Ulttyq ádebietimizdi damytyp, jas daryndardy qoldaý maqsatynda Qazaqstan Respýblikasy Mádeniet jáne sport ministrligi janynan Jastar keńesi quryldy. Keńestiń alǵashqy otyrysy QR Mádeniet jáne sport ministri Arystanbek Muhamediulynyń tóraǵalyǵymen QR Ulttyq Akademiialyq kitaphanada 30-ǵa tarta jas-aqyn jazýshylardyń qatysýymen ótti. Kún tártinde «Jastar ádebietiniń búgingi jai-kúii», «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasy aiasynda otandyq ádebietterdi shetelge nasihattaý» syndy ózekti máseleler kóterilip, jas aqyn-jazýshylar óz usynys pikirlerin jetkizdi.
QR Mádeniet jáne sport ministri jas aqyn-jazýshylar kórkemdik keńesiniń alǵashqy otyrysyn ózi tizgindep, búgingi bastamamen barsha qatysýshylardy quttyqtady.
«Bul ádebietimiz ben mádenietimizdiń damýyna oń áserin tigizetin keremet bastama bolyp otyr. Osynaý igi bastamamen barshańyzdy quttyqtaýǵa ruqsat etińizder! Qashanda ónerdi belsendi tutynýshylary jastar. Elimizdiń erteńi men baiandy bolashaǵy jastarymyzdyń qolynda ekeni barshańyzǵa belgili. Kók týymyzdyń biik jelbireýi úshin ár salada, onyń ishinde ádebiet salasynda izdenip júrgen jastardyń legi kún sanap ósip jatqandyǵy - bolashaqqa degen senimdi nyǵaitady. Sizderdiń árqaisyńyzdyń otandyq ádebieti men mádenietiniń damýy jónindegi pikirlerińiz biz úshin óte mańyzdy. Sondyqtan da, búgin mine Sizdermen ádebiet salasyndaǵy birqatar máselelerdi talqylaý úshin jinalyp otyrmyz», - dedi Arystanbek Muhamediuly.
Sonymen qatar, Ministr búgingi tańda atylmysh vedomstva tarapynan qandai jumystar júrgizilgenin tilge tiek etti.
«Ózderińizge belgili, búgingi kúnde Ministrlik jas qalamgerlerdi qoldaý maqsatynda jyl saiyn «Jas tolqyn» seriiasymen jas býyndardyń eńbekterin jaryqqa shyǵaryp otyrady. Osy jyly atalmysh seriiamen Qýat Qiyqbaidyń «Beiýaqyt» jáne Baǵashar Tursynbaiulynyń «Til men júrek» syn maqalalary shyǵaryldy. Qazaqstan Respýblikasy «Mádeniet týraly» Zańynyń 7-baby 9-2 tarmaqshasyna ózgertýler men túzetýler engizip, 2017 jylǵy 18 shildede Ministrdiń № 210 buiryǵymen Qoǵamdyq mańyzy bar ádebietti satyp alý, basyp shyǵarý jáne taratý qaǵidalaryn bekitken edi.
Osy rette, 2017 jylǵa Qoǵamdyq mańyzy bar ádebietti satyp alý boiynsha komissiialardyń sheshimimen 52 shyǵarma satyp alyndy», - dedi Vedomstva basshysy.
Qoǵamdyq mańyzy bar ádebietti satyp alýdyń negizgi maqsaty jazýshylarǵa qalamaqy tólei otyryp, jańa taqyrypta, jańa baǵytta shyǵarmalardy shyǵarý, jas qalamgerlerdiń tolqynyn artyrý bolyp tabylady.
Kún tártibinde qaralatyn birinshi másele retinde – «Jastar ádebietiniń búgingi jai-kúii» atty taqyrypta Qazaqstan Jazýshylar Odaǵy basqarma tóraǵasynyń birinshi orynbasary, «Daryn» Memlekettik jastar syilyǵynyń iegeri Aqberen Elgezek sóz tizginin aldy.
«Jastar ádebietiniń jetistikteri týraly aittyq. Alaida, jastardyń barlyǵy talantty bolǵanmen, bári genii emes. Shyǵarmashylyq adamyna ómir baqi kemeldený qajet, izdený qajet. Sol sebepten, men Qazaqstanda joǵarǵy oqý oryny statýsy bar «Ádebiet akademiiasyn» qurýdy usynamyn. Bul Akademiiada múiizi qaraǵaidai, klassik qalamgerlerimizdiń sheberhanalary jumys istep tursa. Qazirgi tehnologiialardy paidalana otyryp, jaqyn jáne alys shetel intellektýaldarynyń onlain lektsiialary taratylyp oqytylsa. Akademiiada tegin aǵylshyn jáne ózge de álem tilderi kýrstary jumys istep tursa. Sodan keiin. Máselen, TynyshtyqbekÁbdikákimulynyń nemese Esenǵali Raýshanov, ne Qabdesh Jumadilov pen Beksultan Nurjekeniń sheberhanalaryna túsken jas qalamgerlerge ortaq potokovye lektsiialar júrip tursa. Ol lektsiialarda álemdik mádenietaný, ónertaný, filosofiia, dintaný, mifologiialar tarihy, jalpy tarih, dúniejúzilik ádebietten bastap, jaratylystaný jáne naqty ǵylymdardyń jeńildetilgen baǵdarlamalyq nusqalary oqytylsa. Sol kezde qalamgerdiń deńgeii áldeqaida biiktep, sharyqtap óser edi. Bul 2 jyldyq ádebi kýrstardy bitirgen adamǵa Ádebiet magistri ataǵy berilýi kerek.
