2021 jyly tiisti zań kúshine enip, azamattarǵa zeinetaqy jinaqtarynyń bir bóligin turǵyn úi jaǵdailaryn jaqsartýǵa bólýge jáne emdelýge aqy tóleýge múmkindik berildi. Taǵy bir baǵyty jeke basqarýshy kompaniialarǵa investitsiialyq basqarýǵa berý úshin paidalaný quqyǵyna qatysty bolyp otyr.
Zeinetaqy jinaǵyn investitsiialyq portfeldi basqarýshyǵa (IPB) senimgerlik basqarýǵa berýdiń aldynda BJZQ salymshysy óziniń jeke jinaǵyndaǵy qarajattyń qanshalyqty jetkilikti ekenin tekserýi kerek. Ol úshin enpf.kz saityndaǵy jeke kabinette nemese BJZQ mobildi qosymshasynda qaraýǵa bolady.
Salymshynyń zeinetaqy jinaqtary IPB basqarýyna:
- salymshynyń BJZQ-daǵy zeinetaqy jinaqtarynyń naqty somasy men zeinetaqy jinaqtarynyń eń tómen jetkiliktilik shegi arasyndaǵy aiyrmadan aspaityn mólsherde; nemese
- ómir boiǵy tólemderdi kózdeitin saqtandyrý uiymymen zeinetaqy annýiteti sharty jasalǵan jaǵdaida, salymshynyń BJZQ-daǵy shotyndaǵy zeinetaqy jinaqtarynyń qaldyǵynan aspaityn mólsherde berilýi múmkin.
Biryńǵai jinaqtaýshy zeinetaqy qory ókilderiniń málimetinshe, zeinetaqy jinaǵynyń bóligin investitsiialyq portfeldi basqarýshyǵa berý úshin «jetkiliktilik shegi» deńgeiin eskerý kerek.
Eske sala keteiik, buǵan deiin Eńbek ministrliginiń basshylyǵy «jetkiliktilik shegine» qatysty túsinik bergen bolatyn.
Qajettilik shegin esepteý tártibi resmi Úkimettiń arnaiy qaýlysymen bekiletin bolady. Bul turǵyda onyń mólsheri ár jasqa eseptelgen. «Jetkiliktilik sheginiń» negizgi parametrleri áielder men erler úshin biryńǵai mólsherde qaraldy. «Jetkiliktilik shegi» degenimiz – ol erteń zeinet jasyna jetkende zeinetaqy jinaqtaý qorynan eń kem degende tómengi mólsherde zeinetaqy alýǵa múmkindik beretin soma. Jas azamat zeinet jasyna deiin keminde eń tómengi jalaqy alyp, sonyń 10 paiyzyn aýdaryp otyrsa, keiin zeinet jasyna jetkennen soń, eń tómengi zeinetaqy alýǵa múmkindik beretin «jetkiliktik shegi» qarastyryldy
2021 jyldaǵy zeinetaqy jinaqtarynyń «jetkiliktik sheginiń» kólemi:
Salymshy óziniń esep shotynda zeinetaqy jinaǵynyń jetkilikti ekenin naqtylaǵannan keiin, tiisti somany investitsiialyq portfeldi basqarýshyǵa aýdartý jóninde BJZQ-ǵa ótinishpen júginýi kerek. Ótinish BJZQ-nyń www.enpf.kz saityndaǵy jeke kabinet arqyly nemese BJZQ-nyń kez kelgen óńirlik bólimshesine ózi kelip, ótinish bildirgende berilýi múmkin.
«BJZQ jetkiliktilik somasynan asatyn zeinetaqy jinaqtarynyń bir bóligin salymshydan ótinish kelip túsken kúnnen keiin kúntizbelik otyz kún ishinde IPB-nyń senimgerlik basqarýyna aýdarýdy júzege asyrady. Salymshynyń zeinetaqy jinaqtarynyń qalǵan bóligi Ulttyq banktiń basqarýynda qala beredi. Salymshynyń jeke zeinetaqy shotyndaǵy jinaqtardyń jalpy esebin BJZQ júrgizedi», - dedi BJZQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary Sáýle Egeýbaeva redaktsiia saýalyna jaýap bere otyryp.
