ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىنىڭ التىنشى باعىتى — «قازاقستانداعى 100 جاڭا ەسٸم» جوباسىن ٸسكە اسىرۋعا نەگٸزدەلگەن. پرەزيدەنت ماقالادا: «ۇلت ماقتانىشى بٸزدٸڭ بۇرىنعى ٶتكەن باتىر بابالارىمىز, داناگٶي بيلەرٸمٸز بەن جىراۋلارىمىز عانا بولماۋعا تيٸس. مەن بٷگٸنگٸ زامانداستارىمىزدىڭ جەتٸستٸكتەرٸنٸڭ تاريحىنا دا نازار اۋدارۋدى ۇسىنامىن. بۇل يدەيانى «قازاقستانداعى 100 جاڭا ەسٸم» جوباسى ارقىلى ٸسكە اسىرعان جٶن», — دەپ اتاپ ٶتتٸ. اقتٶبە وبلىسى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى حاتشىلىعىنىڭ مەڭگەرۋشٸسٸ نۇرباقىت باربوسىنوۆ ايماقتا وسى جوبا اياسىندا جاڭا ەسٸمدٸ انىقتاۋ ٷشٸن حالىقتىق اكتسييا جارييالانعانىن ايتتى.
نۇرباقىت باربوسىنوۆ «قازاقستانداعى 100 جاڭا ەسٸمدٸ» انىقتاۋ مەن ۇلىقتاۋ — بارشا وتانداستاردىڭ بورىشى ەكەنٸن, وسى جوبانىڭ ناقتى جٷزەگە اسىرۋدى رۋحاني جاڭعىرۋ نەگٸزدەرٸن بايانداعان باعدارلامالىق ماقالاسىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنا جٷكتەگەن اۋقىمدى دا ٶزەكتٸ مٸندەت ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
— پرەزيدەنت ٶز ماقالاسىندا: «ەلٸمٸزدٸڭ تەۋەلسٸزدٸك جىلناماسى جازىلا باستاعانىنا نەبەرٸ 25 جىل بولدى. بۇل — تاريح تۇرعىسىنان قاس قاعىم سەت دەسەك تە, ەلٸمٸز ٷشٸن عاسىرعا بەرگٸسٸز كەزەڭ. ەرينە, جاسالعان جۇمىستاردىڭ ماڭىزى مەن اۋقىمىنا ەشبٸر كٷمەن جوق. دەگەنمەن, وسى قىرۋار ٸستٸ اتقارعان, ەل دامۋىنا زور ٷلەس قوسقان ازاماتتاردىڭ ٶزدەرٸ مەن ولاردىڭ تابىسقا جەتۋ تاريحى ەدەتتە قۇرعاق فاكتٸلەر مەن تسيفرلاردىڭ تاساسىندا قالىپ قويادى. شىن مەنٸندە, قازاقستاننىڭ ەربٸر جەتٸستٸگٸنٸڭ ارتىندا الۋان تٷرلٸ تاعدىرلار تۇر. «قازاقستانداعى 100 جاڭا ەسٸم» جوباسى — تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا تابىسقا جەتكەن, ەلٸمٸزدٸڭ ەر ٶڭٸرٸندە تۇراتىن تٷرلٸ جاستاعى, سان الۋان ەتنوس ٶكٸلدەرٸنٸڭ تاريحى. جوبادا ناقتى ادامداردىڭ ناقتى تاعدىرلارى مەن ٶمٸرباياندارى ارقىلى بٷگٸنگٸ, زاماناۋي قازاقستاننىڭ كەلبەتٸ كٶرٸنٸس تابادى. بٸز «جانىڭدا جٷر جاقسى ادام» دەگەن سٶزدٸڭ بايىبىنا بارا بەرمەيمٸز. شىن مەنٸندە, تەۋەلسٸزدٸك دەۋٸرٸندە ٶزٸنٸڭ ەڭبەگٸمەن, بٸلٸمٸمەن, ٶنەرٸمەن وزىپ شىققان قانشاما زامانداستارىمىز بار. ولاردىڭ جٷرٸپ ٶتكەن جولدارى — كەز كەلگەن ستاتيستيكادان ارتىق كٶرسەتكٸش» , — دەيدٸ. «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسٸمٸ» جوباسىنىڭ ماقساتى — وسى. ولاردىڭ ەلگە, قوعامعا سٸڭٸرگەن ەڭبەگٸن كٶرسەتۋ, تانىتۋ. جوبانىڭ اتى ايتىپ تۇرعانداي, بٸز ەلٸمٸزدە ەلٸ تانىلىپ ٷلگەرمەگەن, سٸز بەن بٸز بٸلمەيتٸن جاڭا ەسٸمدەردٸ ٸزدەپ تابۋىمىز كەرەك. قازٸر وسى باعىتتا جۇمىس جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. ەل ايماقتارى اراسىنان وسىنداي جانداردى ٸزدەپ, تابۋ ٷشٸن حالىقتىق اكتسييا جارييالادىق, — دەيدٸ ن.باربوسىنوۆ.
ەرينە, تابىستى بولۋ اتاقتى بولۋ دەگەن سٶز ەمەس. تابىستى ادامداردىڭ بەرٸ تانىمال ەمەس. نۇرباقىت باربوسىنوۆ ماقالادا ايتىلعانداي, تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا جاسالعان جۇمىستاردىڭ ماڭىزى مەن اۋقىمىنا ەشبٸر كٷمەن جوق ەكەنٸن, دەگەنمەن, وسى قىرۋار ٸستٸ اتقارعان, ەل دامۋىنا زور ٷلەس قوسقان ازاماتتاردىڭ ٶزدەرٸ مەن ولاردىڭ تابىسقا جەتۋ تاريحى ەدەتتە قۇرعاق فاكتٸلەردٸڭ تاساسىندا تانىلماي قالىپ قوياتىنىن تاعى بٸر مەرتە ايتىپ ٶتتٸ.
