فوتو: Pixabay / Alexei_other
كٶلٸك قۇرالدارى سالاسىنىڭ ساراپشىلارى جٷرگٸزۋشٸلەردٸڭ قيىلىستا مانەۆر جاساۋ كەزٸندەگٸ باسىمدىعى تۋرالى ەرەجەگە تٷزەتۋ ەنگٸزۋ تۋرالى ويىن ايتتى, - دەپ حابارلايدى Tengrinews.kz سايتى.
ايتا كەتەيٸك, ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ جول قوزعالىسى ەرەجەلەرٸنە ٶزگەرتۋلەر ەنگٸزۋدٸ ۇسىنعان بولاتىن. وعان سەيكەس باعدارشامنىڭ نەمەسە جول ديسپەتچەرٸنٸڭ رۇقسات بەرەتٸن (جاسىل) سيگنالى جانعان كەزدە جاياۋ جٷرگٸنشٸ قيىلىس ارقىلى بۇرىن باستالعان قوزعالىستى اياقتاۋ ٷشٸن كەلە جاتقان كٶلٸكتەرگە جول بەرەدٸ.
تەۋەلسٸز اۆتوموبيل وداعىنىڭ تٶراعاسى ەدۋارد ەدوكوۆ اۆتوكٶلٸك جٷرگٸزۋشٸسٸ بولعانىنا جەنە جاڭا ەرەجەلەر ولارعا قوسىمشا ارتىقشىلىق بەرەتٸنٸنە قاراماستان, جاياۋ جٷرگٸنشٸلەر جاعىنا شىعاتىنىن ايتتى. ٶيتكەنٸ, ونىڭ ايتۋىنشا, جولداردا جٷرگٸزۋشٸلەر قيىلىستى ٷنەمٸ سوڭعى سەتتە, تٸپتٸ "جاسىل" جىپىلىقتاپ, "قىزىل" جانعاندا دا اسىعىس كەسٸپ ٶتەدٸ.
"مەنٸڭ ويىمشا, اۆتوكٶلٸك جٷرگٸزۋشٸلەرٸنە ەرٸك بەرسەك, ولار جاياۋ جٷرگٸنشٸلەرگە مٷلدەم جول بەرمەيدٸ. مەن ەرەجەلەردٸ سول كٷيٸندە قالدىرۋدى قولدايمىن, ياعني قيىلىستا جاياۋ جٷرگٸنشٸگە باسىمدىق بەرۋ. بۇرىلۋ كەزٸندە مەن جاياۋ جٷرگٸنشٸلەردٸ اسىقتىرماي ٶتكٸزٸپ جٸبەرۋگە تىرىسامىن, سودان كەيٸن مانەۆردٸ اياقتايمىن. قالانىڭ كەيبٸر جەرلەرٸندە باعدارشامدار جاياۋ جٷرگٸنشٸلەر ٷشٸن نەبەرٸ 20 سەكۋند جانىپ تۇرادى. قيىلىستا تۇرعان بارلىق ماشينا مانەۆردٸ اياقتاعانشا, جاياۋ جٷرگٸنشٸدە تەك 10 سەكۋند نەمەسە ودان دا از ۋاقىت قالادى, ول جولدى كەسٸپ ٶتۋگە ٷلگەرمەيدٸ.
كەي قيىلىستاردا, ەرينە, ينتەرۆال ودان ۇزاعىراق, كەي جەردە جاياۋ جٷرگٸنشٸلەرگە ارنالعان سيگنال 70 سەكۋند جانىپ تۇرادى, سول جەردە كٶلٸكتەر بۇرىلىس مانەۆرٸن اياقتاسا بولادى, بٸراق "جاسىل" تٸپتەن از جاناتىن بۇرىلىستار بار. بۇل تٶرت جولاقتى كەڭ جولدى كەسٸپ ٶتۋ ٷشٸن, ەسٸرەسە قارت ادامدار مەن بالالار ٷشٸن از بولادى. مەنٸڭ ويىمشا, جولدارىمىز قازٸردٸڭ ٶزٸندە اۆتوكٶلٸك جٷرگٸزۋشٸلەرٸ ٷشٸن كٶپتەگەن ارتىقشىلىقتارعا يە جەنە بەرٸن سول كٷيٸندە قالدىرۋىمىز كەرەك", - دەدٸ ەدۋارد ەدوكوۆ.
