«جاڭبىر سۋىنا شايىلىپ, كٷن كٶزٸنە قاقتالىپ تۇر» ‒ دەپۋتات تاريحي نىسانداردىڭ جايىنا الاڭداۋلى

«جاڭبىر سۋىنا شايىلىپ, كٷن كٶزٸنە قاقتالىپ تۇر» ‒ دەپۋتات تاريحي نىسانداردىڭ جايىنا الاڭداۋلى


فوتو: dalanews.kz

16 سەۋٸردە مەجٸلٸس وتىرىسىندا دەپۋتات ۇلاسبەك سەدٸبەكوۆ ەلٸمٸزدەگٸ تاريحي ەسكەرتكٸشتەر مەسەلەسٸنە توقتالىپ, ولاردىڭ جاي-كٷيٸنە الاڭدايتىنىن جەتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz

«مەسەلەن, بٸر تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ٶزٸندە وتىراردا ارىستان باب, سوزاقتا ىسقاق باب, بابا تٷكتٸ شاشتى ەزيز, بەيدٸبەكتە دومالاق انا, قازىعۇرتتا اقبۋرا, سايرامدا سانسىز بابتار مەكەنٸ بار. كٶپشٸلٸگٸ رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار تاريحي – مەدەني ەسكەرتكٸشتەر تٸزٸمٸنە ەنەدٸ. دەگەنمەن, جەرگٸلٸكتٸ جەردە اتقارۋشى ورگاندارعا كٷتٸپ ۇستاۋ باعىتىندا جاۋاپكەرشٸلٸك جٷكتەلمەگەن. سوندىقتان كٶپشٸلٸگٸ قاراۋسىز. اشىق اسپان استىندا جاڭبىر سۋىنا شايىلىپ, كٷن كٶزٸنە قاقتالىپ تۇر. مۇنىڭ سالدارى تاريحي ورىنداردىڭ قۇلاۋىنا ەكەلٸپ جاتىر. جۋىردا سوزاق اۋدانىنداعى اقسٷمبە اۋىلىندا ورنالاسقان اقبيكەش مۇناراسىنىڭ بٸر بٶلٸگٸ وپىرىلىپ قالدى. VI عاسىرعا تيەسەلٸ تاريحي نىسان 2020 جىلى قىرۋار قارجىعا جٶندەۋدەن ٶتكەن بولاتىن», - دەيدٸ دەپۋتات.

ۇلاسبەك سەدٸبەكوۆ جەرٸ بٸر كەزدەرٸ جەكە شارۋاشىلىققا بەرٸلٸپ كەتكەن تاريحي نىساندار تۋرالى ايتتى. ول جەرگٸلٸكتٸ تاريحي مۇرا وبەكتٸلەر تٸزٸمٸندە تۇرعان بەيدٸبەك اۋدانىنداعى «اقمەشٸت» ٷڭگٸرٸ مەن دومالاق انا, بەيدٸبەك اتا, قوس انا سەكٸلدٸ كەسەنەلەر جەنە تۋريستٸك ورىندار تۋرالى سٶز قوزعاپ, بۇل ٶڭٸردەگٸ تۋريزمدٸ دامىتۋعا ٷلكەن كەدەرگٸسٸن كەلتٸرٸپ وتىرعانىن جەتكٸزدٸ. 

«سونىڭ سالدارىنان تەك جابايى تۋريزم مەن زاڭسىز كەسٸپكەرلٸك جۇمىس ٸستەپ جاتىر. تٸپتٸ, كەي ازاماتتار سول ماڭدى قارجى تابۋ كٶزٸنە اينالدىرىپ العان. تاريحي نىساندارعا كەلٸپ-كەتٸپ جاتقان تۋريستەردٸڭ ەسەبٸن جٷرگٸزٸپ جاتقان ەشكٸم جوق. اتالعان مەسەلەنٸ زاڭداستىرساق, تٷركٸستان ٶڭٸرٸندەگٸ تۋريزمنٸڭ دامۋىنا ٷلكەن سەپتٸگٸ تيەر ەدٸ», -دەگەن ول ەڭ الدىمەن كيەلٸ ورىنداردى جەرگٸلٸكتٸ كوممۋنالدىق مەكەمەلەرگە كٷتٸپ ۇستاۋعا بەرۋدٸ ۇسىندى.

ونىڭ سٶزٸنشە بۇل تاريحي نىسانداردىڭ جىل سايىن جٶندەۋدەن ٶتٸپ, اۋلاسىنىڭ تازا تۇرۋىنا, كٶگالداندىرىلۋىنا ٷلكەن مٷمكٸندٸك تۋعىزادى.

«ەكٸنشٸدەن, قر «جەر تۋرالى» كودەكسٸ مەن قر «تاريحي-مەدەني مۇرا وبەكتٸلەرٸن قورعاۋ جەنە پايدالانۋ تۋرالى» زاڭدارىنا ٶزگەرٸس ەنگٸزۋ قاجەت. اتاپ ايتقاندا, تٸزٸمگە ەنگەن تاريحي-مەدەني مۇرا وبەكتٸلەرٸ مەملەكەت يەلٸگٸنە ٶتۋ جٶنٸندە زاڭدا قارالعان. بۇل جەردە, تاريحي نىساندى جەرٸمەن بٸرگە تولىق قابىلدايتىن تولىقتىرۋلار مەن ٶزگەرٸس ەنگٸزۋدٸ سۇرايمىن.  ٷشٸنشٸدەن, تۋريستەر مەن زيياراتشىلاردىڭ ەسەبٸن جٷرگٸزٸپ, ولاردان تٷسكەن قارجىنى ارنايى اشىلعان قورعا قابىلداۋ قاجەت. ەربٸر نىسانعا تٷسكەن قارجى سول جەردٸڭ قاجەتتٸلٸكتەرٸن ٶتەۋگە جۇمسالۋى تيٸس», -دەيدٸ دەپۋتات سەدٸبەكوۆ.

سونداي-اق, ونىڭ پٸكٸرٸنشە ەربٸر نىسانعا ارنايى كۋرستاردان ٶتكەن شىراقشى-گيد وتىرعىزۋ جايىن قولعا الۋ قاجەت. 

«سەبەبٸ, كەلگەن تۋريستكە, زيياراتشىعا سول ماڭداعى تاريحي وقيعانى ساۋاتتى تٷردە تٷسٸندٸرٸپ, قۇران باعىشتاسا -  مەدەنيەتٸمٸزدٸڭ جانعانى دەپ بٸلەمٸن. ۇازاق دالاسىنداعى ەربٸر تاس پەن توپىراق بٸزدٸڭ تٸرٸ تاريحىمىز. ال, تاريحتى قۇرمەتتەۋ بٷگٸنگٸ ۇرپاققا جٷكتەلگەن ماڭىزدى مٸندەت. اتالعان مەسەلەنٸ نازارعا الىپ, ورىندالۋىنا وڭ ىقپال ەتۋٸڭٸزدٸ سۇرايمىن», - دەدٸ «AMANAT» پارتيياسى فراكتسيياسىنىڭ مٷشەسٸ,   دەپۋتاتى ۇلاسبەك سەدٸبەكوۆ پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى ە.ب. كٶشەرباەۆقا جولداعان ساۋالىندا.