
16 ماۋسىمدا جەنەۆادا اقش پرەزيدەنتٸ دجو بايدەن مەن رەسەي پرەزيدەنتٸ ۆلاديمير پۋتين كەزدەستٸ. ەكەۋٸ مەملەكەت باسشىسى رەتٸندە العاش رەت كەزدەسٸپ وتىر.
بايدەن مەن پۋتين كەزدەسۋٸ مەسكەۋ مەن ۆاشينگتون اراسىنداعى قارىم-قاتىناس ناشارلاعان تۇستا ٶتتٸ, دەپ جازادى ازاتتىق.
ەكٸ ەل باسشىسىنىڭ سامميتٸ جەنەۆا قالاسىنىڭ جەكەمەنشٸگٸ سانالاتىن لا گرانج تاريحي ۆيللاسىندا ٶتتٸ. كەلٸسسٶز نۇر-سۇلتان ۋاقىتىمەن 17:25 كەزٸندە باستالىپ, 21.00-دا اياقتالدى. ياعني تٶرت ساعاتتان از ۋاقىتقا سوزىلدى.
كەزدەسۋدەن سوڭ اقش جەنە رەسەي پرەزيدەنتتەرٸنٸڭ اتىنان ستراتەگييالىق تۇراقتىلىق تۋرالى مەلٸمدەمە جارييالاندى.
"بٸز يادرولىق سوعىستا جەڭۋشٸ تاراپ بولۋى مٷمكٸن ەمەس ەكەنٸن جەنە ونداي سوعىس ەشقاشان بولماۋى كەرەك دەگەن ۇستانىمدى قولداناتىنىمىزدى راستايمىز. بۇل ماقساتتارعا جەتۋ ٷشٸن رەسەي مەن اقش تاياۋ ۋاقىتتادا ستراتەگييالىق تۇراقتىلىق بويىنشا ەكٸ تاراپتى كەشەندٸ ديالوگ باستايدى" دەپ جازىلعان قۇجاتتا.
ەكٸ ەل ليدەرلەرٸنٸڭ كەزدەسۋٸنەن كەيٸن كٷتٸلگەندەي, پرەزيدەنتتەردٸڭ بٸرلەسكەن باسپاسٶز مەسليحاتى ٶتپەدٸ. الدىمەن پۋتين باسپاسٶز مەسليحاتىن ٶتكٸزٸپ, سٶيلەسۋدٸ كونسترۋكتيۆتٸ جەنە ەشقانداي قاستىقسىز ٶتتٸ دەدٸ.
- پۋتيننٸڭ سٶزٸنشە, تاراپتار تاياۋ كٷندەرٸ اقش ەلشٸسٸن مەسكەۋگە جەنە رەسەي ەلشٸسٸن ۆاشينگتونعا قايتارۋ جٶنٸندە كەلٸسكەن.
- پۋتين ۋكراينا مەسەلەسٸ تالقىلانعانىن, بٸراق بۇل ٶلكەنٸڭ ناتو-عا ىقتيمال مٷشە بولۋى بويىنشا "ٷستٸرتٸن" سٶز بولعانىن بٸلدٸردٸ. پۋتيننٸڭ ايتۋىنشا, ەكٸ تاراپ تەڭ مينسك كەلٸسٸمدەرٸن ٸسكە اسىرۋدى قولدايتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
- پۋتيننٸڭ ايتۋىنشا, تاراپتار كيبەرشابۋىلدار جەنە كيبەرقاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەلەرٸ بويىنشا كەڭەستەردٸ باستاۋ تۋرالى كەلٸسكەن.
- پۋتين CNN تەلەكانالىنىڭ الەكسەي ناۆالنىي تۋرالى سۇراعىنا جاۋاپ بەرٸپ جاتىپ, ناۆالنىي ٶزٸ قامالۋدى قالاعان بولۋى مٷمكٸن ەكەنٸن ايتتى. ول سٶزٸندە وپپوزيتسيونەردٸ تاعى بٸر رەت زاڭ بۇزدى دەپ ايىپتادى. پۋتين كەزدەسۋ كەزٸندە ناۆالنىي تاقىرىبى بايدەننٸڭ باستاماسىمەن كٶتەرٸلگەنٸن راستادى. بۇدان بٶلەك ۆلاديمير پۋتين ناۆالنىي تۋرالى ايتىپ جاتىپ, اقش-تى رەسەيدەگٸ ساياسي وپپوزيتسيياعا قولداۋ كٶرسەتەدٸ دەپ ايىپتادى.
