy abattandyrý jumystary júrgizilýde.
Budan bólek Qytai kompaniiasymen («China Railway Asia-Europe Construction Investment Co.LTD») Semei qalasyn ainalyp ótetin avtojol qurylysyn júzege asyrýǵa baǵyttalǵan kelisimge qol qoiyldy. Joba qazaq-qytai kásiporyndarynyń birlesken konsortsiýmy negizinde 2028 jylǵa deiin júzege asyrylady.
"Jergilikti joldardy jóndeýge biyl 21,4 mlrd. teńge qarastyryldy, bul qarajatqa 358,8 shaqyrym jol jóndeýden ótedi. Onyń ishinde Semei qalasynyń 52 kóshesinde ortasha jóndeý, 40 aýlada aýmaqtardy asfalttaý jumystary júrgizildi. Sondai-aq, 35 aýla abattandyryldy", - dedi B. Ýáli.
Semei qalasyndaǵy Qaraǵaily jáne Energetik shaǵyn aýdandaryn «Omby – Maiqapshaǵai» tas jolymen jalǵaityn jańa kóshe paidalanýǵa berildi. Joba aiasynda jaiaý júrginshiler men velojoldar salyndy, shamdardyń tirekteri ornatyldy.
Semei qalasynda tórt jolaqty jańa kópir salý jobasy iske asýda. Joba Memleket basshysynyń qoldaýymen, Qytai Halyq Respýblikasymen ózara is-qimyl aiasynda qaitarymsyz qarjy (grant) esebinen aiaqtalady. Eki el arasynda tehnikalyq-ekonomikalyq yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoiylǵan.
Biyl Semei qalasynyń simvolyna ainalǵan aspaly kópir men avtogýj kópiriniń asfalt jabyndysy tolyq aýystyryldy. Aspaly kópirge tolyq kúrdeli jóndeý úshin jobalyq-smetalyq qujattama ázirlenip jatyr.