Tanymal aitys júrgizýshisi, belgili aqyn, Aitys aqyndary men jyrshy-termeshilerdiń halyqaralyq odaǵynyń tóraǵasy Júrsin Erman Imanǵali Tasmaǵambetovke ózin mazalaǵan máselelerge bailanysty bazyna aitty. Aitys janashyry Úkimet basshysynyń orynbasaryna baǵyttalǵan aryz-shaǵymyn áleýmettik jelidegi jeke paraqshasynda jariialady.
***
Yzaly júrek, doly qol
Ýly siia, ashy til
Ne jazyp ketse jaiy sol -
Jek kórseńder óziń bil.
Abai
Men bul sózderdi ashý-yza ústinde jazyp otyrmyn. Artyq ketsem, Alla Taǵalanyń ózi keshirer.
Aqiqatyn aitar bolsam, bul jazba - Úkimet basshysynyń orynbasary Imanǵali Tasmaǵambetovtyń "dárgeiine jeter me eken" degen dámemen jazylýda. Ózi oqymasa da, shylaýynda júrgen áriptesimiz Júnisbek Sultanmuratovtyń kózine shalynaryna kúmán joq.
Aitys aqyndary men jyrshy-termeshilerdiń Halyqaralyq Odaǵynyń basqarma Tóraǵasy retinde daýsymdy shyǵaryp, tuiaq serippeske áddim joq.
I.Tasmaǵanbetov Almatynyń ákimi bolyp turǵan kezinde bir ret aitysqa kelgen aqyndardy qabyldap, D. Qonaevtyń as ishken bólmesinde aityskerlerge shai berip qurmet kórsetken. Odan basqa, aitysty Parijge aparamyz degende arnaiy ushaqty 3-4 kúnge jaldap ápergen márttigin de umytqan joqpyz. Barlyǵyn Alash balasyna ańyzdai jyrlap aitýmen kelemiz.
Sol qamqorshymyz byltyr úkimetke orynbasar bolyp kelgende endi aitystyń aiy ońynan týar dep bórkimizdi aspanǵa atyp qýandyq. Sol bórkimiz áli jerge túsken joq, al qýanyshymyz jelge ushyp ketti.
Birinshiden, IýNESKO-nyń materialdyq emes muralar tizimine engen atamura ónerimizdiń xalyqaralyq sertifikaty Astanaǵa kelgende sonyń tapsyrylý saltanatynan resmi Odaǵymyz tysqary qaldy. Odaǵymyz joq siiaqty, qolaisyz eken.
Ekinshiden, ile-shala táýelsizdiktiń 25 jyldyǵyna orai 25 myń adamǵa sólkebai taratylyp jatqanda, bir de bir aityskerge resmi qurmet kórsetilmedi. Jyldaǵy jaǵdai taǵy qaitalandy. Odaq jyl saiyn qansha usynys jasap jatsa da, táýelsizdikti jyrlaýmen tańdaiy tozyp kele jatqan bir aitysker aqynǵa ne orden, ne medal ne qurmetti ataq buiyrmaidy. Jylda osy. Ne Prezidenttiń, ne memlekettiń stipendiiasy timeidi. Tym bolmasa, mádeniet ministrliginiń "Mádeniet salasynyń úzdigi" degen tósbelgisine teń kórmeitindei bul sorly aityskerler kimnen kem edi? Alash balasynyń azattyqty ańsaǵan armanyn asqaq jyrǵa arqaý etip, rýxymyzdy kótergen, eldi rýxani táýelsizdikke tárbielegen, el táýelsizdiginiń saltanatyn talmai jyrlap kele jatqan atamura ónerdiń muragerlerin toi ústinde arqadan qaǵa salsa qaitedi? Sonsha keshpeitindei ne aitylyp edi?
Úshinshiden, yzamyzdy sharasynan shyǵarǵan sońǵy oqiǵa. Aitysqa qol sozǵan bireýdiń atyn atap qalsaq, soǵan kesirim tie me dep qorqatyn boldyq.
3-4 jeltoqsanda ótken "Altyn dombyra" aitysyn kórsetýge esh arna yqylas tanytpaǵan soń, Almaty qalasy ákiminiń orynbasary A.O.Qyryqbaev Eýraziia telearnasynyń basshysyna jalynǵandai bolyp túsirtip alyp edi. 31 jeltoqsan men 1,2 qańtarda kórsetemiz dep jarnamalanǵan sol aitystyń ornyna qaidaǵy bir álekei-shúlekei shatpaq kórsetilip jatqanyna úsh kún boldy Bul ne mazaq? IýNESKO-nyń qaramaǵyna alynyp xalyqaralyq zańnamalarmen qorǵalatyn aitysymyz osy ma? Tipti, dál osy aitysta Elbasy N.Á. Nazarbaevtyń táýelsizdikke sińirgen eńbegin asqaqtata jyrlaǵannan bóten sóz joq edi ǵoi! Álde bul baǵytymyzdyń da bireýlerge jaqpaityn bolǵany ma? Aitysty qanatynyń astyna alǵan "Nur Otannan" da yqpaldy kúshter bar ma? Onda aitysty óz qarjylaryna ótkizip, jergilikti telearna arqyly kórsetip, Elbasynyń saiasatyn tabandylyqpen júrgizip kele jatqan Qyrymbek Kósherbaev, Berdibek Saparbaev, Baqtyqoja Izmuxambetov, Nurlan Noǵaev jáne Baýyrjan Baibek siiaqty azamattarǵa Halyq Qaharmany ataǵyn berý kerek qoi.
Osy aryz-muńymyzdy I.N. Tasmaǵanbetovke aitpaǵanda kimge aitamyz?!
Qazaqty estir bir qulaq qaldy ma?!
Keide eki qolymdy tóbeme qoiyp, 150 aityskerdi sońyma ertip, basqa, bóten bir elge jer aýyp ketkim keledi.
Júrsin Erman
Ult portaly