Bul jalǵyz ádebietke ǵana emes, jalpy qoǵam sanasynyń intellektýaldyq damyp-ósýine salynǵan zor investitsiia bolar edi» - dep usynys bildirgen Keńestiń birinshi orynbasaryna ministr Ulttyq óner akademiiasynan fakýltet esebinde ashsaq degen óz oiyn aitty.
«Búgin bizge Elbasymyz usynǵan «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasy tamasha keńistikter ashyp, úlken múmkindikter berip otyr. Baǵdarlamanyń bir arnaiy jobasy – jahanda qazaq mádenietin nasihattaý ekenin bárimiz bilemiz. Osy turǵyda, qazir jasaqtalyp jatqan ádebi antologiiadan bólek, jastar ádebietiniń ozyq úlgilerin BUU 6 tiline aýdarsaq. Sol antologiiaǵa engen qazaq jastarynyń bir bóligi Evropa men Amerikada, bir bóligi Aziia men Afrikada Ádebi týrne jasasa. Shetelderde keshter, tusaýkeserler jáne taǵy basqa qyzyqty formalardy oilastyryp, ádebietimizdi nasihattaityn sharalardy uiymdastyrsaq – úlken is bolar edi.
Úshinshi. «Mádeniet týraly» Zańda ádebietke qatysty eshqandai bólim ne bap joq. Bul árine ádebietke jasaýǵa bolatyn kóptegen igilikterdi shektep otyr. Zańda kinomatografiia bar, teatr bar, tipti kitaphana da bar, al, solardyń bastaýynda turǵan ádebiet janry joq», - Aqberen Elgezektiń usynysyna Vedomstva basshysy tarapynan qoldaý tabylyp, Prezident əkimshiligimen birlese jumystar atqarýǵa ýəde etildi.
Jazýshylar Odaǵynyń Astana qalalyq filialynyń direktory Baýyrjan Qaraǵyzuly da baiandama oqyp, usynystaryn jetkizdi.
Birinshi, ýniversitettegi qazirgi qazaq ədebieti oqýlyǵyn qaita qaraý. Oqý baǵdarlamasyna ózgerister engizý. Ekinshi, 30-40 jas aralyǵyndaǵy qalamgerlerge memlekettik dárejede syilyq taǵaiyndaý máselesin tilge tiek etti.
Sonymen qatar, Keńeske jinalǵan jas aqyn-jazýshylar erkin formatqa kóship, Ministrge naqty kózdelgen usynystaryn jetkizdi.
Qalqaman Sarin Muqaǵali týraly kino túsirsek degen usynys bildirdi. Sondai-aq, ol kitap məselesin qozǵap, qaita basý isindegi jeńildikterdiń qajet ekenin jetkizdi.Jas aqyn-jazýshylardy jumyspen qamtý, túrki əlemine ortaq tól syilyq daiyndap, aýqymdy baiqaýlar ótkizý kerektigin aitty.
Erlan Júnis kitap shyǵarý isinde jas qalamgerlerge basymdyq berilip, kemi 20% jańa býynyń kitaby shyqsa degen oiyn aitty.
Miras Asan kitaptardyń aýdio nusqalaryn shyǵarýdy usyndy. Aýdio antologiiamen qosa, Ulttyq arnada úzilip qalǵan "Poeziia əlemi" baǵdarlamasy qaita jalǵasyn tapsa dep tilek bildirdi.
Maqsat Məlik túrli óner uiymdarynyń bailanysyn jetildirý kerektigin, teatr, kino salalaryna qalamgerlerdi tartý qajettigin aitty.
Beibit Sarybai dramatýrgiiaǵa qatysty óz oiyn ortaǵa salyp, túiindi taqyryptardyń sheshimin tabýǵa shaqyrdy. Jańa shyǵarmalardyń jaryqqa shyǵýy úshin óner akademiialarynda 10 jas darynǵa grant bólý məselesin kóterdi.
Ministr qozǵalǵan máseleler men usynystardyń aldaǵy ýaqytta tezirek sheshilip, ulttyq ádebietimizge qatysty jańa zań baptaryn qarastyratyna ýáde berdi. Sonymen qatar, qazirgi tańda jaltartpa áńgimelerden aýlaq bolý úshin, iaǵni ósek aiańǵa senbei naqty jumysqa kósheiik, oǵan memleket tarapynan qoldaý kórsetiletinin jáne de árdaiym usynystardy qaraýǵa daiyn ekenin jetkizdi.
Ashyq jarqyn áńgime ortasyna ainalǵan otyrystyń jalǵasy «Qazaqstan» Ortalyq Kontsert Zalynda poeziialyq keshpen jalǵaspaq.
