Foto: Ashyq derekkóz
Jaz mezgiliniń birinshi aiy da aiaqtalyp qaldy. «Balalar jazdy qalai ótkizedi, qalai demalady, demalysqa qaida barady?» degen suraqtardyń jaýabyn izdegende aldymen ulttyq qýyrshaq óneriniń temirqazyǵy sanalatyn Almaty memlekettik qýyrshaq teatry oiǵa oralady. Sondyqtan Ult.kz tilshisi bul teatr jazǵa qalai daiyndalyp, balalarǵa qandai tosyn syiy bar ekenin anyqtap kórdi.
30 maýsym – 4 shilde aralyǵynda IV Halyqaralyq «Quralai» qýyrshaq teatrlary festivaline barady. Festivaldiń basty maqsaty – taǵylym tamshysy bolǵan qýyrshaq teatry ónerin keńinen dáripteý, mártebeli mádenietimizdi, ónegeli ónerimizdi dúniejúzine nasihattaý, álemdik teatrlarmen shyǵarmashylyq qarym-qatynasty nyǵaityp, tájiribe almasyp, sheberlikti shyńdaý. Sondai-aq sábilerge shattyq syilap, balalarǵa rýhani-tanymdyq qoiylymdar usyný.
Almaty memlekettik qýyrshaq teatry bul festivalge «Qańbaq shal» spektaklin alyp barady.
Foto: puppet.kz
«Qańbaq shal» ertegisiniń avtory men rejisseri – Quralai Eshmuratova. Ertegide Qańbaq shal qara kúsh ieleri Qara dáý men Qyzyl dáýdi ailakerlik kúshpen jeńedi. Dáýlerdi dańǵoi, aqylsyz, qur keýdeler retinde mysqyldaidy. Al, qarapaiym Qańbaq shaldyń mereii ústem. Sebebi, ol – eshkimge jamandyq oilamaityn, óziniń adal eńbegimen, aqylymen kúneltken eńbek adamy.
Sonymen qatar, Qýyrshaq teatry shilde aiynda Eýropadaǵy eń bedeldi «Avignon Off» festivaline qatysady. Onda Ý.Shekspirdiń klassikalyq týyndysy «Romeo men Djýletta» spektaklin usynady. Spektakl jastardyń tańdaý erkindigi, patriarhaldy júieniń qysymy, urpaqtar arasyndaǵy túsinispeýshilik jáne álemdegi ultaralyq taptyq, mádeni kedergiler siiaqty ózekti máselelerdi qýyrshaq óneriniń zamanaýi úrdisi arqyly kórsetedi. Atalmysh spektakl rejisseri talantty Dina Jumabaidyń erekshe shyǵarmashylyq qoltańbasy spektaklge emotsionaldy tereńdik pen astarly simvoldardy qosyp, vizýaldyq jáne mýzykalyq sheshimder arqyly kórermenge erekshe áser qaldyrady. Spektaklde kórkem qýyrshaq plastikasy men akterlik oiyn úilesimdi ushtasyp, poetikalyq ári áserli sahnalyq atmosfera qurylady.
Foto: puppet.kz
«Off Avignon» festivaline qatysý Almaty qýyrshaq teatrynyń tarihyndaǵy aitýly beles, ulttyq qýyrshaq ónerin álemdik deńgeide tanystyrýǵa taptyrmas múmkindik. Biz klassikalyq shyǵarma Ýiliam Shekspirdiń «Romeo men Djýletta» tragediiasyn qýyrshaq tilimen jańasha túrlendirip usyndyq. Spektaklde akterlik sheberlik pen kórkem qýyrshaq plastikasy úilesim taýyp, kórermenge jańa estetikalyq áser syilaidy. Spektakl ótken ǵasyrdaǵy otbasy tarihyn ǵana emes, sonymen qatar búgingi tańdaǵy ózekti máselelerdi qamti kele, máńgilik óshpes taqyryptardy tereńinen qozǵaidy. Bul sapar bizdiń ujym úshin úlken jaýapkershilik ári shabyt kózi», - deidi Memlekettik qýyrshaq teatrynyń direktory Almat Amangeldi.
