Foto: qaz365.kz
Elimizdiń jýrnalister qaýymy áleýmettik jelilerde «Mass-media» týraly «daýly» Zań jobasyn qyzý talqylap, kemshin tustary bar ekenin ashyq aityp jatyr. Jaqynda Almaty men Astanada bir top jýrnalist hám quqyqqorǵaýshy qatysqan arnaiy press-konferentsiia da ótti. Osy oraida Ult.kz saitynyń tilshisi jumys tobynyń múshesi, belgili jýrnalist Juldyz Ábdildaǵa birneshe suraq qoiǵan edi.
– Bul Zań jobasy jaily jelide qarsy pikir bildirgender arasynda ózińiz de barsyz. Qalai oilaisyz, aldaǵy ýaqytta osy talqylaýlardan oń ózgeris bola ma? Zań qabyldaýshy organ buǵan qanshalyqty qulaq asýy múmkin?
– Jumys toby qurylyp, biraz ýaqyt talqyladyq. Jumys tobynda alpys adam boldy. Biraq arasynda belsendi qatysyp, usynys-pikir bildirgender kóp emes. Joba ashyq normativtik-quqyqtyq aktiler portalyna salyndy. Onyń aldynda usynys, pikir bildirýge ashyq boldy. Soǵan qaramastan, áriptester asa belsendi bola qoimady. Almaty men Astanada ótken baspasóz máslihatynan keiin ministrlik ókilimen kezdestik. Áli de bolsa úmit bar. Pikirimiz eskeriledi dep sengimiz keledi.
Parlamentke kimder baratynyn, depýtattar ne ózgertetinin bilmeimiz.
– Bul Zań jobasynyń naqty qai baptaryn, iaki qandai jerlerin túzetý kerek jáne Zań osy kúiinde qabyldanǵan jaǵdaida ol jýrnalister jumysyna, sondai-aq media naryqtyń damýyna qalai áser etpek?
– Zań meilinshe jýrnalisterdiń erkin jumys isteýine múmkindik berse deimiz. Al media naryq damýy úshin báseke kerek.
– Sizdiń oiyńyzsha, ekiudai pikir týǵyzǵan "internet jarnamalar, internet platformalar men blogerler qyzmetin retteý" máselesin bólek qarastyryp, oǵan qatysty arnaiy Zań jobasyn ázirleý ideiasy durys pa? Bul da baqylaýdy kúsheitýdiń bir amaly emes pe?
– Blogerlerdiń qyzmetin retteý degenniń ózi durys emes. Qazir ekiniń biri bloger. Onyń bárin baqylaýda ustaý múmkin emes. Jalǵan aqparat taratsa, salyq tóleýden jaltarsa, zań boiynsha tyiym salynǵan dúnielerdi taratsa, basqa da zań buzýshylyqqa barsa, zań aldynda kóppen birge jaýap berýi kerek.
– Birqatar áriptesimiz jýrnalister úshin “baspasóz kartasyn” engizýge qatysty da qarsy oilaryn aityp, teris pikirler jazyp júr. Osy oraida zańdy suraq týyndaidy. Jalpy, jýrnalisterge "áleýmettik mártebe" men "áleýmettik jeńildikter" kerek pe?
– Baspasóz kartasyn engizýdi óz áriptesterimiz usynǵan eken. Dál qazirgi kúiinde ol kerek emes. Usynystar negizinde ózgertilip, tolyqtyrylady dep senemiz. Áleýmettik jeńildik bergennen jýrnalistiń mártebesi kóterilip ketpeidi. Jýrnalistiń mártebesin kóterý úshin kásibi deńgeidi kóterip, ashyq báseke bolýyna jaǵdai jasaý kerek. Jýrnalisterge naryqqa sai jaqsy jalaqy tólese, eshqandai jeńildik qajet te bolmaidy.
– Burynyraq jýrnalist saýalyna 15 kún ishinde jaýap beriletin, qazir 7 kúnde jaýap berilýi kerek. Degenmen búgingi qoǵamda, minýt saiyn aqparat jańaratyn zamanda jýrnalist suraǵan másele “eskirip”, mańyzyn joǵaltatyny da ras. Memlekettik mekemelerdiń birer saǵatta nemese sol mezette aýyzsha jaýap berýine ne kedergi? Qaralyp jatqan zań jobasynda bul týraly qandai talqylaý bar?
– Kóp talqyǵa túsken másele. Qalai bolaryn ýaqyt kórsetedi.
– Atalǵan Zańnyń oń tustary bolsa, oǵan da toqtalyp ótseńiz…
– Kei áriptesterimiz zań jobasyn oqymai-aq, qoldaý bildirip, madaqtap jatyr eken. Bul etikaǵa qaishy. Biz bireýge qarsy emespiz, búirekten siraq shyǵarý maqsat emes. Bar bolǵany sapaly zań qabyldansa deimiz. Jaqsy zań bárimizge paidaly bolatynyn túsinýimiz kerek.