بۇل رەتتە اۆتوساراپشى جاياۋ جٷرگٸنشٸلەردٸڭ قولدانىستاعى جول قوزعالىسى ەرەجەلەرٸنە جاۋاپكەرشٸلٸگٸنە كٶبٸرەك كٶڭٸل بٶلۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, جٷرگٸزۋشٸ ساعاتىنا 40 نەمەسە 50 شاقىرىم جىلدامدىقپەن جٷرٸپ كەلە جاتقاندا جاياۋ جٷرگٸنشٸنٸڭ كٷتپەگەن جەردەن جولعا شىعىپ كەتۋٸ سيرەك ەمەس. مۇنداي جاعدايدا سوقتىعىسۋدان قاشۋ ٶتە قيىن, ال جاياۋ جٷرگٸنشٸ جاراقات العان نەمەسە قايتىس بولعان جاعدايدا جٷرگٸزۋشٸ جاۋاپتى بولادى. كەيبٸرەۋلەر ەل-فارابي داڭعىلى سيياقتى كٶلٸك كٶپ ەرٸ جىلدامدىقپەن جٷرەتٸن تاسجولداردى دا كەسٸپ ٶتەدٸ. ولار جول اپاتىنا سەبەپشٸ بولادى. بۇل جاعدايدى باقىلاۋ جەنە جاياۋ جٷرگٸنشٸلەر مەن جٷرگٸزۋشٸلەردٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن تەرتٸپ ساقشىلارى, ەدوكوۆتىڭ پٸكٸرٸنشە, تەرتٸپبۇزۋشىلاردى جيٸ جاۋاپقا تارتىپ, مۇنداي جاعداي جيٸ بولاتىن جەرلەردە كەزەكشٸلٸكتە بولۋى كەرەك.
ساراپشى بارلىعى جول قوزعالىسىنا قاتىسۋشىلار اراسىنداعى ٶزارا سىيلاستىققا قۇرىلۋى كەرەك ەكەنٸن ايتتى. زاڭداردى تەك جٷرگٸزۋشٸلەردٸڭ نەمەسە جاياۋ جٷرگٸنشٸلەردٸڭ پايداسىنا شەشە بەرۋگە بولمايدى, دەيدٸ ول.
ۋربانيست جەنە كٶلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸ جٶنٸندەگٸ مامان رومان بارابانوۆ بۇل تٷزەتۋدٸ ەزٸرلەۋشٸلەر قازٸرگٸ ۋاقىتتا قازاقستان قالالارىندا "جاسىل" سيگنال ينتەرۆالى قانداي, جولدىڭ ورتاشا ەنٸ قانشا, جاياۋ جٷرگٸنشٸلەر ٶتكەلدەرٸندە نەمەسە قيىلىستارىندا قانشا قاۋٸپسٸز ورىن بار ەكەنٸ تۋرالى تولىق تالداۋدى ۇسىنباعانىن اتاپ ٶتتٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا جاياۋ جٷرگٸنشٸلەر ٷشٸن جاعدايدىڭ قانشالىقتى قاۋٸپسٸز ەكەنٸ تۋرالى وبەكتيۆ دەرەكتەر جوق, بٸراق جاياۋ جٷرگٸنشٸلەرگە باسىمدىق بەرەتٸن ەرەجەگە تٷزەتۋلەر ەنگٸزٸلٸپ جاتىر.
"قازٸرگٸ كەزدەگٸ ناقتى جاعدايلاردى (سونداي-اق, اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعىن: شالشىق, مۇز, تايعاق) ەسكەرە وتىرىپ, جاياۋ جٷرگٸنشٸلەر جٷرگٸزۋشٸلەرگە جول بەرٸپ, جولدان جاسىل باعدارشامعا ٶتٸپ ٷلگەرمەيدٸ جەنە "قىزىل" سيگنال جانعاندا مانەۆرٸن اياقتايدى نەمەسە كەلەسٸ "جاسىل" جانعانشا جولدىڭ ورتاسىندا كٷتەدٸ. بۇل رەتتە جىلدامدىعى ورتاشا جاياۋ جٷرگٸنشٸگە قاراعاندا جىلدامدىعى تٶمەن (مٷگەدەكتەر ارباسىن پايدالاناتىن ادامدار, بالالارى بار اتا-انالار, ٷلكەن سٶمكەلەرٸ نەمەسە باگاجى بار قالا تۇرعىندارى) توپتارعا ەرەكشە قيىندىقتار تۋىنداۋى مٷمكٸن", - دەدٸ رومان بارابانوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەگەر جاياۋ جٷرگٸنشٸ رۇقسات بەرۋ سيگنالىنا جولدان ٶتٸپ ٷلگەرمەي, "قىزىل" جانعاندا جولدى كەسٸپ ٶتسە, كٶلٸكتەر لەگٸ قوزعالا باستاعاندا قاۋٸپتٸ جاعداي تۋىنداۋى مٷمكٸن. سونىمەن قاتار, جٷرگٸزۋشٸلەر بۇرىن باسقا جٷرگٸزۋشٸلەرگە جول بەرەمٸن دەپ, ٷلگەرمەي قالعان جاياۋ جٷرگٸنشٸلەرگە جول بەرۋگە مەجبٷر بولادى.
