Jas mamandar men halyqaralyq seriktestik: Almaty ákimi qandai máselelerge nazar aýdardy

Jas mamandar men halyqaralyq seriktestik: Almaty ákimi qandai máselelerge nazar aýdardy

Almaty ákimi Darhan Satybaldy jumys sapary aiasynda Qazaqstan Respýblikasy Atom energiiasy jónindegi agenttiginiń Iadrolyq fizika institýtyna bardy. Bul atom energiiasyn beibit maqsatta paidalaný salasynda ǵylymi-zertteý jáne tájiribelik-konstrýktorlyq qyzmettiń tolyq tsikli bar eldegi jalǵyz ǵylymi uiym. Munda irgeli jáne qoldanbaly zertteýler júrgiziledi, jańa tehnologiia ázirlenedi, óndiris jumys isteidi jáne atom salasyna mamandar daiarlanady.

Qala basshysy zamanaýi zerthanalardyń jáne tájiribelik qondyrǵylardyń jumysymen tanysty. Olardyń arasynda VVR-K zertteý reaktory, radiohimiia jáne izotoptar óndirisi jónindegi ǵylymi-tehnikalyq ortalyq bar. Institýtta onkologiialyq aýrýlardy diagnostikalaý men emdeýge arnalǵan radiofarmpreparattar shyǵarylady. Búginde Qazaqstandaǵy radiofarmatsevtikalyq ónimniń shamamen 85%-yn osy institýt óndiredi. Preparattar Almaty, Astana, Shymkent, Semei meditsinalyq uiymdaryna jetkiziledi, sondai-aq ónerkásiptik radioizotoptar Resei, Germaniia, AQSh jáne Frantsiiaǵa eksporttalady.

Institýt bazasynda MAGATE men AQSh Energetika ministrliginiń qoldaýymen ashylǵan úsh oqý ortalyǵy jumys isteidi. Osy ýaqyt ishinde munda shamamen 5000 maman daiarlandy. Institýt 30-dan astam halyqaralyq ǵylymi qurylymdar jáne ýniversitettermen seriktestik ornatqan, al 2023 jyly CERN ǵylymi kollaboratsiiasyna qosyldy.


Ákim Iadrolyq fizika institýtynyń maman daiarlaý, ǵylymi áleýetti damytý jáne halyqaralyq seriktestikti keńeitý baǵytyndaǵy rólin atap ótti. Ol ǵylymnyń qalanyń ózekti mindetterin sheshýge integratsiialanýy asa mańyzdy ekenin aitty. Ǵylymi uiymdar, joǵary oqý oryndary jáne qalalyq qyzmetterdiń ózara is-qimyly júieli bolýǵa tiis.

Darhan Satybaldy Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń jergilikti atqarýshy organdardyń bilim berý jáne zertteý ortalyqtarymen tyǵyz yntymaqtastyǵyn qamtamasyz etý týraly tapsyrmasyn eske saldy. Osyǵan bailanysty ákim institýtqa qalalyq infraqurylymǵa arnalǵan sheshimder men innovatsiialyq tehnologiiany engizýdi qamtityn birlesken jobalar boiynsha naqty usynystar usynýdy tapsyrdy.