Almatyda «JAŃA QAZAQSTAN» Forýmynyń alǵashqy baspasóz maslihaty ótti.
«JAŃA QAZAQSTAN» forýmynyń qurylýy týraly
MÁLIMDEME
«JAŃA QAZAQSTAN» Forýmy – qoǵamdyq birlestik jetekshileri, saiasatkerler, quqyq qorǵaýshylar, jýrnalister, sarapshylar jáne basqa da sala ókilderinen quralǵan belsendi azamattardyń yntymaqtastyǵy.
Óziniń qurylýy týraly málimdei otyryp, Forým óz aldyna Otanymyzdyń bolashaǵyna alańdaýly barsha syndarly kúshterdi biriktirý maqsatyn qoiyp otyr. Qazaqstan sózsiz bolýǵa tiis bilik tranziti men jańasha Tarihymyzdaǵy postsovettik kezeńniń kelmeske ketýimen bailanysty úlken ózgeristerdiń aldynda tur. Bul protsester haos pen tártipsizdikke, berekesizdik pen búlikke alyp kelýin eshkim de qalamaidy. Biraq, sonymen birge, eshkim de qaiyrshylyqta ómir súrgisi kelmeidi, ádiletsizdik pen ozbyrlyqqa tózgisi kelmeidi!
Túptep kelgende Qazaqstannyń erteńgi kúni qandai bolmaq, ol, eń aldymen, qoǵamnyń óziniń tolysý deńgeii men ázirligine bailanysty. Sheshýshi sátte halyq beitarap ári enjar baqylaýshy rolin mise tuta bermei, kerisinshe, óz taǵdyryn óz qolyna aldyp, saiasattyń belsendi sýbektine ainalýy tiis. Muragerdiń joǵary jaqtan taǵaiyndalyp, eski saiasatty jalǵastyra berýimen halyq eshbir jaǵdaida kelise almaityny ózinen ózi túsinikti.
Búgingi bilik barlyq salada óziniń dármensizdigin tanytqanyn moiyndaýymyz kerek. Táýelsizdik jyldarynda bir de bir memlekettik baǵdarlama jóndi oryndalmady. Respýblika bilik ózi ýáde etkendei «ekinshi Kýveitke» ainala qoimady, kerisinshe, ómir sapasy jóninen Afrikanyń eń kedei elderi qatarynan bir-aq shyqty. Bai bolýǵa tiis memleketimiz masqara men quldyraýdyń álemdik reitingterinde jemqorlyq, ózine ózi qol jumsaý men túrmedegi adam sany, jol apattaryndaǵy ólim, politsei, sheneýnik, oligarhtardyń jan basyna shaqqandaǵy sany, syrtqy qaryz, halyqtyń jappai «nesielenýi» jáne basqa kórsetkishter boiynsha kósh bastap tur.
Biliktiń jetistikteri men tabystary týraly esepteriniń jalǵan ekenin ekonomikanyń kúireýi, azyp-tozǵan aýyl men qalalar, byt-shyt bolǵan joldar, quldyraǵan kommýnaldyq sharýashylyqqa qarap, bile berýge bolady. Basqa memleketter men shetel kompaniialarymen tiimsiz kelisim-sharttarǵa qol qoiyp, Qazaqstan qaryzǵa belshesinen batty. Asqan jaýapkershiliksiz, halyqtyq baqylaýdan tys shendilerdiń qimyl-áreketi memlekettiń altyn-valiýtalyq rezervteriniń, Ulttyq jáne Zeinet qorlarynyń sarqylýyna ákep soqtyrdy. Kózi ashyq, bilimdi, qabiletti jastardyń emigratsiiasy, basqasha aitqanda, Qazaqstannan qashýy qaýipti qarqynǵa ie boldy.
Qorshaǵan ortaǵa degen jyrtqyshtyq kózqaras sharyqtaý shegine jetti. Kózsiz paidaqumarlyq Qazaqstandy ekologiialyq apat aýmaǵyna ainaldyrdy. Adamdardyń densaýlyǵy men ulttyń gendik qoryna orasan zor ári orny tolmas nuqsan kelip jatyr.
27 jylǵy Táýelsizdik bergen bar múmkindikti biz utymdy paidalana almadyq. Kerisinshe, biz 90-shy jyldardyń basynda qazirgi biliktiń basshylyqqa kelýine negiz bolǵan demokratiia men bostandyqtyń, pikir alýandyǵy men teńdiktiń túpki printsipterinen birjolata qol úzdik. Onyń ornyna biz balama oi bildirýshilerge qysym kórsetý, adam men azamattardyń qarapaiym quqyqtarynyń shektelýi, sottardyń ádiletsizdigi, óz azamattaryna qarsy qýǵyn-súrgin sekildi masqara qubylystardyń kýási bolyp otyrmyz. Shańyraq, Baqai, Jańaózendegi tragediialar, azamattyq belsendiler men qoǵam qairatkerleri ústinen júrgizilgen masqara sottar, oppozitsiialyq qozǵalystar men partiialardyń joiylýy, bilikke syn aitýǵa dáti barǵan ondaǵan gazet, jýrnal, saittardyń jabylýy – osynyń kózge uryp turǵan naqty aiǵaǵy.
