QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty Marat Bashimov jeke derekterdi qorǵaýǵa arnalǵan bapty qoldady.
«Bul jeke quqyqtar men bostandyqtar, olar QR Konstitýtsiiasynda bekitilip, memleket tarapynan kepildendirilýi tiis, sebebi bul – adamnyń eń qundy jeke bostandyqtaryn paidalanýǵa múmkindik beretin qundylyqtar: ómirge jáne jeke qaýipsizdikke quqyq, jeke jáne otbasy ómiriniń igilikteri, moraldyq jáne rýhani kedergisizdik, ómirin, bostandyǵyn, jeke tulǵa retinde abyroiyn qorǵaýǵa qajettilikter», – dedi depýtat.
Marat Bashimovtyń aitýynsha, jeke quqyqtar men bostandyqtardyń negizgi máni konstitýtsiialyq formýladan týyndaidy:
«Adam, onyń ómiri, quqyqtary men bostandyqtary – memlekettiń eń joǵary qundylyqtary».
«Adamnyń jeke ómiri onyń óz jeke ómiriniń qoǵamǵa nemese memleketke jariialaǵysy kelmeitin aspektilerinen turady. Bul – jeke tulǵanyń erekshe táýelsizdigi, qoǵam men memleket baqylaýyna jatpaidy», – dedi spiker.
Munda jeke derekterdiń zańsyz jinaqtalýy, óńdelýi, saqtalýy jáne qoldanylýynan bostandyq týraly sóz bolyp otyr, sonyń ishinde tsifrlyq tehnologiialardy qoldaný arqyly óńdeletin derekterdi de qamtidy.
«Bul jeke quqyqtar men bostandyqtar toby jeke jáne otbasy ómiriniń qorǵalýy úshin kepildik beredi: jeke ómirge, jeke jáne otbasy qupiiasyna qol suǵylmaýshylyq quqyǵy. Jeke bostandyqqa konstitýtsiialyq quqyqtyń quramyna osy quqyqtar tobyna ár adamnyń jeke derekterdi zańsyz jinaý, óńdeý, saqtaý jáne paidalanýynan, sonyń ishinde tsifrlyq tehnologiialardy qoldaný arqyly, bostandyqqa quqyǵy siiaqty mańyzdy quqyqtardy qosý qajet», – dep atap ótti depýtat.
Marat Bashimov Qazaqstan zańnamasynda jeke derekterdi qorǵaýǵa baǵyttalǵan normalar bar ekenin eske saldy.
Mysaly, QR «Jeke derekter jáne olardy qorǵaý týraly» Zańynyń 11-babynda menshik ieleri, operatorlar jáne úshinshi tulǵalardyń shekteýli qoljetimdi jeke derekterdiń qupiialylyǵyn qamtamasyz etýge jáne sýbektiniń kelisiminsiz nemese zańdy negizsiz olardy taratýǵa jol bermeýge mindetti ekendigi kórsetilgen. Biometriialyq derekterdiń qupiialylyǵy bólek bekitilgen.
Sonymen qatar, QR Qylmystyq kodeksiniń 148-babynyń 1-bólimine sáikes, jeke ómir qupiiasyn zańsyz buzý eki jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrýǵa deiin qylmystyq jaýapkershilikke ákep soǵady.
Aita keteiik, kásibi qupiialarǵa bólek nazar aýdarylady.
«Belgili bir mamandyq ókilderine azamattardyń quqyqtary men zańdy múddelerin qorǵaý úshin senip tapsyrylǵan jeke jáne otbasy qupiialaryn kásibi qupiialar dep qaraý qajet. Olarǵa dárigerlik, advokattyq qupiia, qupiia ispoved, aldyn ala tergeý qupiiasy, notarialdyq áreketter qupiiasy jáne basqalary jatady», – dep atap kórsetti Bashimov.
