Júzdegen qyz internette jynystyq qýdalaýǵa tap bolǵanyn aitady

Júzdegen qyz internette jynystyq qýdalaýǵa tap bolǵanyn aitady



Dúniejúzinde kóptegen jas áielder men qyzdar ózderiniń internettegi qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin áldeqaida tiimdi qoldaý alǵysy keletinin aitty, -dep habarlaidy "Ult Aqparat".

CNN as Equals jáne Plan international ÚEU álemniń toǵyz elinde 13 pen 24 jas aralyǵyndaǵy 600-den astam jas áielder men qyzdarǵa saýalnama júrgizip, olardyń kópshiligi (75%) internette qaýip-qaterge tap bolǵanyn aitqan, onnan astamy ondai jaǵdaimen kúndelikti kezdesedi. Olar únemi qaýipke tap bolatynyn jáne kómek suraýǵa múmkindigi joq nemese yqpaldy eshkim joq ekenin aitqan.

Respondentterdiń jartysyna jýyǵy (keibireýleri 13 jasta) seksýaldy mándegi sýretterdi nemese videolardy kórgenin nemese alǵanyn habarlady,al tórtten bir bóligi internettegi kemsitýshilikke nemese qorlaityn sózderge tap bolǵanyn aitty.

Saýalnamaǵa qatysqan qyzdardyń kóbi Facebook-te eń kóp qaýip tóngenin, odan keiin WhatsApp, Instagram jáne TikTok-ta jynystyq qýdalaýǵa tap bolǵan. Olar álemdegi eń kóp qoldanylatyn áleýmettik platformalardyń biri.
Saýalnama Boliviia, Braziliia, Býrkina-Faso, Kolýmbiia, Keniia, Malavi, Nepal, Filippin jáne Timor-Lestide júrgizildi. Olar osy elderde ósip kele jatqan barlyq qyzdar men jas áielderdiń ókili emes, biraq nátijeler osy jas áielderdiń kópshiliginiń daýystary men kúndelikti tájiribesin kórsetedi.

Mundai ziiannyń saldary týraly aita otyryp, saýalnamaǵa qatysqandardyń úshten birinen astamy qaiǵy — qasiret, depressiia, stress nemese mazasyzdyqty bastan keshiretinin aitqan, sondai-aq olardyń kópshiligi jelidegi qaýipsizdigi úshin ózderi jaýapty dep sanaidy. Qyzdardyń kóbi jeliden shyǵyp, jaǵdaidy sheshý úshin óz akkaýnttaryn qupiia etedi eken.
Óz qaýipsizdigi úshin jalǵyz ózi jaýap bermeýi kerek dep sanaityndary da bar kórinedi. Olar úkimetten, bilikten, tehnologiialyq kompaniialardan jáne olardyń otbasylarynan jaqsy qoldaý men resýrstardy qalaidy.