— جوبا اياسىندا بٸز وبلىستا دەل وسىنداي ادامداردىڭ ەسٸمٸن جاڭعىرتۋعا, ولاردىڭ ەل الدىنداعى ەڭبەگٸن دەرٸپتەۋگە, مەرتەبەلەرٸن كٶتەرۋ نەگٸزٸندە حالىقتىق اكتسييانى جٷزەگە اسىرۋدى قولعا الدىق. قازٸر جوبانى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن قۇرامىندا مەملەكەتتٸك ەمەس ۇيىمداردىڭ, قوعامدىق بٸرلەستٸكتەردٸڭ, ەتنومەدەني ورتالىقتاردىڭ مٷشەلەرٸ مەن ارداگەرلەر بار 22 ادامدىق جۇمىس توبى قۇرىلدى. ولاردىڭ مٸندەتٸ — جوباعا ۇسىنىلعان ادامداردى ٸرٸكتەۋ, تاڭداۋ جەنە ورتالىق اپپاراتقا جولداۋ. ەر اپتانىڭ بەيسەنبٸسٸ كٷنٸ جۇمىس توبىنىڭ وتىرىسىن ٶتكٸزەمٸز. بٸر ەسكەرەتٸن جايت, جاڭا ەسٸم جوباسىنا ۇسىنىلاتىندار ٶمٸردە بار ادام بولۋى كەرەك. ونىڭ جاس ەرەكشەلٸگٸنە مەن بەرٸلمەيدٸ. ياعني, جوباعا كەز كەلگەن ادام قاتىسا الادى. بۇل — رەسپۋبليكالىق جوبا. سوندىقتان جاڭا ەسٸم جوباسىنا وبلىستان لايىقتى ادامدى تاڭداۋ ٷشٸن وسىلايشا حالىقتىق اكتسييا جارييالاعاندى جٶن سانادىق. مۇنداعى ماقساتىمىز — جاتتاندى ەسٸمدەردٸ ەمەس, ەڭبەگٸ كٶلەڭكەدە قالىپ قويىپ جٷرگەن جانداردى كٶپشٸلٸككە تانىتۋ. سەبەبٸ, ەرتٷرلٸ قۇرىلىمدارعا حابارلاسساق, ونداعىلار اتى-جٶنٸ كٶپشٸلٸككە تانىس ەسٸمدەردٸ ۇسىنۋمەن عانا شەكتەلەدٸ, — دەيدٸ نۇرباقىت باربوسىنوۆ.
«قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسٸمٸ» جوباسىنا لايىقتى تۇلعانى ٸرٸكتەۋ جۇمىسى ەل ايماقتارىندا 1 قىركٷيەككە دەيٸن جالعاسادى.
— باعدارلامالىق ماقالادا ايتىلعانداي, جوبا ٷش مەسەلەنٸ شەشۋگە باعىتتالۋى تيٸس. ەڭ باستىسى — اقىلىمەن, ٸسكەرلٸگٸمەن, دارىنىمەن زاماناۋي قازاقستاندى جاساپ جاتقان ناقتى ادامداردى قوعامعا تانىتۋ. ەكٸنشٸدەن, ولارعا اقپاراتتىق قولداۋ جاساپ, تانىمال ەتۋدٸڭ جاڭا مۋلتيمەدييالىق الاڭىن قالىپتاستىرۋ. ال ٷشٸنشٸسٸ, ەل-جۇرت ۇلتىمىزدىڭ التىن قورىنا ەنەتٸن تۇلعالاردى بٸلۋٸ تيٸس. ولار قانداي ادامدار بولۋى مٷمكٸن? مەسەلەن, ٶمٸردٸڭ ەرتٷرلٸ جاعدايلارىندا ٶز باسىن قاۋٸپكە تٸگٸپ, ٶزگەنٸڭ ٶمٸرٸن اراشالاپ قالعان ادامدار اينالامىزدا جەتٸپ ارتىلادى. سول سيياقتى, قايىرىمدىلىق ٸسٸن كٶپكە جارييا ەتپەي, مۇقتاجدارعا مەيلٸنشە كٶمەك قولىن سوزىپ جٷرگەن جاندار دا جانىمىزدا كٶپ. تٸپتٸ ول ادام كٶپ بالانىڭ كٸندٸك شەشەسٸ اتانىپ جٷرگەن قاراپايىم پەرزەنتحانا قىزمەتكەرٸ بولۋى دا مٷمكٸن. بالالاردىڭ دا ەرلٸك ٸس جاساپ, كٶپشٸلٸكتٸڭ ريزاشىلىعىنا بٶلەنٸپ جاتاتىنى بار. مٸنە, ٶز ورتاسىنداعى وسىنداي جانداردىڭ ەڭبەگٸن ەسكەرٸپ, ەسٸمٸن ۇلىقتاۋ — بٸزدٸڭ مٸندەتٸمٸز, — دەيدٸ وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى حاتشىلىعىنىڭ مەڭگەرۋشٸسٸ ن.باربوسىنوۆ.
ارايلىم نۇرباەۆا