Onyń sózine qaraǵanda, QR Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi zeinetaqy aktivteri senimgerlik basqarýǵa berilýi múmkin IPB-ǵa qoiylatyn talaptardy bekitedi. Aǵymdaǵy sátte agenttiktiń investitsiialyq portfeldi basqarýǵa arnalǵan litsenziiasy bar 18 basqarýshy kompaniianyń 6-ýy bekitilgen talaptarǵa sáikes keledi.
Olar:
1) «First Heartland Jysan Invest» AQ
2) «BCC Invest» AQ - «Bank TsentrKredit» AQ-tyń enshiles uiymy»
3) «Halyk Global Markets» AQ («Qazaqstan Halyq Banki» AQ-tyń EU)
4) «Halyk Finance» Qazaqstan Halyq Bankiniń EU» AQ
5) «First Heartland Capital» AQ
6) «Sentras Sekiýritiz» AQ
Belgili bolǵanda, qazirgi kezde agenttik tarapynan ruqsat berilgen 6 kompaniianyń tórteýi zeinetaqy jinaqtaryn basqarý boiynsha Biryńǵai jinaqtaýshy zeinetaqy qorymen shart jasasty. Olardyń qatarynda: Jysan Invest, Halyk Global Markets, BCC INVEST jáne Sentras Sekiýritiz.
Salymshy osy basqarýshy kompaniialar ishinen óz tańdaýyn jasap, «jetkiliktik sheginen» asyp túsken óz jinaǵynyń bir bóligin aýdara alady.
«Zeinetaqymen qamsyzdandyrý týraly» Zańǵa sáikes, IPB investitsiialyq basqarǵany úshin komissiialyq syiaqy alýǵa quqyly. IPB syiaqysynyń shekti shamasy alynǵan investitsiialyq tabystyń 7,5 paiyzynan aspaýy kerek. Komissiialyq syiaqynyń naqty shamasyn jyl saiyn IPB-nyń basqarýshy organy bekitetin bolady jáne ol jylyna kóp degende bir ret ózgerýi múmkin.
Qordyń málimeti boiynsha, zeinetaqy jinaǵyn investitsiialyq portfel retinde basqarýǵa ruqsaty bar kompaniialardyń tizimi, olardyń investitsiialyq deklaratsiialary men komissiialyq syiaqy týraly aqparat enpf.kz saitynyń «qyzmetter» bóliminde ornalasqan.
Osy arqyly jinaqtaýshy zeinetaqy júiesine zeinetaqy aktivterin basqarýshylardyń básekelestik ortasy qaitarylyp otyr. Olar salymshylarǵa túrli táýekelder men kiristilik deńgeimen ózderiniń investitsiialyq strategiiasyn usynady. Salymshylarda basqarýshy kompaniiany tańdaý arqyly ózderiniń jinaqtaryn basqarý múmkindigi paida boldy.
Aita keteiik, klientke tiesili syiaqy bekitilgen deńgeide bolmaidy, iaǵni investitsiiadan kelip túsken paiyz kólemi ártúrli bolýy múmkin.
S. Egeýbaevanyń sózine qaraǵanda, BJZQ-dan zeinetaqy aktivterin alǵannan keiin, investitsiialyq portfeldi basqarýshy qarajatty ruqsat etilgen qarjylyq tetikterge investitsiialaidy. Basqarýshy kompaniia sizdiń zeinetaqy jinaǵyńyzdy ornalastyrýdan qandai somada investitsiialyq kiristi eseptegenin kórý úshin jeke zeinetaqy shotyndaǵy úzindi kóshirmeden qaraýǵa bolady.
