Jekemenshik mektepter dini bilim bere almaidy

Jaqyn arada Din isteri jáne azamattyq qoǵam ministri N.B.Ermekbaev jýrnalisterge bergen suqbatynda elimizde jekemenshik mektepterdiń ashylýyna qoldanystaǵy zańnamalar boiynsha qandai ba bir kedergi joq dep sanaitynyn málimdedi.

Osydan keiin keibir BAQ quraldary men jekelegen azamattar áleýmettik jelilelerde osy aqparatty durys túsinbesten, jekemenshik mektepter dini negizde oqyta alady degen pikir tarata bastady.

Bul shyndyqqa janaspaityn aqparat ekenine nazar aýdarǵym keledi.

Birinshiden, Din isteri jáne azamattyq qoǵam ministri N. B. Ermekbaev osy sózi arqyly hidjab kietin ata-analardyń memleket tarapynan bilim alýǵa qatysty qosymsha balamaly nusqa usynýyn talap etip jatqandyǵyn eskere otyryp jekemenshik mektepterdi ashýdyń múmkindikterin qarýǵa bolatyny týraly pikirin aitty.

Ekinshiden, qoldanystaǵy zańnamalarda jekemenshik mektepterdiń ashylýyna kedergi joq degenimen, ondai mektepterde tek qana dindar qyzdar ǵana oqidy dep aitpady. Sebebi, zańnamalarǵa sáikes kez kelgen oqýshy qyz turǵylyqty jeri boiynsha ornalasqan bilim oryndarynda oqýǵa quqyly. Olardy oramal taǵatyndar jáne oramal taqpaityndar dep bólýge bolmaidy.

Úshinshiden, jekemenshik mektepterde qyzdar oramalmen sabaqqa kele alady degen joq. Kerisinshe, mundai mektepterde de «Bilim týraly» zańǵa sáikes Bilim jáne ǵylym ministriniń 2016 jylǵy 14 qańtardaǵy №26 bekitilgen buiryǵynyń talaptary orta jáne jalpy orta bilim berý, mamandandyrylǵan jalpy bilim berý jáne arnaiy oqý baǵdarlamalaryn júzege asyratyn kez-kelgen oqý oryndaryna birdei qatysty.

Taǵy bir balama retinde qashyqtan bilim berý tásilin zertteýge bolatynyn bildirdi.

Muqiiat qaraǵan adam Ministrdiń osy eki tásildi taǵy da zertteý kerek ekendigine nazar aýdarǵanyn, iaǵni, mindetti túrde sheshiledi dep aitpaǵanyn ańǵarar edi.

Sondyqtan, keibir dindar azamattardyń Ministr Nurlan Baiuzaqulynyń osy sózderinen keiin ózderiniń qoiǵan talaptaryn oryndatqandai etip kórsetýleri túsiniksizdik týdyrady.

Osyǵan orai, jekemenshik mektepter ashylǵan kúnniń ózinde  olardyń bilim berý baǵdarlamalary Bilim jáne ǵylym ministrligi bekitken talaptarǵa sai bolýy kerek. Sondai aq, sabaq beretin ustazdarǵa qoiylatyn talaptar da oqytýshylardyń biliktiligine qarai rettelýi kerek. Jáne de ondai mektepterde de qyz-balalardyń sabaqqa oramal taǵyp kelýine jol berilmeidi.

eshqandai dini komponentter oqytylmaidy jáne tek qana dindarlardan quralmaidy. Sondai aq. Ministrlik jekemenshik mektepter ashylǵan jaǵdaida, sondai bilim berý mekemesinde oqimyn degen qyz balalarǵa shekteý qoiylýy múmkin dep sanaidy.  Mysaly, tek 9-shy synypty bitirgen soń ǵana qabyldanýy múmkin. Oǵan deiin memlekettik bilim berý mekemelerinde oqýy tiis.

Sonymen qatar, jekemenshik mektepterdi salý azamattardyń nemese jekelegen kásipkerlerdiń ózderiniń qarjysyna alynýy oryndy bolady.

Osyǵan qosymsha, taǵy bir máselege nazar aýdarǵym kelip otyr. Eger qyz balalar 1-shi synyptan bastap bólek oqityn bolsa olar qoǵamnan oqshaýlanyp, jatyrqap qalýy múmkin. Nátijesinde, keleshekte qoǵamnyń tolyqqandy múshesi bolyp qalyptasýyna keri áseri bolady. Sonymen qatar, qyz balalar men er balalar bólek oqýy múmkin bolǵanymen, bul mindetti túrde 1-shi synyptan bastap bólek oqýǵa bolady degendi bilirmeidi. Mysaly, olarǵa tek 9-shy synyptan keiin ǵana bólek mektepte oqýlaryna ruqsat berilýi múmkin. Memleket ondai talaptardy qoia alady.

Halyqaralyq tájiribelerdi alyp qaraityn bolsaq, kóptegen damyǵan elderde jekemenshik mekepter jáne qashyqtan oqytý tájiribesi bar ekenin kórýge bolady. Evropa elderinde jekemenshik mektepter bolǵanymen ol jerlerde irtúrli din ókilderiniń balalary bilim alyp jatady.

Jalpy, mektepterde oramal nemese hijab kiiý syrtqy kórinister bolýymen qatar, dini talaptardy ústem etýge umtylystyń kórinisi bolyp tabylady. Al, Konstitýtsiiada bizdiń elimiz zaiyrly memleket bolyp tabylatyndyǵy atap kórsetilgen. Zaiyrly memlekette zań dini talaptardan joǵary turady. Sondyqtan, áleýmettik qarym-qatynastar, onyń ishinde bilim berý, densaýlyq saqtaý, otbasy jáne neke institýttary dini normalarmen emes, zaiyrly memlekettiń zańnamasymen retteledi.

Al, oramalyn sheshpeimin degen qyz balalar balamaly nusqa retinde medreselerde oqýyn jalǵastyrýlaryna eshqandai kedergi joq. Onyń ózinde, olar 9-shy synypty bitirgen soń ǵana bolýlary kerek. Qazaqstan Respýblikasynyń «Dini qyzmet jáne dini birlestikter týraly» Zańynyń  3-babynda da dini bilim berý uiymdaryn qospaǵanda, Qazaqstan Respýblikasynda bilim berý men tárbieleý júiesi din men dini birlestikterden bólingen jáne zaiyrly sipatta bolady dep kórsetilgen.

QR Din isteri jáne azamattyq qoǵam ministrligi

Din isteri komiteti tóraǵasynyń orynbasary

Myrzaev Balǵabek Ábdiqaiymuly