Biryńǵai jinaqtaýshy zeinetaqy qory investitsiialyq tabys somasynyń nege ózgerip otyratynyn túsindirdi, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Biryńǵai jinaqtaýshy zeinetaqy qory, zeinetaqy aktivteriniń investitsiialaryn ártúrli valiýtalardaǵy senimdi qarjy quraldaryna ártaraptandyrý qazaqstandyqtardyń zeinetaqy jinaqtaryn valiýtalyq jáne naryqtyq qaita baǵalaý táýekelderinen qorǵaitynyn málim etti.
Sonymen qatar, qor zeinetaqy jinaqtary zeinetaqy jarnalary men salymshylardyń jinaqtaryn senimdi qarjy quraldaryna investitsiialaýdan túsken investitsiialyq kiristen turatynyn eske saldy. Zeinetaqy jarnalaryn jinaqtaý jáne osy jinaqtardyń ósýi úshin investitsiialaýmen senimgerlikpen basqarýshy – Qazaqstan Ulttyq banki ainalysady.
«Táýekelderdi azaitý maqsatynda qarjy quraldary investitsiialaýdyń túrleri, baǵyttary, onyń ishinde valiýtalar boiynsha ártaraptandyrylady. Qazirgi ýaqytta investitsiialardyń 2/3 teńgemen jáne shamamen 1/3 shetel valiýtasymen, onyń basym bóligi – AQSh dollarymen nominaldanady. Bul tásil valiýtalyq jáne naryqtyq qaita baǵalaý táýekelderinen qorǵanysty qamtamasyz etedi», – deidi BJZQ mamandary.
Bul rette salymshylardyń (alýshylardyń) zeinetaqy jinaqtarynyń somasy zeinetaqy aktivterin investitsiialaý nátijelerine sáikes kún saiyn qaita eseptelip, qaita baǵalanyp otyratynyn atap ótý mańyzdy. Bul investitsiialyq tabystyń turaqsyz shama ekendigine jáne onyń qysqa merzim ishinde oń nemese teris bolýyna bailanysty.
«Sol sebepten de investitsiialyq tabys mólsherin keminde 1 jyl kezeńde taldaǵan jón, óitkeni zeinetaqy jinaqtary uzaqmerzimdi investitsiiaǵa jatady. Qysqa merzimdi derekter (kún saiynǵy, ai saiynǵy jáne t. b.) kórsetkish bola almaidy, olar kúndelikti naryqtyq koniýnktýraǵa táýeldi. Aǵymdaǵy jyldyń qańtarynan bastap 10 maýsymyna deiin salymshylardyń shottaryna 438,7 mlrd teńge kóleminde taza investitsiialyq tabys esepteldi», – dep atap ótti qordaǵylar.
2019 jyly BJZQ salymshylarynyń shottaryna eseptelgen taza investitsiialyq kiris 641,8 mlrd teńgeni (tabystylyq - 6,57%), 2018 jyly 917,1 mlrd teńgeni, 2017 jyly 550,6 mlrd teńgeni, 2016 jyly 472,4 mlrd teńgeni, 2015 jyly 761,5 mlrd teńgeni qurady.
2013 jyldyń qyrkúiek aiynan bastap 2020 jyldyń mamyr aiyna deiin zeinetaqy aktivterin basqarý kezeńinde Ulttyq bankpen qamtamasyz etilgen investitsiialyq tabys zeinetaqy jinaqtarynyń jalpy kóleminiń 30% astamyn nemese 3,8 trln teńgeni qurady.
Eske salaiyq, investitsiialyq tabys quramyna baǵaly qaǵazdar (salymdar jáne basqa operatsiialar) boiynsha syiaqy, qarjy quraldaryn naryqtyq qaita baǵalaý, valiýtalyq qaita baǵalaý túrindegi tabystar, syrtqy basqarýdaǵy aktivter boiynsha alynǵan tabystar kiredi. Zeinetaqy jinaqtarynyń jalpy somasy 12 trln teńgege jýyqtady.