Foto ashyq derekkózden alyndy
Qazaqstandaǵy joǵary bilim men ǵylym qarqyndy damý satysynda, bizdiń elimizde akademiialyq jáne ziiatkerlik progrestiń jańa kókjiekteri ashyldy. Bul baǵyttardyń damý qarqynynyń joǵary bolýy, eń aldymen, aimaqtaǵy ǵylymi-tehnikalyq progrestiń jáne demografiialyq protsesterdiń dinamikasyna bailanysty, – dep habarlaidy Ult.kz.
Qazaqstan ekonomikalyq ósý men innovatsiialyq damýdyń negizgi faktory retinde joǵary bilim berý júiesin damytýǵa úlken kóńil bólýde. Sońǵy jyldary Qazaqstan Úkimeti joǵary bilimdi jańǵyrtý men reformalaý, oqytýdyń ozyq ádisterin engizý, zamanaýi infraqurylymdardy damytý jáne akademiialyq utqyrlyqty qoldaý boiynsha aýqymdy sharalardy qabyldaýda.
«Qazaqstandaǵy joǵary bilimdi damytýdyń basym mindetteriniń biri - onyń sapasy men halyqaralyq deńgeide básekege qabilettiligin arttyrý bolyp tabylady. Osy strategiia aiasynda innovatsiialyq oqytý baǵdarlamalary engizilýde, ýniversitetterdiń ǵylymi-zertteý qyzmetiniń deńgeii kóterilip, bilim berý infraqurylymynyń sapasy artyp, halyqtyń joǵary bilim alýǵa qoljetimdiligi keńeiip keledi. Qazirdiń ózinde 2022 jyldyń sońyna qarai qazaqstandyq joǵary oqý oryndarynyń bilim berý baǵdarlamalarynyń 71%-y jańartyldy, 2 ýniversitet ǵylymi-zertteý mártebesine ie boldy, bilim granttarynyń sany 19%-ǵa, stýdentterdiń shákirtaqysy eki esege ósti», – dedi Joǵary bilim jáne ǵylym ministrliginiń baspasóz qyzmetiniń mamany.
Sońǵy bir jylda halyqaralyq akademiialyq yntymaqtastyq aitarlyqtai jaqsardy. Sońǵy bir jylda salalyq ministrlik elimizde 4 sheteldik joǵary oqý oryndarynyń filialdaryn ashý boiynsha kúrdeli jumystardy atqardy. 2029 jylǵa deiin osy tórt jańa filialǵa taǵy toǵyz filial qosylady dep josparlanýda. Qazir ǵylym jáne joǵary bilim ministrliginde atap ótkendei, sheteldik seriktestermen belsendi kelissózder júrgizilýde, naqty is-sharalardyń egjei-tegjeileri men josparlary talqylanýda.
Biyl Qazaqstan Respýblikasy Úkimetiniń qaýlysymen Joǵary bilim men ǵylymdy damytýdyń 2023-2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasy bekitildi. Bul tujyrymdama orta merzimdi perspektivada salany odan ári damytýdyń basymdyqtaryn aiqyn kórsetedi. Osylaisha, joǵary bilim berý salasynda memleket kelesi máselelerge erekshe kóńil bólýdi josparlap otyr:
- joǵary jáne joǵary oqý ornynan keiingi bilimniń bolýy;
- kadrlardy jetildirý;
- joǵary oqý oryndarynyń infraqurylymy men tsifrlyq arhitektýrasyn damytý;
- joǵary jáne joǵary oqý ornynan keiingi bilim berýdi internatsionaldandyrý;
- ýniversitettiń úshinshi missiiasy;
- ómir boiy bilim alýdy damytý;
- úzdiksiz bilim berý júiesin damytý jáne formaldy emes oqytýdyń nátijelerin taný;
- sertifikattaý júiesin damytý jáne halyqty beiresmi bilimmen qamtýdy keńeitý;
- azamattardyń tsifrlyq quzyrettiligin arttyrý.
Qazaqstan ǵylymynyń damýynyń mańyzdy quramdas bóligi ǵylymi zertteýler men innovatsiialardy qoldaý bolyp tabylady. Úkimet aqparattyq tehnologiialar, energetika, biomeditsina, ekologiia jáne t.b. siiaqty ártúrli salalarda ǵylymi zertteýler úshin qolaily orta qurýǵa yqpal ete otyryp, ártúrli ǵylymi baǵdarlamalar men jobalarǵa belsendi túrde investitsiialaýda.
Ótken jyldyń ózinde Úkimet aldaǵy úsh jylda qazaqstandyq ǵylymdy qarjylandyrýdy 3,5 esege arttyrdy. Bul, eń aldymen, ǵalymdarǵa tólenetin tólem máselesin sheshýge jáne olardyń jalaqysynyń 2 esege ósýin qamtamasyz etýge múmkindik berdi. Sonymen qatar, jas ǵalymdar men zertteýshilerdi qoldaýǵa, onyń ishinde álemniń jetekshi sheteldik institýttary men zerthanalarynda tegin taǵylymdamadan ótýdi uiymdastyrý arqyly jaǵdai jasaldy.
