Jumyssyzdyq. Kedeilik pen qylmystyń qozdyrǵyshy da sol. Ásirese, jastar arasynda. Negizi qazaq jastary bilim alýǵa qushtar. Bári derlik joǵarǵy oqý ornyna túsip, diplomdy maman atanǵysy keledi. Keibireýler «qazaq jastarynyń bári sot, prokýror, bankir nemese biznesmen bolǵysy keledi» dep keketedi. Nesi bar, bolsyn. Armandaýǵa, maqsat qoiýǵa, soǵan umtylýǵa árkimniń qaqy bar. Másele olardyń osy qushtarlyǵyn, umtylysyn durys baǵyttai almaityn bilim salasynda. Másele, elge qai jerge, qandai maman keregin aldyn ala josparlap, olardy jumyspen qamti almai otyrǵan Úkimette.
Qazaqstan ainaldyrǵan 18 million halqy bar el. Onyń jartysynan azy ǵana jumys isteýge qabiletti shyǵar. AQSh-tyń bir qalasynyń turǵynynan da az adamdy jumyspen qamti almaǵany ma? Eger million bolsaq qaiter edi?
Senat Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaev keshe qaraǵandylyqtarmen kezdesýinde osy jastar arasyndaǵy jumyssyzdyq máselesine erekshe toqtaldy.
-Úkimet pen ákimdikter Prezidenttiń orta bilim berýde diagnostika júiesin engizý jáne neǵurlym suranysqa ie mamandyqtarǵa balalardyń kásibi baǵdaryn aiqyndaý týraly tapsyrmasyn oryndaýǵa tiis. Kásibi baǵdar berý sabaqtary boiynsha mindetti oqý baǵdarlamasyna enýi qajet, ásirese mekteptiń joǵarǵy synyptarynda kásip tańdaý kezinde sheshim qabyldaýda balalardyń bolashaqtaǵy óz múmkindikterin zerdeleýine múmkindik beretin sabaqtardy endirý qajet. Bul oqýshylardyń qandai mamandyqtardyń suranysqa ie bolatynyn, kolledjderdi, joǵarǵy oqý oryndaryn bitirgen soń jumys tabýdyń múmkindikteri qandai bolatynyn anyqtaýyna múmkindik beredi. Bul erekshe nazar aýdarýdy qajet etip otyrǵan jastar arasyndaǵy jumyssyzdyq máselesine oń yqpal eter edi, - dedi Senat Tóraǵasy.
Árine, jastar arasyndaǵy jumyssyzdyq máselesi jahandyq problema. Álemde múldem jumyssyz 260 mln adamnyń 70 paiyzynan astamy – 27 jasqa tolmaǵan jastar eken. Olardyń qataryna kúnine 2 dollar ǵana tabatyn 300 mln. adamdy qosýǵa bolady.
Osy derekterdi aitqan Q.Toqaev «Jastardyń jumyssyz qalý máselesin sheshý Qazaqstan úshin de strategiialyq mańyzy bar mindet. Senat Qazaqstandaǵy jastardyń arasyndaǵy jumyssyzdyq máselesin tiisti zańdar qabyldaý arqyly sheshý jumysyna úles qosýǵa ázir. Bul jaýapkershiligi óte úlken mindet, sebebi halqymyzdyń ál-aýqaty men tutastai memleketimizdiń tynys-tirshiligi osy máseleniń sheshilýine tikelei bailanysty» ,-dedi.
... Issapardan soń úige qaittym. Taksi júrgizýshisi jas jigit eken. Eki diplomy bar. Biraq jumyssyz. «Tanysym da joq, tabysym da joq» deidi. Júzinen muń baiqalady. Iaǵni, joǵarǵy oqý ornyna qabyldynatyn stýdentterdi aldyn ala qajettigin zerttei otyryp josparlaý, jumys berýshimen JOO arasynda bailanys ornatý, oqý bitirgen túlekterdi jumysqa arnaiy joldamamen ornalastyrýdan bólek, jumysqa qabyldaýdaǵy tamyr-tanystyq mentalitein de joiý kerek. Ár azamat – bir úidiń asyraýshysy. Asyraýshylar jumyssyz qalmasa eken...
Ádilbek Qaba
