«Jańbyr sýyna shaiylyp, kún kózine qaqtalyp tur» ‒ Depýtat tarihi nysandardyń jaiyna alańdaýly

«Jańbyr sýyna shaiylyp, kún kózine qaqtalyp tur» ‒ Depýtat tarihi nysandardyń jaiyna alańdaýly


Foto: dalanews.kz

16 sáýirde Májilis otyrysynda depýtat Ulasbek Sádibekov elimizdegi tarihi eskertkishter máselesine toqtalyp, olardyń jai-kúiine alańdaitynyn jetkizdi, dep habarlaidy Ult.kz

«Máselen, bir Túrkistan oblysynyń ózinde Otyrarda Arystan bab, Sozaqta Ysqaq bab, Baba túkti shashty áziz, Báidibekte Domalaq ana, Qazyǵurtta Aqbýra, Sairamda sansyz babtar mekeni bar. Kópshiligi respýblikalyq mańyzy bar tarihi – mádeni eskertkishter tizimine enedi. Degenmen, jergilikti jerde atqarýshy organdarǵa kútip ustaý baǵytynda jaýapkershilik júktelmegen. Sondyqtan kópshiligi qaraýsyz. Ashyq aspan astynda jańbyr sýyna shaiylyp, kún kózine qaqtalyp tur. Munyń saldary tarihi oryndardyń qulaýyna ákelip jatyr. Jýyrda Sozaq aýdanyndaǵy Aqsúmbe aýylynda ornalasqan Aqbikesh munarasynyń bir bóligi opyrylyp qaldy. VI ǵasyrǵa tieseli tarihi nysan 2020 jyly qyrýar qarjyǵa jóndeýden ótken bolatyn», - deidi depýtat.

Ulasbek Sádibekov jeri bir kezderi jeke sharýashylyqqa berilip ketken tarihi nysandar týraly aitty. Ol jergilikti tarihi mura obektiler tiziminde turǵan Báidibek aýdanyndaǵy «Aqmeshit» úńgiri men Domalaq ana, Báidibek ata, Qos ana sekildi keseneler jáne týristik oryndar týraly sóz qozǵap, bul óńirdegi týrizmdi damytýǵa úlken kedergisin keltirip otyrǵanyn jetkizdi. 

«Sonyń saldarynan tek jabaiy týrizm men zańsyz kásipkerlik jumys istep jatyr. Tipti, kei azamattar sol mańdy qarjy tabý kózine ainaldyryp alǵan. Tarihi nysandarǵa kelip-ketip jatqan týristerdiń esebin júrgizip jatqan eshkim joq. Atalǵan máseleni zańdastyrsaq, Túrkistan óńirindegi týrizmniń damýyna úlken septigi tier edi», -degen ol eń aldymen kieli oryndardy jergilikti kommýnaldyq mekemelerge kútip ustaýǵa berýdi usyndy.

Onyń sózinshe bul tarihi nysandardyń jyl saiyn jóndeýden ótip, aýlasynyń taza turýyna, kógaldandyrylýyna úlken múmkindik týǵyzady.

«Ekinshiden, QR «Jer týraly» Kodeksi men QR «Tarihi-mádeni mura obektilerin qorǵaý jáne paidalaný týraly» zańdaryna ózgeris engizý qajet. Atap aitqanda, tizimge engen tarihi-mádeni mura obektileri memleket ieligine ótý jóninde Zańda qaralǵan. Bul jerde, tarihi nysandy jerimen birge tolyq qabyldaityn tolyqtyrýlar men ózgeris engizýdi suraimyn.  Úshinshiden, týrister men ziiaratshylardyń esebin júrgizip, olardan túsken qarjyny arnaiy ashylǵan qorǵa qabyldaý qajet. Árbir nysanǵa túsken qarjy sol jerdiń qajettilikterin óteýge jumsalýy tiis», -deidi depýtat Sádibekov.

Sondai-aq, onyń pikirinshe árbir nysanǵa arnaiy kýrstardan ótken shyraqshy-GID otyrǵyzý jaiyn qolǵa alý qajet. 

«Sebebi, kelgen týristke, ziiaratshyǵa sol mańdaǵy tarihi oqiǵany saýatty túrde túsindirip, quran baǵyshtasa -  mádenietimizdiń janǵany dep bilemin. Uazaq dalasyndaǵy árbir tas pen topyraq bizdiń tiri tarihymyz. Al, tarihty qurmetteý búgingi urpaqqa júktelgen mańyzdy mindet. Atalǵan máseleni nazarǵa alyp, oryndalýyna oń yqpal etýińizdi suraimyn», - dedi «AMANAT» partiiasy Fraktsiiasynyń múshesi,   depýtaty Ulasbek Sádibekov Premer-Ministrdiń orynbasary E.B. Kósherbaevqa joldaǵan saýalynda.