فوتو: qaz365.kz
ەلٸمٸزدٸڭ جۋرناليستەر قاۋىمى ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە «ماسس-مەديا» تۋرالى «داۋلى» زاڭ جوباسىن قىزۋ تالقىلاپ, كەمشٸن تۇستارى بار ەكەنٸن اشىق ايتىپ جاتىر. جاقىندا الماتى مەن استانادا بٸر توپ جۋرناليست ھەم قۇقىققورعاۋشى قاتىسقان ارنايى پرەسس-كونفەرەنتسييا دا ٶتتٸ. وسى ورايدا Ult.kz سايتىنىڭ تٸلشٸسٸ جۇمىس توبىنىڭ مٷشەسٸ, بەلگٸلٸ جۋرناليست جۇلدىز ەبدٸلداعا بٸرنەشە سۇراق قويعان ەدٸ.
– بۇل زاڭ جوباسى جايلى جەلٸدە قارسى پٸكٸر بٸلدٸرگەندەر اراسىندا ٶزٸڭٸز دە بارسىز. قالاي ويلايسىز, الداعى ۋاقىتتا وسى تالقىلاۋلاردان وڭ ٶزگەرٸس بولا ما? زاڭ قابىلداۋشى ورگان بۇعان قانشالىقتى قۇلاق اسۋى مٷمكٸن?
– جۇمىس توبى قۇرىلىپ, بٸراز ۋاقىت تالقىلادىق. جۇمىس توبىندا الپىس ادام بولدى. بٸراق اراسىندا بەلسەندٸ قاتىسىپ, ۇسىنىس-پٸكٸر بٸلدٸرگەندەر كٶپ ەمەس. جوبا اشىق نورماتيۆتٸك-قۇقىقتىق اكتٸلەر پورتالىنا سالىندى. ونىڭ الدىندا ۇسىنىس, پٸكٸر بٸلدٸرۋگە اشىق بولدى. سوعان قاراماستان, ەرٸپتەستەر اسا بەلسەندٸ بولا قويمادى. الماتى مەن استانادا ٶتكەن باسپاسٶز مەسليحاتىنان كەيٸن مينيسترلٸك ٶكٸلٸمەن كەزدەستٸك. ەلٸ دە بولسا ٷمٸت بار. پٸكٸرٸمٸز ەسكەرٸلەدٸ دەپ سەنگٸمٸز كەلەدٸ.
پارلامەنتكە كٸمدەر باراتىنىن, دەپۋتاتتار نە ٶزگەرتەتٸنٸن بٸلمەيمٸز.
– بۇل زاڭ جوباسىنىڭ ناقتى قاي باپتارىن, ياكي قانداي جەرلەرٸن تٷزەتۋ كەرەك جەنە زاڭ وسى كٷيٸندە قابىلدانعان جاعدايدا ول جۋرناليستەر جۇمىسىنا, سونداي-اق مەديا نارىقتىڭ دامۋىنا قالاي ەسەر ەتپەك?
– زاڭ مەيلٸنشە جۋرناليستەردٸڭ ەركٸن جۇمىس ٸستەۋٸنە مٷمكٸندٸك بەرسە دەيمٸز. ال مەديا نارىق دامۋى ٷشٸن بەسەكە كەرەك.
– سٸزدٸڭ ويىڭىزشا, ەكٸۇداي پٸكٸر تۋعىزعان "ينتەرنەت جارنامالار, ينتەرنەت پلاتفورمالار مەن بلوگەرلەر قىزمەتٸن رەتتەۋ" مەسەلەسٸن بٶلەك قاراستىرىپ, وعان قاتىستى ارنايى زاڭ جوباسىن ەزٸرلەۋ يدەياسى دۇرىس پا? بۇل دا باقىلاۋدى كٷشەيتۋدٸڭ بٸر امالى ەمەس پە?
