"Biz elimizde áli tanylyp úlgermegen jańa esimderdi izdep tabýymyz kerek..."

"Biz elimizde áli tanylyp úlgermegen jańa esimderdi izdep tabýymyz kerek..."

Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhani jańǵyrý» atty maqalasynyń altynshy baǵyty — «Qazaqstandaǵy 100 jańa esim» jobasyn iske asyrýǵa negizdelgen. Prezident maqalada: «Ult maqtanyshy bizdiń burynǵy ótken batyr babalarymyz, danagói bilerimiz ben jyraýlarymyz ǵana bolmaýǵa tiis. Men búgingi zamandastarymyzdyń jetis­tik­teriniń tarihyna da nazar aýdarýdy usynamyn. Bul ideiany «Qazaqstandaǵy 100 jańa esim» jobasy arqyly iske asyrǵan jón», — dep atap ótti. Aqtóbe oblysy Qazaqstan halqy Assambleiasy hatshylyǵynyń meńgerýshisi Nurbaqyt Barbosynov aimaqta osy joba aiasynda jańa esimdi anyqtaý úshin halyqtyq aktsiia jariialanǵanyn aitty.

Nurbaqyt Barbosynov «Qazaqstandaǵy 100 jańa esimdi» anyqtaý men ulyqtaý — barsha otandastardyń boryshy ekenin, osy jobanyń naqty júzege asyrýdy rýhani jańǵyrý  negizderin baiandaǵan baǵdarlamalyq maqalasynda Elbasy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan halqy Assambleiasyna júktegen aýqymdy da ózekti mindet ekenin atap ótti.

— Prezident óz maqalasynda: «Elimizdiń Táýelsizdik jylnamasy jazyla bastaǵanyna nebári 25 jyl boldy. Bul — tarih turǵysynan qas qaǵym sát desek te, elimiz úshin ǵasyrǵa bergisiz kezeń. Árine, jasalǵan jumystardyń mańyzy men aýqymyna eshbir kúmán joq. Degenmen, osy qyrýar isti atqarǵan, el damýyna zor úles qosqan azamattardyń ózderi men olardyń tabysqa jetý tarihy ádette qurǵaq faktiler men tsifrlardyń tasasynda qalyp qoiady. Shyn máninde, Qazaqstannyń árbir jetistiginiń artynda alýan túrli taǵdyrlar tur. «Qazaqstandaǵy 100 jańa esim» jobasy — Táýelsizdik jyldarynda tabysqa jetken, elimizdiń ár óńirinde turatyn túrli jastaǵy, san alýan etnos ókilderiniń tarihy. Jobada naqty adamdardyń naqty taǵdyrlary men ómirbaiandary arqyly búgingi, zamanaýi Qazaqstannyń kelbeti kórinis tabady. Biz «Janyńda júr jaqsy adam» degen sóz­diń baiybyna bara bermeimiz. Shyn máninde, Táýel­sizdik dáýirinde óziniń eńbegimen, bilimimen, óneri­men ozyp shyqqan qanshama zamandastarymyz bar. Olardyń júrip ótken joldary — kez kelgen statistikadan artyq kórsetkish» , — deidi. «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń maqsaty — osy. Olardyń elge, qoǵamǵa sińirgen eńbegin kórsetý, tanytý. Jobanyń aty aityp turǵandai, biz elimizde áli tanylyp úlgermegen, siz ben biz bilmeitin jańa esimderdi izdep tabýymyz kerek. Qazir osy baǵytta jumys júrgizilip jatyr. El aimaqtary arasynan osyndai jandardy izdep, tabý úshin halyqtyq aktsiia jariialadyq, — deidi N.Barbosynov.

Árine, tabysty bolý ataqty bolý degen sóz emes. Tabysty adamdardyń bári tanymal emes. Nurbaqyt Barbosynov maqalada aitylǵandai, Táýelsizdik jyldarynda jasalǵan jumystardyń mańyzy men aýqymyna eshbir kúmán joq ekenin, degenmen, osy qyrýar isti atqarǵan, el damýyna zor úles qosqan azamattardyń ózderi men olardyń tabysqa jetý tarihy ádette qurǵaq faktilerdiń tasasynda tanylmai qalyp qoiatynyn taǵy bir márte aityp ótti.

— Joba aiasynda biz oblysta dál osyndai adamdardyń esimin jańǵyrtýǵa, olardyń el aldyndaǵy eńbegin dáripteýge, mártebelerin kóterý negizinde halyqtyq aktsiiany júzege asyrýdy qolǵa aldyq. Qazir jobany júzege asyrý úshin quramynda memlekettik emes uiymdardyń, qoǵamdyq birlestikterdiń, etnomádeni ortalyqtardyń músheleri men ardagerler bar 22 adamdyq jumys toby quryldy. Olardyń mindeti — jobaǵa usynylǵan adamdardy irikteý, tańdaý jáne ortalyq apparatqa joldaý. Ár aptanyń beisenbisi kúni jumys tobynyń otyrysyn ótkizemiz. Bir eskeretin jait, jańa esim jobasyna usynylatyndar ómirde bar adam bolýy kerek. Onyń jas ereksheligine mán berilmeidi. Iaǵni, jobaǵa kez kelgen adam qatysa alady. Bul — respýblikalyq joba. Sondyqtan jańa esim jobasyna oblystan laiyqty adamdy tańdaý úshin osylaisha halyqtyq aktsiia jariialaǵandy jón sanadyq. Mundaǵy maqsatymyz — jattandy esimderdi emes, eńbegi kóleńkede qalyp qoiyp júrgen jandardy kópshilikke tanytý. Sebebi, ártúrli qurylymdarǵa habarlassaq, ondaǵylar aty-jóni kópshilikke tanys esimderdi usynýmen ǵana shekteledi, — deidi Nurbaqyt Barbosynov.

«Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasyna laiyqty tulǵany irikteý jumysy el aimaqtarynda 1 qyrkúiekke deiin jalǵasady.

— Baǵdarlamalyq maqalada aitylǵandai, joba úsh máseleni sheshýge baǵyttalýy tiis. Eń bastysy — aqylymen, iskerligimen, darynymen zamanaýi Qazaqstandy jasap jatqan naqty adamdardy qoǵamǵa tanytý. Ekinshiden, olarǵa aqparattyq qoldaý jasap, tanymal etýdiń jańa mýltimediialyq alańyn qalyptastyrý. Al úshinshisi, el-jurt ultymyzdyń altyn qoryna enetin tulǵalardy bilýi tiis.  Olar qandai adamdar bolýy múmkin? Máselen, ómirdiń ártúrli jaǵdailarynda  óz basyn qaýipke tigip, ózgeniń ómirin arashalap qalǵan adamdar ainalamyzda jetip artylady. Sol siiaqty, qaiyrymdylyq isin kópke jariia etpei, muqtajdarǵa meilinshe kómek qolyn sozyp júrgen jandar da janymyzda kóp. Tipti  ol adam kóp balanyń kindik sheshesi atanyp júrgen qarapaiym perzenthana qyzmetkeri bolýy da múmkin. Balalardyń da erlik is jasap, kópshiliktiń rizashylyǵyna bólenip jatatyny bar. Mine, óz ortasyndaǵy osyndai jandardyń eńbegin eskerip, esimin ulyqtaý — bizdiń mindetimiz, — deidi oblystyq Qazaqstan halqy Assambleiasy hatshylyǵynyń meńgerýshisi N.Barbosynov.

Arailym NURBAEVA