Bir-eki jyldyń ishinde álem boiynsha tarai bastaǵan koronovirýs indeti adamzattyń damýyn tejep, qoǵam turmysyna eleýli ózgerister ákelip jatqany belgili. "Indettiń beti qaitty" dep aitý - áli de erterek. Kún saiyn jariialanyp jatqan statistikalyq málimetterge qarasaq, virýstyń taralýy báseńsi qoiǵan joq. Kerisinshe, aýyrǵandar men emdelip jatqandar sany kóbeie tústi. Ókinishke orai, adam shyǵyny da azaiǵan emes. Sondyqtan dúnie júzindegi barlyq memleket indettiń aldyn alyp, onyń taralýyn meilinshe toqtatý maqsatynda halyqty vaktsinatsiialaý jumystaryn bastap ketti. Óitkeni "koronavirýsty aýyzdyqtaýdyń birden bir joly – vaktsina" deidi mamandar.
Osy oraida biz vaktsina saldyrtqan el azamattarynyń áleýmettik jelidegi pikirlerin oqyrman nazaryna usynǵandy jón sanadyq.
«"Spýtnik V" saldyrdym. Koronavirýs órship ketkende, vaktsina shyqsa saldyram dep oilap júrýshi edim, vaktsina saldyrýdyń reti bunsha tez bolady dep kútpeppin. Terapevtim "saldyrasyz ba?" dedi, sózge kelmesten táýekel dedim. Belgili dárejede reaktsiia bolatynyn da bilem, dál maǵan kelgende sol reaktsiia jeńil bolady dep úmittenem. Endi antidene qalyptasqansha, saq bolý kerek» - deidi belgili jýrnalist Bolat Múrsálim.
Áleýmettik jeli belsendisi, jýrnalist Aidos Juqanuly da saqtanbasa bolmaitynyn aitady.«Almaty jurtynyń tártipke baǵynýy qiyn. Yǵy-jyǵy halyq. Sabylǵan kólik. Tirshilik úshin kúres. Kirip shyqqan qonaqtardy, tirkeýsiz eldi qosqanda buqara sany 3 mln-ǵa jýyqtaidy. Nur-Sultandaǵydai qashyqtyq saqtap, sol jaǵada jumys istegen túr kórsetip otyra almaisyń. Onyń ústine naýqastar kúnnen kúnge kóbeiip barady. Sondyqtan saqtanbasa bolmaidy. Óz ómirim ózime kerek. Qazaq vaktsinasyn kútip júrgende tyrapai asarmyn dep búgin orystikin ektirttim. Vaktsina alǵannan keiin birinshi kúnde bári oidaǵydai boldy, ekinshi kúni qandai kúide bolǵanymdy erteń jazamyn», - deidi ol.
«Keshe men ózime COVID-19-ǵa qarsy ekpesin (vaktsina) salǵyzdym. Bul vaktsinany saldyrýǵa kóptegen kúmándanýshylarmen birge qarsylastardyń bar ekenin bilemin. Alaida infektsiiany juqtyrýdyń janama áserleri men saldaryn salystyra kele, ǵylymi qaýymdastyq, batys jáne shyǵys elderiniń koronavirýspen kúrestegi tájiribesine senim bildirdim. Qazirgi jaǵdaida, bizge bul indetti jeńýge tek jappai vaktsinatsiia ǵana múmkindik bere alady dep oilaimyn.Vchera sdelal sebe privivký ot Covid-19. Znaiý, chto est mnogo somnevaiýshihsia, a takje protivnikov. No ia sopostavil riski pobochnyh effektov i posledstvii ot zarajeniia. Doverilsia naýchnomý progressý, opytý zapadnyh i vostochnyh stran v dele po borbe s koronavirýsom. Polagaiý, chto v nyneshnih ýsloviia tolko massovaia vaktsinatsiia pozvolit pobedit etý bolezn» - deidi belgili pedagog.
Pavlodarlyq infektsionist Zarina Eskendirova da áleýmettik jelide vaktsina alýǵa qatysty oiyn bólisti.
«Men ne sebepti vaktsina saldyrdym? Birinshiden, juqpaly aýrýmen aýyratyn naýqastarmen bailanysta bolamyn. Bul – meniń jumysym, sondyqtan eshqandai qorǵanys kiimi aýrý juqtyrmaisyń degen kepildik bere almaidy. Ekinshiden, maýsym aiynda ózim de aýyrdym, endi ekinshi ret aýyrǵym kelmeidi. Aýyrǵannan keiin turaqty immýnitet qalyptastaýy múmkin, al vaktsinadan keiin turaqty immýnitet qalyptasady. Úshinshiden, men ata-ana, týǵan-týystarǵaa aýrý juqtyratyn virýs tasymaldaýshysy bolǵym kelmeidi. Olarmen de qarym-qatynasta bolǵandyqtan, olardyń da qaýipsizdigin oilaýym kerek. Tórtinshiden, men «Spýtnik V» vaktsinasyna senemin. Onyń klinikalyq synaqtan qalai ótkeni týraly tanymal The Lancet jýrnalyna jariialanǵan. Ony álemdegi 45 memleket qoldanyp jatyr, bul - tanymaldyq jaǵynan AstraZeneca-dan keiingi vaktsina», - dep jazdy ol Instagram paraqshasyna.
Eýropalyq quqyq jáne adam quqyqtary institýtynyń direktory Marat Báshimov boiyn qorqynysh bilese de, vaktsina ektirgenin jazdy.
«Jeksenbi kúni bolǵanyna qaramastan turǵyndarǵa jappai vaktsina egý bastaldy. Qorqynysh sezimine qaramastan men de vaktsina ektirdim. Vaktsina jasatyp jatqan jastar kóp. Kezekte turǵandar kóp. Dárigerler men medbikeler, psihologtar kim qorqyp turǵanyn baiqap qoiady. Tamaǵymyzdy muqiiat qarap, dene qyzýy, qan qysymyn ólshep, densaýlyqqa qatysty basqa da suraqtar qoidy. Allergiiamyz bar-joǵyn surady. Ekpe salǵannan keiin 30 minýt otyrasyń jáne qandai kúide otyrǵanyńdy qaǵazǵa túsirip beresiń. №9 emhana basshylyǵynyń ekpe egý boiynsha tájiribesi bar. Olar jaǵdaidy baqylaýda ustap otyr» dep jazady Marat Báshimov.