Qoǵamdy enjarlyq pen sharshaý jailady. Dańǵaza toishyldyq pen jalǵan statistika, megajobaqumarlyq pen shalaǵai qiialshyldyq halyqtyń ashý-yzasyn týdyrýda. Memlekettik institýttar qoǵam seniminen jurdai. Halyqtyń narazylyq áleýeti kúrt artyp, uiyqtap jatqan arystan oianyp, qarsylyq belsendi formalarǵa kóship jatyr.
Shyn máninde búginde biliktiń ózi liberaldy saiasi jáne ekonomikalyq reformalardyń basty tejegishine, birden bir kedergisine ainalyp otyr. Tarih syiǵa tartqan qaitalanbas múmkindikten airylǵaly turmyz. Sondyqtan, órkeniettiń zamanaýi kóshinen keiin qalyp qoimaý úshin qoǵamnyń ózi túbegeili ózgerip, boiyn jinap alýy tiis. Budan arǵy áreketsizdik pen bárin de basqa bireý sheship tastaidy degenge senýshilik – apatqa aparatyn jol!
Biz sapalyq jaǵynan múldem jańa – demkokratiialyq, ádiletti, ratsionaldy jáne jaýapty – qoǵam qurǵymyz keledi, sondyqtan da ózimizdi «JAŃA QAZAQSTAN» Forýmy dep atap otyrmyz. Azamattyq qoǵam men jergilikti ózin-ózi basqarý ornyqpai, zań ústemdigi saltanat qurmai, bilik tarmaqtarynyń ara-jigi bólinbei, táýelsiz BAQ erkin qimyl-áreket jasamai eshqandai da alǵa ilgerýshilik pen qaryshty damý múmkin emes ekenin barsha álem túsingeli qashan.
Biz azamattyq qoǵamnyń daýysyn, oiy men ustanymyn barshaǵa jetkizý úshin jinaldyq. Biz Otanymyzdyń bolashaǵy úshin jaýapkershilikti óz moinymyzǵa alýǵa ázir ekendigimizdi málimdeimiz! Biz azamattardyń qoldaýy men belsendi atsalysýynyń arqasynda Forým tolyqqandy qozǵalys ne partiiaǵa ainalatynyna senimdimiz.
Qazirgi Ata Zań zamanaýi talaptarǵa sai emes ekendigin túsine otyryp, biz jańa Konstitýtsiia jobasy týraly bastama kóteremiz, ol qujat bilik pen ulttyq bailyǵymyzdy olardyń birden bir qainar kózi men qojaiyny – Qazaqstan halqynyń qolyna qaitaryp beredi.
Osy maqsatqa qol jetkizý jolynda Forým «Sailaý týraly», «Saiasi partiialar týraly», «Qoǵamdyq birlestikter týraly», «Jergilikti ózin-ózi basqarý jáne ákimderdi sailaý týraly», «Sóz bostandyǵy týraly» jáne basqa da jańa zańdardy ázirleý jumysyn birlese ári nátijeli túrde júrgizý úshin qoǵamdyq intellektýaldyq alań bolýǵa daiyn. Munyń bári – halqymyz óz taǵdyryna sanaly túrde tańdaý jasai alatyn Táýelsiz Qazaqstandaǵy tuńǵysh ret oryn almaq ashyq, erkin jáne demokratiialyq sailaý ótkizýge múmkindik beretin alǵysharttar.
Elimiz orynsyz sozylyp ketken deotarlandyrý, detotalitarlaný jáne dekommýnistený protsesin aiaqtaý tiis. Biz ultymyzdyń basynan ótken asa tragediialy kezeńder — jappai saiasi qýǵyn-súrgin men Asharshylyqqa — saiasi baǵa berýimiz kerek. Biz memlekettildiń órkendep, qanat jaiýy men qazaqtardyń atajurtyna qaityp oralýyna barlyq jaǵdai jasaýymyz qajet, óitpesek bizdiń Táýelsizdigimizden ne paida?
«JAŃA QAZAQSTAN» Forýmy Otan bolashaǵyna bei-jai qarai almaityn, belsendi, namysty ári jaýapty azamattardyń basyn qosyp, biriktirmekshi.
JAŃA QAZAQSTAN-nyń ýaqyty týdy!
«JAŃA QAZAQSTAN» Forýmy, 17 mamyr 2018 jyl