– بلوگەرلەردٸڭ قىزمەتٸن رەتتەۋ دەگەننٸڭ ٶزٸ دۇرىس ەمەس. قازٸر ەكٸنٸڭ بٸرٸ بلوگەر. ونىڭ بەرٸن باقىلاۋدا ۇستاۋ مٷمكٸن ەمەس. جالعان اقپارات تاراتسا, سالىق تٶلەۋدەن جالتارسا, زاڭ بويىنشا تىيىم سالىنعان دٷنيەلەردٸ تاراتسا, باسقا دا زاڭ بۇزۋشىلىققا بارسا, زاڭ الدىندا كٶپپەن بٸرگە جاۋاپ بەرۋٸ كەرەك.
– بٸرقاتار ەرٸپتەسٸمٸز جۋرناليستەر ٷشٸن “باسپاسٶز كارتاسىن” ەنگٸزۋگە قاتىستى دا قارسى ويلارىن ايتىپ, تەرٸس پٸكٸرلەر جازىپ جٷر. وسى ورايدا زاڭدى سۇراق تۋىندايدى. جالپى, جۋرناليستەرگە "ەلەۋمەتتٸك مەرتەبە" مەن "ەلەۋمەتتٸك جەڭٸلدٸكتەر" كەرەك پە?
– باسپاسٶز كارتاسىن ەنگٸزۋدٸ ٶز ەرٸپتەستەرٸمٸز ۇسىنعان ەكەن. دەل قازٸرگٸ كٷيٸندە ول كەرەك ەمەس. ۇسىنىستار نەگٸزٸندە ٶزگەرتٸلٸپ, تولىقتىرىلادى دەپ سەنەمٸز. ەلەۋمەتتٸك جەڭٸلدٸك بەرگەننەن جۋرناليستٸڭ مەرتەبەسٸ كٶتەرٸلٸپ كەتپەيدٸ. جۋرناليستٸڭ مەرتەبەسٸن كٶتەرۋ ٷشٸن كەسٸبي دەڭگەيدٸ كٶتەرٸپ, اشىق بەسەكە بولۋىنا جاعداي جاساۋ كەرەك. جۋرناليستەرگە نارىققا ساي جاقسى جالاقى تٶلەسە, ەشقانداي جەڭٸلدٸك قاجەت تە بولمايدى.
– بۇرىنىراق جۋرناليست ساۋالىنا 15 كٷن ٸشٸندە جاۋاپ بەرٸلەتٸن, قازٸر 7 كٷندە جاۋاپ بەرٸلۋٸ كەرەك. دەگەنمەن بٷگٸنگٸ قوعامدا, مينۋت سايىن اقپارات جاڭاراتىن زاماندا جۋرناليست سۇراعان مەسەلە “ەسكٸرٸپ”, ماڭىزىن جوعالتاتىنى دا راس. مەملەكەتتٸك مەكەمەلەردٸڭ بٸرەر ساعاتتا نەمەسە سول مەزەتتە اۋىزشا جاۋاپ بەرۋٸنە نە كەدەرگٸ? قارالىپ جاتقان زاڭ جوباسىندا بۇل تۋرالى قانداي تالقىلاۋ بار?
– كٶپ تالقىعا تٷسكەن مەسەلە. قالاي بولارىن ۋاقىت كٶرسەتەدٸ.
– اتالعان زاڭنىڭ وڭ تۇستارى بولسا, وعان دا توقتالىپ ٶتسەڭٸز…
– كەي ەرٸپتەستەرٸمٸز زاڭ جوباسىن وقىماي-اق, قولداۋ بٸلدٸرٸپ, ماداقتاپ جاتىر ەكەن. بۇل ەتيكاعا قايشى. بٸز بٸرەۋگە قارسى ەمەسپٸز, بٷيرەكتەن سيراق شىعارۋ ماقسات ەمەس. بار بولعانى ساپالى زاڭ قابىلدانسا دەيمٸز. جاقسى زاڭ بەرٸمٸزگە پايدالى بولاتىنىن تٷسٸنۋٸمٸز كەرەك.