Zeinetaqy aktivterin IPB-nyń senimgerlik basqarýyna alǵash bergennen keiin salymshy:
• BJZQ-ǵa óziniń zeinetaqy jinaqtaryn bir IPB-dan ekinshi IPB-ǵa senimgerlik basqarýǵa berý týraly ótinishti jylyna kóp degende bir ret berýge;
• BJZQ-ǵa IPB senimgerlik basqarýyndaǵy zeinetaqy jinaqtaryn Ulttyq banktiń senimgerlik basqarýyna qaitarýǵa (zeinetaqy jinaqtary IPB senimgerlik basqarýyna alǵash berilgennen keiin eki jyldan erte emes) ótinish berýge quqyly.
Salymshy zeinet jasyna jetkenge deiin kúntizbelik 10 kún buryn salymshynyń zeinetaqy jinaqtary Ulttyq Banktiń investitsiialyq basqarýyna qaitarylady.
Aitpaqshy, Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń tóraǵasy Mádina Ábilqasymova bul taqyrypqa bailanysty depýtattyq saýalǵa jaýap bere otyryp tiisti túsinik bergen edi.
Investitsiialardy ártaraptandyrýdy jáne yqtimal, kredittik, naryqtyq jáne valiýtalyq táýekelderdi barynsha azaitýdy qamtamasyz etý maqsatynda zeinetaqy aktivterin investitsiialaýdyń mynadai limitteri belgilendi:
– bir tulǵa jáne onyń úlestes tulǵalary shyǵarǵan (bergen) qarjy
quraldaryna – zeinetaqy aktivteri qunynyń 10%-nan kem;
– shetel valiýtasynda nominirlengen qarjy quraldaryna – zeinetaqy
aktivteri qunynyń 50%-nan kem;
– bir shyǵarylymdaǵy boryshtyq baǵaly qaǵazdarǵa – osy shyǵarylymnyń
ornalastyrylǵan baǵaly qaǵazdarynyń jalpy sanynyń 50%-nan kem;
– QR emitentteriniń aktsiialaryna – emitenttiń daýys beretin
aktsiialarynyń jalpy sanynyń 10%-nan kem.
«Jeke basqarýǵa berilgen zeinetaqy aktivteriniń boljamdy kiristiliginiń
deńgeii zeinetaqy aktivteriniń quramyndaǵy qarjy quraldarynyń tizbesine ǵana emes, sondai-aq basqarýshy kompaniia tańdaǵan zeinetaqy aktivterin investitsiialaý strategiiasyna jáne basqarýshy kompaniianyń naryqtaǵy belsendiligine de bailanysty bolady», - dedi M. Ábilqasymova.
Onyń aitýynsha, Agenttik tiisti zańnamany iske asyrý aiasynda jeke basqarýshy kompaniialardyń zeinetaqy aktivterin basqarýy úshin qajetti normativtik-quqyqtyq baza qamtamasyz etildi.
«Atap aitqanda, «Quqyqtyq aktiler týraly» QR Zańynyń talaptaryna sáikes, zańǵa táýeldi normativtik quqyqtyq aktilerdiń tiisti jobalary ashyq derekterdiń internet portalynda jariialandy, barlyq múddeli memlekettik organdarmen kelisildi. Jobalar boiynsha «Qazaqstan qarjygerleriniń qaýymdastyǵy» zańdy tulǵalar birlestiginen jáne «Atameken» Ulttyq Kásipkerler palatasynan saraptamalyq qorytyndylar alyndy, sondai-aq sybailas jemqorlyqqa qarsy ǵylymi saraptama júrgizildi. Barlyq múddeli tulǵalarmen kelisim boiynsha is-sharalar ótkizilgennen keiin jáne saraptamalyq qorytyndylar alynǵannan keiin, Qazaqstan Respýblikasynyń zańnamasynda kózdelgen tártippen jáne merzimde Agenttik Basqarmasy 2021 jylǵy 9-17 aqpan aralyǵynda azamattardyń óz zeinetaqy jinaqtarynyń bir bóligin jeke senimgerlik basqarýǵa berý máselelerin retteitin 10 qaýlyny bekitti», - dedi Mádina Ábilqasymova.