- ABC تەلەكانالىنىڭ تٸلشٸسٸ پۋتينگە رەسەيدە الەكسەي ناۆالنىيدىڭ ۇيىمدارىنا تىيىم سالىنعانى جٶنٸندە سۇرادى. رەسەي ليدەرٸ ناۆالنىي جاقتاستارى جاپپاي تەرتٸپسٸزدٸك ۇيىمداستىرۋعا دايىندالدى دەپ ايىپتادى.
- پۋتين كەزدەسۋ كەزٸندە اقش پرەزيدەنتٸ ازات ەۋروپا /ازاتتىق راديوسى ورىس قىزمەتٸنٸڭ مەسەلەسٸن كٶتەرگەنٸن جەتكٸزدٸ. ول مەديا "شەتەل اگەنتٸ" تۋرالى زاڭدى تولىق ساقتاماي جاتىر (رسە/رس ورىس بيلٸگٸنٸڭ تالاپتارى حالىقارالىق زاڭعا قايشى كەلەدٸ دەپ ەسەپتەيدٸ) دەدٸ. پۋتين بۇل مەسەلە سٸم دەڭگەيٸندە تالقىلاناتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
- تۇتقىن الماسۋ تۋرالى پۋتين بۇل مەسەلە ەلٸ تالقىلانادى دەدٸ.
وسىدان كەيٸن اقش پرەزيدەنتٸ دجو بايدەن باسپاسٶز مەسليحاتىن ٶتكٸزدٸ. ول اقش نەگە رەسەيگە قارسى سانكتسييالار قابىلداپ جاتقانىن ۆلاديمير پۋتينگە جەكە جەتكٸزگٸم كەلدٸ دەدٸ. ول امەريكا ساياساتى رەسەيگە قارسى باعىتتالماعانىن, بٸراق اقش پرەزيدەنتٸ رەتٸندە ادام قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلۋىنا بەيجاي قاراي المايمىن دەدٸ.
بايدەن الەكسەي ناۆالنىي تۋرالى, ازات ەۋروپا /ازاتتىق راديوسىنىڭ ورىس قىزمەتٸنٸڭ مەسەلەسٸن كٶتەرگەنٸن راستادى.
- بايدەن "ەگەر ناۆالنىي تٷرمەدە ٶلٸپ قالسا نە بولادى?" دەگەن سۇراققا جاۋاپ بەرٸپ جاتىپ, بٸرٸنشٸ كەزەكتە بۇل رەسەيدٸڭ ٶزٸنە جامان بولاتىنىن, ٶيتكەنٸ ەلەمدٸك ارەنادا وعان حالىقارالىق تالاپتاردى سىيلاماعان ٶلكە رەتٸندە سەنٸمسٸزدٸك تۋاتىنىن جەتكٸزدٸ.
- بايدەننٸڭ سٶزٸنشە, اقش پەن رەسەي ستراتەگييالىق تۇراقتىلىق جەنە يادرولىق قارۋلانۋدى باقىلاۋ بويىنشا "ويىن ەرەجەسٸ" تۋرالى كەلٸسٸپ الۋى قاجەت.
- اكش پرەزيدەنتٸ پۋتينگە رەسەي سايلاۋلارعا ارالاسا بەرسە جەنە كيبەرشابۋىلداردى جالعاستىرا بەرسە, ونىڭ سالدارى اۋىر بولاتىنىن ەسكەرتتٸ. بۇدان بٶلەك ول كەزدەسۋدە كيبەرقاۋٸپسٸزدٸك, يران, سيرييا, اۋعانستان جەنە اركتيكا تاقىرىپتارى جٶنٸندە سٶز بولعانىن راستادى.
- بايدەن پۋتينگە اقش ۋكراينانىڭ ايماقتىق تۇتاستىعىن قولدايتىنى تۋرالى جەتكٸزدٸ. سونىمەن بٸرگە ول بەلارۋستاعى جاعدايدى تالقىلاعانىن ايتتى.
- بايدەننٸڭ سٶزٸنشە, كەزدەسۋ پٸكٸر كەلٸسپەۋشٸلٸككە قاراماستان, پوزيتيۆتٸ اتموسفەرادا ٶتكەن.
- بايدەن سٶزٸنٸڭ اياعىندا پۋتين "قىرعي-قاباق سوعىستى" قالامايتىنىنداي ەسەر قالدىردى دەدٸ.