Kollaj: Ult.kz
Qystyń alǵashqy lebi sezilgen sátten-aq, el ishinde eń ózekti suraqtardyń biri «Biyl jylýdan qiyndyq bolmai ma?» degen saýal. Óitkeni sońǵy jyldary Ridder, Ekibastuz, MAEK jylý elektr ortalyqtarynda bolǵan apattar qoǵamnyń áleýmettik turaqtylyǵyna tikelei áser etip keledi. Dál osy máseleni «AMANAT» partiiasy janyndaǵy Óńirlik damý jónindegi respýblikalyq keńestiń múshesi, depýtat Beisenǵaliev Úkimetke joldaǵan depýtattyq saýalynda kóterdi. Osy oraida Ult.kz tilshisi depýtat Berik Beisenǵalievtiń saýalyna orai aimaqtardaǵy jylý jaǵdaiyn anyqtap kórdi.
Depýtattyń aitýynsha, el boiynsha jylý júieleriniń ortasha tozý deńgeii 52%-ǵa jetken. Al jylý elektr ortalyqtarynyń 76%-y jarty ǵasyrǵa jýyq ýaqyttan beri jumys istep keledi. Mundai kórsetkishtiń saldary – jiilegen apattar, jylýdyń úzilýi jáne artyq energiia shyǵyny.
Máselen, zertteý nátijesinde Jambyl oblysynyń Shý qalasynda 70%-ǵa, Oral qalasynda JEO 86%-ǵa deiin, Qaraǵandy qalasynda 81%-ǵa, Pavlodarda 79%-ǵa jetkeni jáne Qostanai oblysynyń Arqalyq qalasynda 70%-ǵa deiin tozǵan.
Depýtat bul jaǵdaidyń túpki nátijesinde zardap shegetin – qarapaiym turǵyndar ekenin atap ótti. Sondyqtan ol Úkimetke bes naqty usynys jasady:
– Tozyǵy 60%-dan asqan jylý jelilerin jańǵyrtýdy jedeldetý;
– Qarjylandyrýdy orta jáne uzaq merzimdi biýdjet josparyna engizý;
– Energiia únemdeý jáne balamaly tehnologiialardy keńeitý;
– Investitsiia tartý men «jasyl obligatsiialardy» paidalaný;
– Sala mamandaryn daiarlaýǵa jáne otandyq jabdyq óndirýshilerin qoldaýǵa basymdyq berý.
Shý qalasy: «Daiynbyz, biraq táýekel bar»
Shý qalasyndaǵy «Shý jylý» mekemesiniń injeneri Erjan Rýslanuly qaladaǵy júielerdiń tozýy 54,9%-dy quraitynyn aitty. Onyń aitýynsha, bul deńgeimen qystan qiyndyqsyz shyǵýǵa múmkindik bar.
«Keibir ýchaskelerge ǵana joba jasap, qarjy suradyq. Qazirgi ýaqytta barlyq daiyndyq jasaldy, 4 qazannan bastap birqalypty jumys istep jatyrmyz. Árine, tehnika bolǵan soń, isten shyǵý múmkin. Biraq halyq qys ortasynda jylýsyz qalmaidy degen senimdemiz», – dedi ol.
Oral qalasy: «Jóndeý jumystaryna 895,9 mln teńge bólgen»
Oraldaǵy «Jaiyq jylý qýat» AQ bas direktorynyń mindetin atqarýshy Bekbolat Kameshov depýtattyq saýalda kórsetilgendei 86% emes, naqty tozý deńgeii 49,8% ekenin naqtylady. Kásiporyn 2025–2026 jyldarǵa arnalǵan jóndeý jumystaryna 895,9 mln teńge bólgen. Onyń ishinde:
– JEO jóndeýge – 565 mln tg;
– Gaz týrbinalyq qurylǵyǵa – 23 mln tg;
– Jylý jelilerin qaita qurýǵa – 330,8 mln tg bólingen.
Biyl jalpy uzyndyǵy 5,5 km jylý trassasy jańartylǵan. Al «Oral qalasynda JEO kollektorynan «Siti Tsentr» túiinine deiingi TM-2 magistralin rekonstrýktsiialaý» jobasy 2026 jylǵa deiin josparlanǵanymen, nysan merziminen buryn – 2025 jylǵy 18 qazanda paidalanýǵa berilgen eken. Bul joba nátijesinde 10 myń turǵyn, 43 kópqabatty úi jáne 7 áleýmettik nysan úzdiksiz jylýmen qamtylyp jatyr.
«Qala boiynsha barlyq 1217 kópqabatty úi tolyq daiyn. JEO jóndeý jumystary 100% aiaqtaldy. Biylǵy jylytý maýsymy turaqty rejimde ótýde, eshqandai aqaý tirkelgen joq», – deidi Bekbolat Kameshov.
Elimizdegi jylý infraqurylymynyń tozýy búginniń emes, ondaǵan jyldar boiy jinaqtalǵan másele. Aldaǵy qys osy jumystardyń nátijesin synaityn kezeń bolmaq. Sondyqtan «jylý maýsymyna daiynbyz ba?» degen suraqtyń jaýaby – tek daiyndyq aktilerinde emes, turaqty jylý men turǵyndardyń rizashylyǵynda kórinetin bolady.
Osy materialdy daiyndaý barysynda depýtat ataǵan Qaraǵan, Pavlodar, Arqalyq qalasynyń da jaýapty mekemelerine habarlastyq. Alaida olar naqty jaýap bermedi.
Aqbota Musabekqyzy
