جوعارى بٸلٸمدٸ رەفورمالاۋ قالاي جٷرٸپ جاتىر?

جوعارى بٸلٸمدٸ رەفورمالاۋ قالاي جٷرٸپ جاتىر?

فوتو اشىق دەرەككٶزدەن الىندى


قازاقستانداعى جوعارى بٸلٸم مەن عىلىم قارقىندى دامۋ ساتىسىندا, بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە اكادەمييالىق جەنە زيياتكەرلٸك پروگرەستٸڭ جاڭا كٶكجيەكتەرٸ اشىلدى. بۇل باعىتتاردىڭ دامۋ قارقىنىنىڭ جوعارى بولۋى, ەڭ الدىمەن, ايماقتاعى عىلىمي-تەحنيكالىق پروگرەستٸڭ جەنە دەموگرافييالىق پروتسەستەردٸڭ ديناميكاسىنا بايلانىستى, – دەپ حابارلايدى Ult.kz.

قازاقستان ەكونوميكالىق ٶسۋ مەن يننوۆاتسييالىق دامۋدىڭ نەگٸزگٸ فاكتورى رەتٸندە جوعارى بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن دامىتۋعا ٷلكەن كٶڭٸل بٶلۋدە. سوڭعى جىلدارى قازاقستان ٷكٸمەتٸ جوعارى بٸلٸمدٸ جاڭعىرتۋ مەن رەفورمالاۋ, وقىتۋدىڭ وزىق ەدٸستەرٸن ەنگٸزۋ, زاماناۋي ينفراقۇرىلىمداردى دامىتۋ جەنە اكادەمييالىق ۇتقىرلىقتى قولداۋ بويىنشا اۋقىمدى شارالاردى قابىلداۋدا.

«قازاقستانداعى جوعارى بٸلٸمدٸ دامىتۋدىڭ باسىم مٸندەتتەرٸنٸڭ بٸرٸ - ونىڭ ساپاسى مەن حالىقارالىق دەڭگەيدە بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن ارتتىرۋ بولىپ تابىلادى. وسى ستراتەگييا اياسىندا يننوۆاتسييالىق وقىتۋ باعدارلامالارى ەنگٸزٸلۋدە, ۋنيۆەرسيتەتتەردٸڭ عىلىمي-زەرتتەۋ قىزمەتٸنٸڭ دەڭگەيٸ كٶتەرٸلٸپ, بٸلٸم بەرۋ ينفراقۇرىلىمىنىڭ ساپاسى ارتىپ, حالىقتىڭ جوعارى بٸلٸم الۋعا قولجەتٸمدٸلٸگٸ كەڭەيٸپ كەلەدٸ. قازٸردٸڭ ٶزٸندە 2022 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ 71%-ى جاڭارتىلدى, 2 ۋنيۆەرسيتەت عىلىمي-زەرتتەۋ مەرتەبەسٸنە يە بولدى, بٸلٸم گرانتتارىنىڭ سانى 19%-عا, ستۋدەنتتەردٸڭ شەكٸرتاقىسى ەكٸ ەسەگە ٶستٸ», – دەدٸ جوعارى بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنٸڭ مامانى.

سوڭعى بٸر جىلدا حالىقارالىق اكادەمييالىق ىنتىماقتاستىق ايتارلىقتاي جاقساردى. سوڭعى بٸر جىلدا سالالىق مينيسترلٸك ەلٸمٸزدە 4 شەتەلدٸك جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ فيليالدارىن اشۋ بويىنشا كٷردەلٸ جۇمىستاردى اتقاردى. 2029 جىلعا دەيٸن وسى تٶرت جاڭا فيليالعا تاعى توعىز فيليال قوسىلادى دەپ جوسپارلانۋدا. قازٸر عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترلٸگٸندە اتاپ ٶتكەندەي, شەتەلدٸك سەرٸكتەستەرمەن بەلسەندٸ كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزٸلۋدە, ناقتى ٸس-شارالاردىڭ ەگجەي-تەگجەيلەرٸ مەن جوسپارلارى تالقىلانۋدا.

بيىل قازاقستان رەسپۋبليكاسى ٷكٸمەتٸنٸڭ قاۋلىسىمەن جوعارى بٸلٸم مەن عىلىمدى دامىتۋدىڭ 2023-2029 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى بەكٸتٸلدٸ. بۇل تۇجىرىمداما ورتا مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆادا سالانى ودان ەرٸ دامىتۋدىڭ باسىمدىقتارىن ايقىن كٶرسەتەدٸ. وسىلايشا, جوعارى بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا مەملەكەت كەلەسٸ مەسەلەلەرگە ەرەكشە كٶڭٸل بٶلۋدٸ جوسپارلاپ وتىر:

- جوعارى جەنە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيٸنگٸ بٸلٸمنٸڭ بولۋى;

- كادرلاردى جەتٸلدٸرۋ;

- جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ينفراقۇرىلىمى مەن تسيفرلىق ارحيتەكتۋراسىن دامىتۋ;

- جوعارى جەنە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيٸنگٸ بٸلٸم بەرۋدٸ ينتەرناتسيونالداندىرۋ;

- ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ ٷشٸنشٸ ميسسيياسى;

- ٶمٸر بويى بٸلٸم الۋدى دامىتۋ;

- ٷزدٸكسٸز بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن دامىتۋ جەنە فورمالدى ەمەس وقىتۋدىڭ نەتيجەلەرٸن تانۋ;

- سەرتيفيكاتتاۋ جٷيەسٸن دامىتۋ جەنە حالىقتى بەيرەسمي بٸلٸممەن قامتۋدى كەڭەيتۋ;

- ازاماتتاردىڭ تسيفرلىق قۇزىرەتتٸلٸگٸن ارتتىرۋ.

قازاقستان عىلىمىنىڭ دامۋىنىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بٶلٸگٸ عىلىمي زەرتتەۋلەر مەن يننوۆاتسييالاردى قولداۋ بولىپ تابىلادى. ٷكٸمەت اقپاراتتىق تەحنولوگييالار, ەنەرگەتيكا, بيومەديتسينا, ەكولوگييا جەنە ت.ب. سيياقتى ەرتٷرلٸ سالالاردا عىلىمي زەرتتەۋلەر ٷشٸن قولايلى ورتا قۇرۋعا ىقپال ەتە وتىرىپ, ەرتٷرلٸ عىلىمي باعدارلامالار مەن جوبالارعا بەلسەندٸ تٷردە ينۆەستيتسييالاۋدا.

ٶتكەن جىلدىڭ ٶزٸندە ٷكٸمەت الداعى ٷش جىلدا قازاقستاندىق عىلىمدى قارجىلاندىرۋدى 3,5 ەسەگە ارتتىردى. بۇل, ەڭ الدىمەن, عالىمدارعا تٶلەنەتٸن تٶلەم مەسەلەسٸن شەشۋگە جەنە ولاردىڭ جالاقىسىنىڭ 2 ەسەگە ٶسۋٸن قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ. سونىمەن قاتار, جاس عالىمدار مەن زەرتتەۋشٸلەردٸ قولداۋعا, ونىڭ ٸشٸندە ەلەمنٸڭ جەتەكشٸ شەتەلدٸك ينستيتۋتتارى مەن زەرتحانالارىندا تەگٸن تاعىلىمدامادان ٶتۋدٸ ۇيىمداستىرۋ ارقىلى جاعداي جاسالدى.