Foto: Pixabay / Alexei_other
Kólik quraldary salasynyń sarapshylary júrgizýshilerdiń qiylysta manevr jasaý kezindegi basymdyǵy týraly erejege túzetý engizý týraly oiyn aitty, - dep habarlaidy Tengrinews.kz saity.
Aita keteiik, Ishki ister ministrligi jol qozǵalysy erejelerine ózgertýler engizýdi usynǵan bolatyn. Oǵan sáikes baǵdarshamnyń nemese jol dispetcheriniń ruqsat beretin (jasyl) signaly janǵan kezde jaiaý júrginshi qiylys arqyly buryn bastalǵan qozǵalysty aiaqtaý úshin kele jatqan kólikterge jol beredi.
Táýelsiz avtomobil odaǵynyń tóraǵasy Edýard Edokov avtokólik júrgizýshisi bolǵanyna jáne jańa erejeler olarǵa qosymsha artyqshylyq beretinine qaramastan, jaiaý júrginshiler jaǵyna shyǵatynyn aitty. Óitkeni, onyń aitýynsha, joldarda júrgizýshiler qiylysty únemi sońǵy sátte, tipti "jasyl" jypylyqtap, "qyzyl" janǵanda da asyǵys kesip ótedi.
"Meniń oiymsha, avtokólik júrgizýshilerine erik bersek, olar jaiaý júrginshilerge múldem jol bermeidi. Men erejelerdi sol kúiinde qaldyrýdy qoldaimyn, iaǵni qiylysta jaiaý júrginshige basymdyq berý. Burylý kezinde men jaiaý júrginshilerdi asyqtyrmai ótkizip jiberýge tyrysamyn, sodan keiin manevrdi aiaqtaimyn. Qalanyń keibir jerlerinde baǵdarshamdar jaiaý júrginshiler úshin nebári 20 sekýnd janyp turady. Qiylysta turǵan barlyq mashina manevrdi aiaqtaǵansha, jaiaý júrginshide tek 10 sekýnd nemese odan da az ýaqyt qalady, ol joldy kesip ótýge úlgermeidi.
Kei qiylystarda, árine, interval odan uzaǵyraq, kei jerde jaiaý júrginshilerge arnalǵan signal 70 sekýnd janyp turady, sol jerde kólikter burylys manevrin aiaqtasa bolady, biraq "jasyl" tipten az janatyn burylystar bar. Bul tórt jolaqty keń joldy kesip ótý úshin, ásirese qart adamdar men balalar úshin az bolady. Meniń oiymsha, joldarymyz qazirdiń ózinde avtokólik júrgizýshileri úshin kóptegen artyqshylyqtarǵa ie jáne bárin sol kúiinde qaldyrýymyz kerek", - dedi Edýard Edokov.
Bul rette avtosarapshy jaiaý júrginshilerdiń qoldanystaǵy jol qozǵalysy erejelerine jaýapkershiligine kóbirek kóńil bólý qajet ekenin aitty. Onyń aitýynsha, júrgizýshi saǵatyna 40 nemese 50 shaqyrym jyldamdyqpen júrip kele jatqanda jaiaý júrginshiniń kútpegen jerden jolǵa shyǵyp ketýi sirek emes. Mundai jaǵdaida soqtyǵysýdan qashý óte qiyn, al jaiaý júrginshi jaraqat alǵan nemese qaitys bolǵan jaǵdaida júrgizýshi jaýapty bolady. Keibireýler Ál-Farabi dańǵyly siiaqty kólik kóp ári jyldamdyqpen júretin tasjoldardy da kesip ótedi. Olar jol apatyna sebepshi bolady. Bul jaǵdaidy baqylaý jáne jaiaý júrginshiler men júrgizýshilerdiń qaýipsizdigin arttyrý úshin tártip saqshylary, Edokovtyń pikirinshe, tártipbuzýshylardy jii jaýapqa tartyp, mundai jaǵdai jii bolatyn jerlerde kezekshilikte bolýy kerek.
Sarapshy barlyǵy jol qozǵalysyna qatysýshylar arasyndaǵy ózara syilastyqqa qurylýy kerek ekenin aitty. Zańdardy tek júrgizýshilerdiń nemese jaiaý júrginshilerdiń paidasyna sheshe berýge bolmaidy, deidi ol.
Ýrbanist jáne kólik qaýipsizdigi jónindegi maman Roman Barabanov bul túzetýdi ázirleýshiler qazirgi ýaqytta Qazaqstan qalalarynda "jasyl" signal intervaly qandai, joldyń ortasha eni qansha, jaiaý júrginshiler ótkelderinde nemese qiylystarynda qansha qaýipsiz oryn bar ekeni týraly tolyq taldaýdy usynbaǵanyn atap ótti. Qazirgi ýaqytta jaiaý júrginshiler úshin jaǵdaidyń qanshalyqty qaýipsiz ekeni týraly obektiv derekter joq, biraq jaiaý júrginshilerge basymdyq beretin erejege túzetýler engizilip jatyr.
"Qazirgi kezdegi naqty jaǵdailardy (sondai-aq, aýa raiynyń qolaisyzdyǵyn: shalshyq, muz, taiǵaq) eskere otyryp, jaiaý júrginshiler júrgizýshilerge jol berip, joldan jasyl baǵdarshamǵa ótip úlgermeidi jáne "qyzyl" signal janǵanda manevrin aiaqtaidy nemese kelesi "jasyl" janǵansha joldyń ortasynda kútedi. Bul rette jyldamdyǵy ortasha jaiaý júrginshige qaraǵanda jyldamdyǵy tómen (múgedekter arbasyn paidalanatyn adamdar, balalary bar ata-analar, úlken sómkeleri nemese bagajy bar qala turǵyndary) toptarǵa erekshe qiyndyqtar týyndaýy múmkin", - dedi Roman Barabanov.
Onyń aitýynsha, eger jaiaý júrginshi ruqsat berý signalyna joldan ótip úlgermei, "qyzyl" janǵanda joldy kesip ótse, kólikter legi qozǵala bastaǵanda qaýipti jaǵdai týyndaýy múmkin. Sonymen qatar, júrgizýshiler buryn basqa júrgizýshilerge jol beremin dep, úlgermei qalǵan jaiaý júrginshilerge jol berýge májbúr bolady.