16 maýsymda Jenevada AQSh prezidenti Djo Baiden men Resei prezidenti Vladimir Pýtin kezdesti. Ekeýi memleket basshysy retinde alǵash ret kezdesip otyr.
Baiden men Pýtin kezdesýi Máskeý men Vashington arasyndaǵy qarym-qatynas nasharlaǵan tusta ótti, dep jazady Azattyq.
Eki el basshysynyń sammiti Jeneva qalasynyń jekemenshigi sanalatyn La Granj tarihi villasynda ótti. Kelissóz Nur-Sultan ýaqytymen 17:25 kezinde bastalyp, 21.00-da aiaqtaldy. Iaǵni tórt saǵattan az ýaqytqa sozyldy.
Kezdesýden soń AQSh jáne Resei prezidentteriniń atynan strategiialyq turaqtylyq týraly málimdeme jariialandy.
"Biz iadrolyq soǵysta jeńýshi tarap bolýy múmkin emes ekenin jáne ondai soǵys eshqashan bolmaýy kerek degen ustanymdy qoldanatynymyzdy rastaimyz. Bul maqsattarǵa jetý úshin Resei men AQSh taiaý ýaqyttada strategiialyq turaqtylyq boiynsha eki tarapty keshendi dialog bastaidy" dep jazylǵan qujatta.
Eki el liderleriniń kezdesýinen keiin kútilgendei, prezidentterdiń birlesken baspasóz máslihaty ótpedi. Aldymen Pýtin baspasóz máslihatyn ótkizip, sóilesýdi konstrýktivti jáne eshqandai qastyqsyz ótti dedi.
- Pýtinniń sózinshe, taraptar taiaý kúnderi AQSh elshisin Máskeýge jáne Resei elshisin Vashingtonǵa qaitarý jóninde kelisken.
- Pýtin Ýkraina máselesi talqylanǵanyn, biraq bul ólkeniń NATO-ǵa yqtimal múshe bolýy boiynsha "ústirtin" sóz bolǵanyn bildirdi. Pýtinniń aitýynsha, eki tarap teń Minsk kelisimderin iske asyrýdy qoldaitynyn atap ótti.
- Pýtinniń aitýynsha, taraptar kibershabýyldar jáne kiberqaýipsizdik máseleleri boiynsha keńesterdi bastaý týraly kelisken.
- Pýtin CNN telekanalynyń Aleksei Navalnyi týraly suraǵyna jaýap berip jatyp, Navalnyi ózi qamalýdy qalaǵan bolýy múmkin ekenin aitty. Ol sózinde oppozitsionerdi taǵy bir ret zań buzdy dep aiyptady. Pýtin kezdesý kezinde Navalnyi taqyryby Baidenniń bastamasymen kóterilgenin rastady. Budan bólek Vladimir Pýtin Navalnyi týraly aityp jatyp, AQSh-ty Reseidegi saiasi oppozitsiiaǵa qoldaý kórsetedi dep aiyptady.
- ABC telekanalynyń tilshisi Pýtinge Reseide Aleksei Navalnyidyń uiymdaryna tyiym salynǵany jóninde surady. Resei lideri Navalnyi jaqtastary jappai tártipsizdik uiymdastyrýǵa daiyndaldy dep aiyptady.
- Pýtin kezdesý kezinde AQSh prezidenti Azat Eýropa /Azattyq radiosy orys qyzmetiniń máselesin kótergenin jetkizdi. Ol media "shetel agenti" týraly zańdy tolyq saqtamai jatyr (RSE/RS orys biliginiń talaptary halyqaralyq zańǵa qaishy keledi dep esepteidi) dedi. Pýtin bul másele SIM deńgeiinde talqylanatynyn atap ótti.
- Tutqyn almasý týraly Pýtin bul másele áli talqylanady dedi.
Osydan keiin AQSh prezidenti Djo Baiden baspasóz máslihatyn ótkizdi. Ol AQSh nege Reseige qarsy sanktsiialar qabyldap jatqanyn Vladimir Pýtinge jeke jetkizgim keldi dedi. Ol Amerika saiasaty Reseige qarsy baǵyttalmaǵanyn, biraq AQSh prezidenti retinde adam quqyqtarynyń buzylýyna beijai qarai almaimyn dedi.
Baiden Aleksei Navalnyi týraly, Azat Eýropa /Azattyq radiosynyń orys qyzmetiniń máselesin kótergenin rastady.
- Baiden "Eger Navalnyi túrmede ólip qalsa ne bolady?" degen suraqqa jaýap berip jatyp, birinshi kezekte bul Reseidiń ózine jaman bolatynyn, óitkeni álemdik arenada oǵan halyqaralyq talaptardy syilamaǵan ólke retinde senimsizdik týatynyn jetkizdi.
- Baidenniń sózinshe, AQSh pen Resei strategiialyq turaqtylyq jáne iadrolyq qarýlanýdy baqylaý boiynsha "oiyn erejesi" týraly kelisip alýy qajet.
- AKSh prezidenti Pýtinge Resei sailaýlarǵa aralasa berse jáne kibershabýyldardy jalǵastyra berse, onyń saldary aýyr bolatynyn eskertti. Budan bólek ol kezdesýde kiberqaýipsizdik, Iran, Siriia, Aýǵanstan jáne Arktika taqyryptary jóninde sóz bolǵanyn rastady.
- Baiden Pýtinge AQSh Ýkrainanyń aimaqtyq tutastyǵyn qoldaityny týraly jetkizdi. Sonymen birge ol Belarýstaǵy jaǵdaidy talqylaǵanyn aitty.
- Baidenniń sózinshe, kezdesý pikir kelispeýshilikke qaramastan, pozitivti atmosferada ótken.
- Baiden sóziniń aiaǵynda Pýtin "qyrǵi-qabaq soǵysty" qalamaitynyndai áser qaldyrdy dedi.