Aita keteiik, Almaty memlekettik qýyrshaq teatry maýsym aiynda tolyǵymen jumys istep tur. Keste boiynsha balalarǵa arnalǵan qoiylymdar júrip jatyr. Onyń ishinde suranysqa ie birneshe qoiylymǵa toqtala ótsek.
«Orman ǵajaiyptary» ertegisiniń avtory – Otfrid Proisler, rejisseri – Anton Zaitsev.
Foto: puppet.kz
«Kishkentai mystan» povesti negizinde sahnalanǵan Kishkentai Mystan bala kúninen ǵalamat siqyrshy bolýdy armandaidy. Bir kúni ol tyiym salynǵan siqyrshylar merekesine qatysyp, úlken siqyrshylardyń qaharyna ushyraidy. Sol sátten bastap, oǵan erekshe synaq beriledi: bir jyldyń ishinde «jaqsy siqyrshyǵa» ainalýy kerek.
Spektakl kishkentai kórermenderge jaqsylyqtyń jarshysy bolyp, ainalasyn meiirim men mahabbatqa bóleýge úndeidi. Ol adamgershilik, adaldyq, janashyrlyq siiaqty asyl qundylyqtardy dáriptep, shynaiy jaqsylyqtyń kúshi eń myqty siqyr ekenin dáleldeidi.
Foto: puppet.kz
Al Elena Lokshinanyń «Baýyrsaq» ertegisin rejisser Anton Zaitsev sahnalaǵan. Erteginiń bas keiipkeri – tańǵajaiyp geometriialyq pishinder áleminde ómir súretin shar tárizdi Baýyrsaq esimdi erekshe jaratylys týra solai oilaidy. Ol óziniń biregei daralyǵyna kámil senedi, sol sebepti ózge pishindi janýarlarǵa joǵarydan mensinbei qaraidy. Kúnderdiń bir kúni ol úiinen qashyp shyǵyp, ný ormannyń ishinde Qoian, Qasqyr, Aiý, Túlki syndy tańǵalarlyq turǵyndardy kezdestiredi. Olardyń bireýi romb pishindi, kelesisi naǵyz sharshy, al taǵy bireýi múlde úshburysh. Qoiylym barysynda kishkentai kórermen Baýyrsaqpen birge geometriialyq pishinderdiń áralýan túrlerimen tanysyp, birge oiyn oinap, kóńil kótere bi bileidi. Eń sońynda bul álemde geometriialyq pishinderdiń barlyǵy mańyzdy ma degen suraqtyń jaýabyn tabady. Osy bir erekshe qýyrshaq keiipkerleri bar, belgili slavian ertegisi boiynsha sahnalanǵan interaktivti tanymdyq qoiylym óz-ózimizdi jáne ózgelerdi túsine bilýdi jáne qabyldai alýdy úiretedi.
Foto: puppet.kz
«Qyzyl telpek» ertegisiniń avtory – S.Efremova, V.Kogan, rejisseri – Serik Maqulbekov. Qyzyl telpek – meirimdi, baýyrmal, qamqorshy qyz. Ol anasymen birge orman shetinde turady, al ájesi ormannyń ekinshi shetinde turady. Qyzyl telpek anasy pisirgen bálishterdi ájesine alyp bara jatyp, jolda sur qasqyrǵa tap bolady. Ash qasqyrdan zorǵa qutylǵan ol ájesine keledi. Biraq, tósekte ájesi emes, ájesin jegen álgi qasqyr jatady. Ertegi sátti, kútpegen tosyn syimen bitedi. Ǵajaiyp siqyrdyń kómegimen qasqyr pil balasyna ainalady. Qyzyl telpek pen pil balasy ormandy kúzetip, gúlderge sý quiyp, kútim jasaityn bolady.
Foto: puppet.kz
Al «Úsh torai» ertegisiniń avtory S.Mihalkov bolsa, rejisseri – S.Maqulbekov. Qoiylym barysynda úsh torai árqaisysy óz aldyna sýyqta pana bolatyn, dushpanynan qorǵaityn baspana turǵyzýdyń ábigerine túsedi. Ertegi adamdardyń árkez bir-birine meiirimdilik tanytyp, qiyn kezderde qol ushyn berýden aianbaýyn ańǵartady.
Aqbota Musabekqyzy
