جۇمىسسىزدىق. كەدەيلٸك پەن قىلمىستىڭ قوزدىرعىشى دا سول. ەسٸرەسە, جاستار اراسىندا. نەگٸزٸ قازاق جاستارى بٸلٸم الۋعا قۇشتار. بەرٸ دەرلٸك جوعارعى وقۋ ورنىنا تٷسٸپ, ديپلومدى مامان اتانعىسى كەلەدٸ. كەيبٸرەۋلەر «قازاق جاستارىنىڭ بەرٸ سوت, پروكۋرور, بانكير نەمەسە بيزنەسمەن بولعىسى كەلەدٸ» دەپ كەكەتەدٸ. نەسٸ بار, بولسىن. ارمانداۋعا, ماقسات قويۋعا, سوعان ۇمتىلۋعا ەركٸمنٸڭ قاقى بار. مەسەلە ولاردىڭ وسى قۇشتارلىعىن, ۇمتىلىسىن دۇرىس باعىتتاي المايتىن بٸلٸم سالاسىندا. مەسەلە, ەلگە قاي جەرگە, قانداي مامان كەرەگٸن الدىن الا جوسپارلاپ, ولاردى جۇمىسپەن قامتي الماي وتىرعان ٷكٸمەتتە.
قازاقستان اينالدىرعان 18 ميلليون حالقى بار ەل. ونىڭ جارتىسىنان ازى عانا جۇمىس ٸستەۋگە قابٸلەتتٸ شىعار. اقش-تىڭ بٸر قالاسىنىڭ تۇرعىنىنان دا از ادامدى جۇمىسپەن قامتي الماعانى ما? ەگەر ميلليون بولساق قايتەر ەدٸ?
سەنات تٶراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ كەشە قاراعاندىلىقتارمەن كەزدەسۋٸندە وسى جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق مەسەلەسٸنە ەرەكشە توقتالدى.
-ٷكٸمەت پەن ەكٸمدٸكتەر پرەزيدەنتتٸڭ ورتا بٸلٸم بەرۋدە دياگنوستيكا جٷيەسٸن ەنگٸزۋ جەنە نەعۇرلىم سۇرانىسقا يە ماماندىقتارعا بالالاردىڭ كەسٸبي باعدارىن ايقىنداۋ تۋرالى تاپسىرماسىن ورىنداۋعا تيٸس. كەسٸبي باعدار بەرۋ ساباقتارى بويىنشا مٸندەتتٸ وقۋ باعدارلاماسىنا ەنۋٸ قاجەت, ەسٸرەسە مەكتەپتٸڭ جوعارعى سىنىپتارىندا كەسٸپ تاڭداۋ كەزٸندە شەشٸم قابىلداۋدا بالالاردىڭ بولاشاقتاعى ٶز مٷمكٸندٸكتەرٸن زەردەلەۋٸنە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن ساباقتاردى ەندٸرۋ قاجەت. بۇل وقۋشىلاردىڭ قانداي ماماندىقتاردىڭ سۇرانىسقا يە بولاتىنىن, كوللەدجدەردٸ, جوعارعى وقۋ ورىندارىن بٸتٸرگەن سوڭ جۇمىس تابۋدىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸ قانداي بولاتىنىن انىقتاۋىنا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بۇل ەرەكشە نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتٸپ وتىرعان جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق مەسەلەسٸنە وڭ ىقپال ەتەر ەدٸ, - دەدٸ سەنات تٶراعاسى.
ەرينە, جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق مەسەلەسٸ جاھاندىق پروبلەما. ەلەمدە مٷلدەم جۇمىسسىز 260 ملن ادامنىڭ 70 پايىزىنان استامى – 27 جاسقا تولماعان جاستار ەكەن. ولاردىڭ قاتارىنا كٷنٸنە 2 دوللار عانا تاباتىن 300 ملن. ادامدى قوسۋعا بولادى.
وسى دەرەكتەردٸ ايتقان ق.توقاەۆ «جاستاردىڭ جۇمىسسىز قالۋ مەسەلەسٸن شەشۋ قازاقستان ٷشٸن دە ستراتەگييالىق ماڭىزى بار مٸندەت. سەنات قازاقستانداعى جاستاردىڭ اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق مەسەلەسٸن تيٸستٸ زاڭدار قابىلداۋ ارقىلى شەشۋ جۇمىسىنا ٷلەس قوسۋعا ەزٸر. بۇل جاۋاپكەرشٸلٸگٸ ٶتە ٷلكەن مٸندەت, سەبەبٸ حالقىمىزدىڭ ەل-اۋقاتى مەن تۇتاستاي مەملەكەتٸمٸزدٸڭ تىنىس-تٸرشٸلٸگٸ وسى مەسەلەنٸڭ شەشٸلۋٸنە تٸكەلەي بايلانىستى» ,-دەدٸ.
... ٸسساپاردان سوڭ ٷيگە قايتتىم. تاكسي جٷرگٸزۋشٸسٸ جاس جٸگٸت ەكەن. ەكٸ ديپلومى بار. بٸراق جۇمىسسىز. «تانىسىم دا جوق, تابىسىم دا جوق» دەيدٸ. جٷزٸنەن مۇڭ بايقالادى. ياعني, جوعارعى وقۋ ورنىنا قابىلدىناتىن ستۋدەنتتەردٸ الدىن الا قاجەتتٸگٸن زەرتتەي وتىرىپ جوسپارلاۋ, جۇمىس بەرۋشٸمەن جوو اراسىندا بايلانىس ورناتۋ, وقۋ بٸتٸرگەن تٷلەكتەردٸ جۇمىسقا ارنايى جولدامامەن ورنالاستىرۋدان بٶلەك, جۇمىسقا قابىلداۋداعى تامىر-تانىستىق مەنتاليتەٸن دە جويۋ كەرەك. ەر ازامات – بٸر ٷيدٸڭ اسىراۋشىسى. اسىراۋشىلار جۇمىسسىز قالماسا ەكەن...
ەدٸلبەك قابا